Чўнтакка сиғадиган энг кичик ҳарбий дрон

PD-100 Black Hornet — бу замонавий жанг майдонида разведка имкониятларини тубдан ўзгартираётган мини учувчисиз учиш қурилмаси (UAV). Дастлаб Норвегиянинг Prox Dynamics компанияси томонидан ишлаб чиқилган ва ҳозирда FLIR Systems томонидан ишлаб чиқарилаётган ушбу нано-дрон ҳарбий кучларга муҳим разведка, кузатув ва назорат (ISR) қўллаб-қувватлашини тақдим этади ҳамда олдинги чизиқдаги аскарларнинг ҳаётини сақлаб қолишга ёрдам беради.

Ишланиш ва хизматга киритилиш тарихи
Black Hornet дронини ишлаб чиқиш 2008-йил апрель ойида Prox Dynamics томонидан бошланган. Кўплаб синов парвозларидан сўнг, 2012-йил бошида серияли ишлаб чиқаришга киритилган. Бу муваффақият Буюк Британия Мудофаа вазирлигининг эътиборини тортди ва улар 160 та Black Hornetни етказиб бериш учун 31 миллион долларлик шартнома имзолади. Дронлар Афғонистонда Буюк Британия қуролли кучларининг разведка эҳтиёжларини қондириш учун жойлаштирилди.

Бу дрондан Буюк Британиядан ташқари, АҚШ, Германия, Франция, Дания, Жазоир, Дания, Австралия, Нидерландия, Полша, Янги Зеландия, Ҳиндистон, Туркия, Ирландия, Жанубий Африка Республикаси ва Марокаш ҳарбийлари фойдаланган.

Дизайн ва хусусиятлар
PD-100 Black Hornet мустаҳкам пластик қобиқдан иборат бўлиб, аэродинамик шакли туфайли кучли шамолларга бардош бера олади. Нано-дроннинг бурун қисмига учта яширин кузатув камералари ўрнатилган. Ҳар бир тўлиқ тизим иккита дрон ва асосий станциядан иборат.
Дрон 100 мм узунликда ва 120 мм ротор диаметрига эга бўлиб, атиги 16 грамм вазнга эга, бу вазн ичига камера ҳам киради.
Жуда ихчам ўлчамлари туфайли Black Hornet гавжум ва хавфли ҳудудларда самарали фойдаланиш имконини беради. Жуда паст шовқини уни яширин ва қайта ишлатиладиган қилади. Уча бошлашга тайёрлаш учун бир дақиқадан кам вақт кетади, бу эса фавқулодда ҳолатларда тез жавоб бериш имконини беради.
Нано-дроннинг бир нечта версиялари мавжуд бўлиб, янги авлод Black Hornet 3 32 грамм оғирликка эга бўлиб, GPS бўлмаган шароитларда ҳам учиш имконини берувчи такомиллаштирилган функцияларни ўз ичига олган.

Навигация ва сенсорлар
Black Hornet дронига йўналтириладиган электро-оптик (EO) камера ўрнатилган бўлиб, у фотосуратлар ва жонли видеоларни олиш имконини беради. Операторлар тасвирларни қўл телефон қурилмаси орқали кўра оладилар ва асосий станция орқали тасвирга яқинлаштириш (zoom) функциясидан фойдаланишлари мумкин.
Автопилот тизими икки хил бошқарув режимини таклиф этади: оператор дронни тўғридан-тўғри бошқариши ёки олдиндан белгиланган GPS йўналиши бўйича автоматик равишда учишга дастурлаши мумкин. Рақамли маълумот узатиш тизими 1,000 метр масофагача бўлган кўриш доирасида дронни бошқариш имконини беради.

Қувват ва бошқарув
Black Hornet жуда кичик қайта зарядланувчи батарея билан ишлайди, бу батарея дроннинг горизонтал ва вертикал роторларини ҳаракатга келтиради. Ерда турган оператор уни жойстиcкга ўхшаш қурилма ёрдамида бошқаради. Асосий станция вазифаларни режалаштириш, парвозни амалга ошириш ва таҳлил қилиш хизматларини тақдим этади. У дисплей ва тизимни бошқариш уланишларига эга.

Парвоз кўрсаткичлари
Кичик ўлчамига қарамай, PD-100 Black Hornet юқори парвоз кўрсаткичларини тақдим этади. У максимал секундига 10 метр тезликда учиши ва 25 дақиқагача ҳавода қолиши мумкин.