Атом энергияси асосидаги дата-марказ: рақамли келажак сари қадам
Ўзатом агентлиги ҳамда Muroosystems Corporation Ўзбекистонда инновацион ва стратегик аҳамиятга эга янги дата-марказ лойиҳаси устида иш бошлади. Ушбу лойиҳа замонавий рақамли инфратузилмани тубдан ўзгартириши мумкин бўлган ноодатий ёндашувни таклиф қилади: дата-марказ тўлиқ атом энергияси, аниқроғи, кичик модулли реакторлар орқали ишлаб чиқариладиган электр билан таъминланади.
Лойиҳа доимий ва башорат қилинадиган 50 мегаватт қувватга мўлжалланган. Бугунги кунда дата-марказлар интернет, банк тизимлари, булутли сервислар ва сунъий интеллект каби кўзга кўринмас, аммо ҳаёт учун ҳал қилувчи инфратузилманинг асосини ташкил қилади. Шу билан бирга, улар улкан ҳажмда ва узлуксиз электр энергияси талаб қилади.
Айнан шу нуқтада анъанавий “яшил энергия” етарли эмас. Қуёш ботиши ёки шамол тўхташи мумкин, аммо серверлар тўхтамай ишлаши шарт. Таклиф этилаётган ечим эса айнан шу муаммони ҳал қилади. Кичик модулли реакторлар ихчам, содда ва истеъмолчига яқин жойлаштириш имкони билан ажралиб туради. Натижада ишлаб чиқарилган энергия тўғридан-тўғри дата-марказ эҳтиёжларига йўналтирилади.
Бу ёндашув дата-марказлар учун асосий омил — барқарорлик ва узлуксизликни таъминлайди. Атом энергияси “доимий генерация” манбаи сифатида рақамли иқтисодиёт учун ишончли таянч бўлиши мумкин.
Агар ушбу ташаббус муваффақиятли амалга ошса, кичик модулли реакторлар фақат шаҳарлар ёки саноат учун эмас, балки юқори технологияли объектлар учун ҳам энг мақбул ечим эканини исботлайди. Келгусида дата-марказлар қаерда қурилиши ҳақидаги тасаввурлар ҳам ўзгариши мумкин — улар энди энергия манбаи атрофида жойлашади.
Эътиборли жиҳати, мазкур лойиҳа атом энергетикаси ва рақамли иқтисодиёт туташган нуқтадаги муҳим тажриба сифатида қаралмоқда. У интернет инфратузилмасини ҳам электр станциялари каби барқарор, аниқ ва муҳандислик жиҳатдан тушунарли тизимга айлантириш мумкинлигини амалда кўрсатиб бериши кутилмоқда.
Маълум қилинишича, ушбу дата-марказ лойиҳаси Шавкат Мирзиёев ва Япония Бош вазири Санае Такайчи ўртасида Токиода бўлиб ўтган музокаралар давомида эришилган келишувлар пакетига киритилган. Бу эса лойиҳанинг халқаро аҳамияти ва стратегик келажагидан дарак беради.