Жаҳон паспорти рейтинги: Ўзбекистон 72-ўрин, 62 давлатга визасиз йўл имкони
Ўзбекистон паспортининг жаҳон рейтингидаги ўрни маълум бўлди. Паспорт Халқаро ҳаво транспорти ассоциацияси маълумотлари асосида тузилган ва фуқаролар визасиз кириши мумкин бўлган мамлакатлар сонини акс эттирувчи янгиланган Henley индексида 72-ўринни эгаллади. Ушбу кўрсаткич ҳужжат эгалари учун саёҳат эркинлиги даражасини чуқурроқ англатади, чунки индекс бевосита чегарадан ўтишдаги талаблар билан боғлиқ амалий имкониятларни ҳисобга олади.
Рейтингга кўра, ўзбекистонликлар 62 давлатга визасиз кириш ҳуқуқига эга. Бу рақам туризм, хизмат сафарлари ва қисқа муддатли саёҳатлар учун қулай муҳит яратиб, йўл режаларини олдиндан тайёрлашда катта енгиллик беради. Шу билан бирга, визасиз режим ҳар доим ҳам кириш кафолати эмаслигини, миграция қоидалари ва чегарадаги қўшимча талаблар сақланиб қолишини эслатиб ўтиш жоиз.
Фуқаролари 193 давлатга визасиз ташриф буюриши мумкин бўлган рўйхатда Сингапур етакчи бўлди. Иккинчи ўринни Япония ва Жанубий Корея эгаллади – ҳар бири 190 та йўналиш. Бу мамлакатларнинг дипломатик муносабатлари, ҳаво йўллари қамрови ва чегаравий тартиботларидаги самарадорлик уларни рейтингнинг юқори поғоналарида ушлаб турибди.
Марказий Осиё давлатлари орасида Қозоғистон “энг кучли” паспорт эгаси бўлди: Қирғизистон 71, Ўзбекистон 72, Тожикистон 78, Туркманистон 84-ўринда. Бундан ташқари, Қозоғистон Озарбайжон (66), Арманистон (69) ва Мўғулистонни (70) ортда қолдирди. Ушбу таққослаш минтақадаги саёҳат эркинлиги картасини янада ойдинлаштириб, ҳар бир давлатнинг консуллик сиёсати ва икки томонлама келишувларидаги фарқларни кўрсатади.
Рўйхатни Афғонистон, Ироқ ва Сурия якунлаган. Бу эса хавфсизлик, халқаро муносабатлар ва миграция сиёсатлари каби омиллар паспорт имкониятларига қандай таъсир қилиши мумкинлигини яна бир бор тасдиқлайди. Индекснинг пастки қисмидаги давлатлар учун визасиз йўналишлар сони чекланган бўлиб қолмоқда, бу эса сафар режаларини янада синчиклаб тайёрлашни талаб қилади.
Шуни ҳам таъкидлаш лозимки, Henley индекси доимий янгиланиб боради, чунки давлатлар ўртасида визавий режимлар ўзгариши, янги келишувлар имзоланиши ёки вақтинчалик чекловлар жорий этилиши мумкин. Шу боис, сафар олдидан консуллик ва чегара хизматлари талабларини яна бир бор текшириш тўғри қарор бўлади.
Хулоса ўрнида: 72-ўрин ва 62 визасиз йўналиш – бу амалдаги саёҳат эркинлигидаги муҳим қадам. Агентликлар ва расмий тузилмалар билан ҳамкорликдаги янги келишувлар, шунингдек транспорт логистикасининг кенгайиши келгусида бу кўрсаткичларни янада яхшилаши мумкин. Саёҳатчи учун энг муҳими эса — режани аниқ белгилаш, ҳужжатларни тайёр ҳолда сақлаш ва амалий маълумотларни доимий равишда янгилаб боришдир.