Бангладешда суд жараёни: Шайх Ҳасина устидан халқаро иш бошланди
Бангладешда юз бераётган катта сиёсий ўзгаришлар халқаро ҳамжамият эътиборини янада кучайтирмоқда, деб хабар берди theguardian.com. Халқаро жиноий трибунал томонидан уч судядан иборат ҳайъат мамлакатнинг собиқ раҳбари Шайх Ҳасинага қарши инсониятга қарши жиноятлар ишини кўра бошлади. Мазкур суд жараёнида 2024 йил август ойида Бангладешда юз берган оммавий намойишларни зўравонлик билан бостириш, қуролланган полиция кучларидан фойдаланиш, тинч аҳолига қарата отиш бўйича айбловлар қўйилмоқда.
The Guardian манбаси маълумотига кўра, ушбу қонли воқеалар оқибатида камида 1400 киши ҳалок бўлган. Бундан ташқари, айбномада полицияга тинч намойишчиларга қарши куч ишлатиш, ҳатто ўлдириш буйруғи берилгани алоҳида таъкидланган. Суд жараёни Халқаро жиноий трибунал миқёсида кўриб чиқилаётгани мазкур ишга алоҳида эътибор қаратилганини кўрсатади.
Айтиш жоизки, 77 ёшли Шайх Ҳасина 2024 йил 5 август куни ҳарбий вертолётда Ҳиндистонга қочиб кетган ва ҳозирда суд жараёнида шахсан иштирок этмаяпти. У ўз айбсизлигини эълон қилган, бироқ халқаро судга экстрадиция қилиш бўйича бир неча сўровлар эътиборсиз қолган. Ҳасина 15 йилдан ортиқ вақт мамлакат ҳокимияти тепасида бўлган ва бу давр мобайнида Бангладешда турли сиёсий ва ижтимоий кескинликлар кузатилган.
Шайх Ҳасина мамлакатдан кетганидан бир кун ўтиб, Бангладеш президенти Шаҳабуддин Чуппу Даккада парламентни тарқатиб юборди. Орадан бир неча кун ўтиб эса тинчлик учун Нобел мукофоти соҳибидан бири Муҳаммад Юнус вақтинчалик ҳукумат раҳбари сифатида тайинланди. У бу лавозимни ҳозиргача сақлаб турибди.
Сўнгги йиллардаги норозилик намойишлари Бангладешда катта сиёсий тўлқинларга сабаб бўлди. Аввал бошда талабалар мамлакат мустақиллиги учун курашганлар фарзандларига берилган меҳнат квоталари бекор қилинишига қарши чиққан, кейин эса намойишчилар Ҳасинанинг истеъфосини талаб қилишди. 2024 йил июль ойи охирида, суд квоталарни қисқартириш ҳақидаги қарор чиқаргач, намойишлар янада авж олди ва бу вақтда ҳукуматнинг намойишчиларга нисбатан куч ишлатгани оқибатида 200 нафарга яқин киши ҳалок бўлди.
Бугунги кундаги вазият Бангладешда сиёсий барқарорлик ва инсон ҳуқуқлари масалалари янада долзарб аҳамият касб этмоқда. Халқаро жамоатчилик ушбу суд жараёни ва унинг натижаларини диққат билан кузатмоқда. Кейинги ҳафталарда бу мамлакат учун тарихий аҳамиятга эга воқеалар ривожланиши кутилмоқда.