Irak petrolü yeniden Ceyhan'da
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, dün saat 07.07’de Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’ndan (ITHPBH) petrol akışının yeniden başladığını duyurdu. Bu gelişme, hem 6 Şubat 2023 depremleri nedeniyle geçici durdurulan hem Uluslararası Tahkim Mahkemesi kararları sonrasında askıya alınan ihracatın 2 yılı aşkın sürenin ardından devreye alınması anlamına geliyor.
BAĞDAT-ERBİL ANLAŞMASI İHRACATIN ÖNÜNÜ AÇTI
Petrol akışının yeniden başlaması, Irak merkezi hükümeti ile Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) arasındaki “tarihi” uzlaşı sonrası mümkün oldu. Irak Petrol Bakanlığı, IKBY’deki sahalardan üretilen ham petrolün, iç sarfiyat için ayrılan miktarlar hariç olmak üzere Irak Petrol Pazarlama Şirketi’ne (SOMO) teslim edileceğini ve petrolün Ceyhan Limanı üzerinden ihraç edileceğini açıkladı. Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, sosyal medya hesabından, “Bugün tarihi bir anlaşmaya vardık. IKBY sahalarından üretilen ham petrolü Irak Federal Petrol Bakanlığı teslim alacak ve Irak-Türkiye Boru Hattı üzerinden ihraç edecek. Gelirler adil şekilde dağıtılacak, ihracat kaynakları erişilebilir kılınacak ve yatırım ortamı oluşturulacak” mesajını paylaştı. Sudani’ye göre bu adım, “ülke servetinin adil dağılımını, ihracat yollarının çeşitlenmesini ve yatırımların teşvikini” sağlayacak.
2 ÜLKE YENİ FORMAT İÇİN ÇALIŞIYOR
Türkiye ile Irak arasında 1973’te imzalanan Kerkük- Yumurtalık Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması, 27 Temmuz 2026’da sona erecek. 2010’da 15 yıl süreyle uzatılan anlaşma, Türkiye’nin bir yıl önceden bildirimiyle mevcut halinde otomatik uzama hakkını kaybetti. Bu adım, Ankara ile Bağdat’a hattı “daha yüksek kapasite, güncellenmiş fiyatlandırma ve bölgesel projelerle uyumlu” yeni bir formatla yeniden yapılandırma fırsatı sunuyor. Hattın başlangıçta günlük 450–500 bin varil petrol taşıdığı, ancak yeni planlamalarla bu kapasitenin önce 1,5 milyon varile, uzun vadede ise 2,2 milyon varile çıkarılmasının hedeflendiği belirtiliyor. Bu artışa paralel taşıma ücretleri ve gelir paylaşım mekanizmasının da güncellenmesi masada. Ankara’daki değerlendirmelere göre, böylece hem kapasite artırılacak hem maliyet ve gelir dengesine sürdürülebilir bir temel kazandırılacak. Türkiye tarafından Irak'a gönderilen yeni anlaşma taslağı, hattın günlük 1,5 milyon varil kapasiteyle çalışması halinde 40 milyar dolarlık ticaret potansiyeli doğurabileceğini öngörüyor.
Doğu-Batı arasında enerji koridoru
Türkiye ve Irak sadece mevcut hattı etkinleştirmekle kalmayıp yeni bir enerji koridoru da inşa etmek istiyor. Ocak 2025’te imzalanan Basra- Haditha Hattı Anlaşması'yla Basra’dan kuzeye Haditha’ya, oradan da Türkiye’nin Silopi noktasına uzanacak bir güzergah planlandı. Bu hat, Irak’ın kuzeyindeki federal bölgelere minimum temas edecek şekilde tasarlanıyor. Günlük 2 milyon 250 bin varil kapasiteye sahip olması öngörülen hat, yıllık yaklaşık 30 milyar dolarlık ticaret hacmi oluşturabilecek.
Türkiye'den Irak'a gaz satışı gündemde
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yetkilileri, ciddi yatırımlar yapılan hattın Türkiye ve Irak’ı kapsayan Kalkınma Yolu gibi bölgesel projeler açısından taşıdığı önemin defalarca dile getirildiğini vurguluyor. “Kalkınma Yolu” projesi, Basra Körfezi’nden Türkiye ve Avrupa’ya uzanacak dev bir altyapı projesi olarak tanımlanıyor. Bakan Bayraktar, Türkiye’nin Irak sınırında mevcut bir doğal gaz boru hattı altyapısı olduğunu hatırlatarak, Irak’a gaz satışı yapılabileceğini belirtmişti.
Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı yeniden faaliyete geçti
ABD'nin petrol sondaj kulesi sayısı arttı
TPAO'dan 2 ilde yeni petrol hamlesi: Arama ruhsatı uzatımı ve işletme ruhsatı için başvuru yaptı