Банклар кредит портфели ошди, муаммоли қарзлар камайди
2025 йил якунига яқин Ўзбекистон банк секторида “ҳисоб” ижобий томонга оғмоқда: Марказий банк эълон қилган янги статистикага кўра, банклар кредит портфелидаги муаммоли кредитлар (NPL) улуши сезиларли пасайди. 1 декабрь ҳолатида бу кўрсаткич 3,45%ни ташкил этди, ўтган йилнинг шу даврида эса 4,27% эди. Бу ҳақда upl.uz хабар беради.
Регулятор рақамлари шуни кўрсатадики, яхшиланиш фақат кредитлар умумий ҳажми катталашгани ҳисобидан эмас, балки муаммоли қарздорликнинг реал қисқариши билан ҳам боғлиқ. Ҳисобот даврида тижорат банкларининг жами кредит портфели 525,9 трлн сўмдан 595,3 трлн сўмгача ўсди, ишламайдиган кредитлар ҳажми эса аксинча 22,45 трлн сўмдан 20,55 трлн сўмгача камайди.
NPLнинг 0,82 фоиз пунктга тушгани мутахассислар томонидан қарз олувчилар интизоми кучайгани ва банклар эски хатарларни балансдан чиқариш бўйича чораларини самарали олиб бораётгани белгиси сифатида баҳоланмоқда. Сектор, кўриниб турибдики, фаол кредитлаш давридан кейин барқарорлашув босқичига киряпти.
Халқаро мезонлар фонида ҳам вазият назоратда: жаҳон амалиётида муаммоли кредитлар 3–5% оралиғида бўлса, бу хатар юқорироқ, аммо бошқариладиган даража ҳисобланади. Ривожланаётган иқтисодиётлар учун, жумладан Ўзбекистон учун ҳам бундай кўрсаткичлар одатий бўлиб, одатда фавқулодда тартибга солиш чораларини талаб қилмайди.
NPL атамаси глобал иқтисодиётда 1990-йилларнинг охиридаги Осиё молиявий инқирозидан кейин кенг танилди. Ўша пайтда Таиланд ва Индонезия каби давлатларда муаммоли кредитлар улуши 40–50%гача чиқиб, банк тизимларини фалаж ҳолатга олиб келган эди. Бугунги Ўзбекистондаги 3–5% атрофидаги кўрсаткич эса хатарлар бошқарилаётганини англатади.