Depreme karşı yeni kalkan
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın hazırladığı ‘Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği’ ile ‘Dağıtım Tebliği’ ve ‘Ceza Tebliğinde’ değişiklik yapıldı. Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik ile hem teknik hem idari pek çok alanda yenilik getirildi. Yapı denetim kuruluşlarının görev alanları, teminat sistemi, hizmet sözleşmesi esasları, iller arası görevlendirme şartları ve bedel hesaplama yöntemleri başta olmak üzere birçok düzenleme yürürlüğe girdi.
YAPI GÜVENLİĞİNDE SİGORTALI DÖNEM
Yapı denetimi izin belgesi alma sürecinde teminat mektuplarına dair tanım genişletildi. Artık yalnızca bankaların değil, Türkiye’de yerleşik sigorta şirketlerinin sunduğu kefalet senetleri de geçerli olacak. Böylece kefalet sigortaları, yapı denetimi sektöründe alternatif bir güvence aracı olarak kullanılabilecek. Yönetmelikte, yapı denetimi hizmet bedellerinin hesaplanmasına dair detaylı bir düzenleme yapıldı. Buna göre, 2026 yılından itibaren hizmet bedelleri artık her yıl yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ortalamasına göre güncellenecek.
KÜÇÜK YAPILAR GECİKMEYECEK
Vatandaşların yapı denetim hizmetinden faydalanmasını kolaylaştırmak için yapı inşaat alanı 500 metrekareye kadar olan yapılar ile yapı denetim hizmet sözleşmesi bedeline esas kalan inşaat alanı 500 metrekare kadar olan yapılar, Elektronik Dağıtım Sistemi dışında tutuldu. Yönetmelikle sözleşmenin çerçevesine de açıklık getirildi. Bu binalar için vatandaşların belirleyeceği yapı denetim kuruluşu ile yüzde 1,75 ile yüzde 3,50 arasında bir hizmet bedel oranı ile denetim hizmet sözleşmesi imzalanabilecek. Güçlendirme işlerinde de denetim hizmet bedeli, hesaplanan bedelin en az yüzde 25’i oranında olacak.
İKAMET ŞARTI GETİRİLDİ
Yapı denetim kuruluşlarının başka illerde görev alabilmesi için yeni kurallar getirildi. Denetim elemanlarının ilgili ilde ikamet etmesi şartı geldi. Ayrıca, bir ilde elektronik ortamda görevlen-dirilebilecek yerel bir kuruluş faaliyete geçtiğinde, dışardan gelene bir iş verilmeyecek.
İŞİ YAPMAMA SÜRESİ 3 AYA DÜŞÜRÜLDÜ
Yönetmelikteki sözleşme fesih gerekçelerinde de değişiklik yapıldı. Bu kapsamda 6 ay boyunca hiç iş yapılmaması süresi 3 aya düşürüldü. 3 ay içinde inşaatın başlatılmaması durumunda sözleşme feshedilecek. Yapı denetim kuruluşlarının, kalıp ve donatı imalatını teslim alma, betona nezaret etme gibi mevzuat ile verilen denetim görevlerini yerine getirmeme hallerinde de sözleşmenin feshedilebilmesinin önü açıldı.
SEÇENEK KOLAYLIĞI
Elektronik Dağıtıma İlişkin Tebliğ Değişikliği ile 45 ve üzerinde yapı denetim kuruluşuna sahip olan illerde iki alternatifli denetim kuruluşu ataması yapılabilecek. En geç 3 iş günü sonunda ilk kuruluşun seçimi halinde, ikinci kuruluşun görevlendirilmesi kaldırılacak. Eğer 3 iş günü içinde seçim yapılmazsa ikinci yapı denetim kuruluşu otomatik olarak atanacak. 1 Şubat 2026 tarihine kadar illerdeki faal yapı denetim kuruluşu sayıları güncellenecek. Bu tarihe kadar uygulama; İstanbul, Ankara, Bursa, Konya, İzmir, Kocaeli, Antalya, Gaziantep, Mersin, Kayseri, Şanlıurfa, Diyarbakır, Tekirdağ, Adana, Samsun ve Muğla’da hayata geçirildi.
15 yıl içinde yıkılırsa faaliyet sonlanacak
Ceza tebliğinde yapılan düzenleme ile yeni yapılan bina 15 yıl içinde yıkılırsa ya da inşaat sırasında komşu yapının yıkımına neden olunursa yapı denetim firmasının faaliyetine son verilecek.