Έξυπνα ρολόγια: Το μέλλον της υγείας και η αμηχανία των γιατρών
Καθώς οι ασθενείς αγοράζουν και χρησιμοποιούν περισσότερες φορητές συσκευές, οι γιατροί έρχονται όλο και πιο συχνά αντιμέτωποι με δεδομένα που ζητούν αξιολόγηση. Ο τρόπος που αντιδρούν οι γιατροί (ή όχι) στα δεδομένα από wearables και η νομική τους ευθύνη επηρεάζει τόσο τους ίδιους όσο και τους ασθενείς τους.
Το Medscape πραγματοποιεί συνεχώς έρευνες σε γιατρούς και επαγγελματίες υγείας για βασικές προκλήσεις και τρέχοντα θέματα, όπως η χρήση και αξιοποίηση δεδομένων από τις smart devices. Διαπιστώθηκε ότι 2 στους 3 γιατρούς ανησυχούν περιστασιακά για νομικές ευθύνες και το 53% των γιατρών πιστεύει ότι η βελτίωση της επικοινωνίας με τους ασθενείς μπορεί να αποτρέψει μηνύσεις. Μια έρευνα του Πανεπιστημίου του Οχάιο (2024) έδειξε ότι περίπου τα δύο τρίτα των Αμερικανών χρησιμοποιούν τακτικά φορητές συσκευές για την παρακολούθηση της καρδιάς τους – όπως έξυπνα ρολόγια, φορητά πιεσόμετρα, εφαρμογές φυσικής κατάστασης και συσκευές καταγραφής κίνησης. Ωστόσο, μόνο το ένα τέταρτο αυτών των χρηστών μοιράζεται σήμερα τα δεδομένα αυτά με τον γιατρό τους. Η Εκθεση ZS Future of Health 2024 έδειξε ότι το 71% των γιατρών στις ΗΠΑ αισθάνεται υπερφορτωμένο από την ποσότητα των δεδομένων που λαμβάνει, κάτι που αποτελεί εμπόδιο στην υιοθέτηση ψηφιακών υγειονομικών συστημάτων. Το ίδιο ποσοστό δήλωσε ότι δεν ξέρει τι να κάνει με αυτή την πληθώρα δεδομένων. Οι περισσότεροι ισχυρίζονται ότι τα δεδομένα δεν είναι πάντα ακριβή και δεν είναι πάντα αξιοποιήσιμα για διάγνωση ή θεραπεία.
Ορισμένες συσκευές έχουν έγκριση FDA, άλλες όχι. Λαμβάνονται σοβαρότερα υπόψη τα καρδιολογικά δεδομένα από Apple Watch, επειδή έχουν αυτή την έγκριση έναντι άλλων συσκευών. Αν ο γιατρός δεν γνωρίζει τη συσκευή του ασθενούς, μπορεί να κάνει μια γρήγορη αναζήτηση για να δει αν έχει λάβει έγκριση ή αν υπάρχουν κλινικές μελέτες. Μπορεί να χρειαστούν 1-2 λεπτά για να πληκτρολογήσει κανείς το όνομα της συσκευής μαζί με τη λέξη «clinical trial» και να δει αν υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση. Αν δεν υπάρχει, δεν σημαίνει ότι τα δεδομένα είναι αναξιόπιστα, αλλά πρέπει να αντιμετωπίζονται με μεγαλύτερη επιφύλαξη. Πρέπει να διευκρινίζεται στους ασθενείς ότι τα wearables δεν είναι διαγνωστικές συσκευές, αλλά εξαιρετικά πρώιμα προειδοποιητικά σήματα.
Οι αριθμοί των έξυπνων συσκευών θα αυξηθούν με περισσότερα ρολόγια, δαχτυλίδια και ακόμα και σκουλαρίκια. Αυτό θα απαιτήσει περισσότερες συζητήσεις και ίσως βοήθεια από τις ρυθμιστικές Αρχές.
Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών