Ўзбекистонда пенсия ёши босқичма-босқич оширилади
Ўзбекистонда энг кам пенсия ёшини ошириш режалаштирилмоқда, деб Spot.uz хабар берди. Бу ҳақда 10 сентябрь куни Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Пенсия жамғармаси ижрочи директори Муродбек Атажанов маълум қилди.
Пенсия ислоҳоти лойиҳасида эркаклар учун пенсия ёшини 60 ёшдан 63 ёшгача, аёллар учун эса 55 ёшдан 58 ёшгача ошириш назарда тутилган. Ўзгаришлар ҳар йили ярим йилга оширилиб, босқичма-босқич амалга оширилади.
Атажанов сўзларига кўра, кўплаб мамлакатларда пенсия ёши 65 ёшдан юқори. Ўзбекистонда эса сўнгги 32 йилда пенсия ёши ўзгармаган. “Фақат Ўзбекистон қолди, қолганлар аллақачон пенсия ёшини оширишган”, — деди у.
Пенсия ёшини ошириш тўғрисида якуний қарор ҳали қабул қилинмаган. Пенсия жамғармаси ислоҳот бўйича аҳоли фикрини йиғиш учун махсус платформа яратишни режалаштирмоқда. Фикрлар бир ой давомида тўпланади ва кейин таклифлар асосида лойиҳа қайта кўриб чиқилади.
Атажанов, шунингдек, пенсия ёшини юмшоқроқ усулда — ҳар ярим йил эмас, ҳар уч ойда ошириш мумкинлигини маълум қилди. Бундай ҳолда, пенсия ёши ҳар тўрт йилда 1 йилга ошиб, бутун ислоҳот 12 йилгача чўзилиши мумкин.
2024 йил сентябрида пенсия ислоҳоти концепциясини ишлаб чиқиш бўйича ишчи гуруҳ тузилган. Уни вице-премьер, иқтисодиёт ва молия вазири Жамшид Қўчқоров бошқармоқда. Лойиҳа 2025 йил 1 мартгача Президент администрациясига тақдим этилиши керак.
Молиявий барқарорликни таъминлаш мақсадида МВФ Ўзбекистонга пенсия тизимини ислоҳ қилишни таклиф қилган. Охирги 10 йилда ПФ даромадлари 3,4 бараварга, харажатлари эса 5 бараварга ошган. 2022 йилда давлат бюджети ҳисобидан 11 трлн сўм ажратилган бўлса, 2023 йилда бу кўрсаткич 15 трлн сўмни ташкил этган. 2030 йилда трансфертлар 38 трлн сўмга етиши кутилмоқда.
МВФнинг Ўзбекистондаги доимий вакили Коба Гвенетадзе пенсия ёши паст эканини ва уни босқичма-босқич оширишни тавсия этган. Жаҳон банки ҳам бу масалада концепция ишлаб чиқилишини қўллаб-қувватламоқда.
Ҳозирда пенсия ёшини ошириш бўйича ҳеч қандай расмий қарор қабул қилинмаган. ПФ халқаро мутахассислар таклифларини ўрганмоқда ва уларнинг мамлакат шароитига мослигини таҳлил қилмоқда.