Ναχιτσεβάν: Το κρατίδιο ανάμεσα σε τρεις χώρες… και η Κιβωτός του Νώε

Ο Άρης κληρώθηκε στον 2ο προκριματικό γύρο του Europa Conference League με την Αράζ Ναχτσιβάν, με το πρώτο ματς στην έδρα των Αζέρων. Βέβαια το ματς θα διεξαχθεί στο Μπακού και έτσι οι Θεσσαλονικείς… γλιτώνουν την επίσκεψη σε ένα κρατίδιο που είναι κρυμμένο ανάμεσα στα σύνορα Αζερμπαϊτζάν, Ιράν και Αρμενίας.

Το Ναχιτσεβάν είναι άγνωστο στο ευρύ κοινό, αλλά γεμάτο ιστορία, πολιτική σημασία και πολιτιστικό βάθος. Αν και ανήκει διοικητικά στο Αζερμπαϊτζάν, η Αυτόνομη Δημοκρατία του Ναχιτσεβάν λειτουργεί σχεδόν ως ξεχωριστό πολιτειακό μόρφωμα – με δική της κυβέρνηση, κοινοβούλιο και πολιτιστική ταυτότητα.

Το Ναχιτσεβάν δεν έχει κοινά σύνορα με το υπόλοιπο Αζερμπαϊτζάν. Απομονωμένο γεωγραφικά, συνορεύει με: Την Αρμενία στα βόρεια και ανατολικά, το Ιράν στα νότια και δυτικά, και την Τουρκία μέσω ενός μικρού διαδρόμου στα νοτιοδυτικά. Αυτό το ιδιόμορφο γεωπολιτικό παζλ το καθιστά ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στρατηγικά σημεία του Καυκάσου.

Η ιστορία του εκτείνεται βαθιά στους αιώνες – από τους Αχαιμενίδες και τους Οθωμανούς έως τη ρωσική αυτοκρατορία και τη σοβιετική εποχή. Το όνομα «Ναχιτσεβάν» φημολογείται ότι σημαίνει «κατάβαση» ή «τόπος προσγείωσης», καθώς, σύμφωνα με τοπική παράδοση, εδώ σταμάτησε η κιβωτός του Νώε μετά τον κατακλυσμό. Από το 1990, το Ναχιτσεβάν λειτουργεί ως Αυτόνομη Δημοκρατία εντός της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν. Διαθέτει δικό του κοινοβούλιο και πρόεδρο της Συνέλευσης.

Παρότι δεν μετείχε άμεσα στις ένοπλες συγκρούσεις στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, το Ναχιτσεβάν παρέμεινε σε ετοιμότητα για χρόνια. Αποτελεί σήμερα στρατηγικό πέρασμα για τον περιβόητο “Διάδρομο Ζανγκεζούρ” – έναν μεταφορικό και σιδηροδρομικό άξονα που συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με το Ναχιτσεβάν μέσω του νότιου Ιράν ή της Αρμενίας, με την εμπλοκή και της Τουρκίας. Λόγω της σύγκρουσης του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, τα σύνορα του Ναχιτσεβάν με την Αρμενία είναι κλειστά από τις αρχές της δεκαετίας του 1990.