Σιδηροδρομικός εφιάλτης στην Ισπανία – Τι δείχνουν τα πρώτα στοιχεία

Υπό αυστηρό και πολυεπίπεδο έλεγχο τίθεται πλέον το σιδηροδρομικό δίκτυο της Ισπανίας, έπειτα από ένα σερί τραγικών δυστυχημάτων μέσα σε μόλις δύο ημέρες, κλονίζοντας την εικόνα ενός εθνικού συστήματος μεταφορών που, βάσει στατιστικών, συγκαταλέγεται στα ασφαλέστερα της Ευρώπης. Πλέον το αμφισβητεί ευθέως το μεγαλύτερο συνδικάτο μηχανοδηγών της Ισπανίας, το SEMAF, κηρύσσοντας – στο φόντο πλήθους αναπάντητων ερωτημάτων και καταγγελιών – πανεθνική απεργία, με βασικό αίτημα την απόδοση ποινικών ευθυνών σε όσους είναι υπεύθυνοι για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων.

Το μεγαλύτερο σοκ προκαλεί η τραγωδία της Κυριακής στην Άνταμουθ, κοντά στην Κόρδοβα της Ανδαλουσίας – το χειρότερο στην Ισπανία εδώ και πάνω από μια δεκαετία και από τα πλέον πολύνεκρα σιδηροδρομικά δυστυχήματα στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια (μετά τα δικά μας Τέμπη). Οι αριθμός των νεκρών από τη σύγκρουση τρένου υψηλής ταχύτητας της ισπανικής κρατικής εταιρείας Renfe και εκτροχιασμένων βαγονιών της ιταλικής ιδιωτικής εταιρείας Iryo – θυγατρικής του ομίλου Ferrovie dello Stato (Trenitalia) – έχει φτάσει τους 43, ενώ 37 τραυματίες παρέμεναν χθες νοσηλευόμενοι, οι εννέα σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας. Οι έρευνες για τα αίτια συνεχίζονται εν μέσω τριήμερου εθνικού πένθους, ενόσω σωστικά συνεργεία προσπαθούν να εισέλθουν σε βαγόνια που έχουν συνθλιβεί, ανάμεσά τους και αυτό που λειτουργούσε ως καφέ του συρμού, σε αναζήτηση αγνοουμένων.

Ούτε δύο 24ωρα μετά, ένα δεύτερο σιδηροδρομικό δυστύχημα σημειώθηκε στο προαστιακό δίκτυο της Καταλωνίας, περίπου 40 χιλιόμετρα από τη Βαρκελώνη, όταν ένα τοιχίο αντιστήριξης κατέρρευσε στις ράγες, εκτροχιάζοντας τοπικό τρένο. Σκοτώθηκε ο 27χρονος μηχανοδηγός, που ήταν εκπαιδευόμενος, ενώ 37 επιβάτες τραυματίστηκαν, οι τέσσερις σοβαρά. Σύμφωνα με τον κρατικό φορέα διαχείρισης του εθνικού σιδηροδρομικού δικτύου Adif, η κατάρρευση του τοιχίου οφείλεται σε εκτεταμένες βροχοπτώσεις. Την ίδια ημέρα, ένας τρίτος εκτροχιασμός τρένου καταγράφηκε στο περιφερειακό δίκτυο της Βαρκελώνης, όταν βράχος έπεσε στις ράγες, επίσης λόγω κακοκαιρίας, χωρίς να αναφερθούν θύματα.

Η έρευνα για την τραγωδία στην Ανταμουθ εστιάζει αντίθετα σε τεχνική βλάβη. Στο μικροσκόπιο βρίσκεται ένας σπασμένος σύνδεσμος, μήκους άνω των 30 εκατοστών, στις ράγες, οι οποίες είχαν ανακαινιστεί τον περασμένο Μάιο. Τεχνικοί μιλούν για πιθανή κακή ή φθαρμένη ηλεκτροσυγκόλληση. Παράλληλα, εντοπίστηκε ένα μεγάλο μεταλλικό κομμάτι κοντά στο σημείο της σύγκρουσης, που εκτιμάται ότι μπορεί να είναι το τροχήλατο σασί τού – μόλις τετραετούς λειτουργίας και πρόσφατα ελεγμένου – τρένου της ιταλικής Iryo, το οποίο εκτροχιάστηκε εν μέρει, ενώ κινούνταν σε ευθεία. Στοιχεία από το «μαύρο κουτί» του συρμού εν τω μεταξύ, που έφερε στο φως η εφημερίδα «El País», σκιαγραφούν λεπτά σύγχυσης και ασυντόνιστης επικοινωνίας μεταξύ του μηχανοδηγού με το κέντρο ελέγχου, με αρχικές αναφορές για προβλήματα στις εναέριες γραμμές ηλεκτροδότησης. Σύμφωνα με τον ισπανό υπουργό Μεταφορών, Οσκαρ Πουέντε, ο μηχανοδηγός και οι επιβάτες στα πρώτα πέντε βαγόνια δεν είχαν καν συνειδητοποιήσει τα πρώτα λεπτά ότι τα τρία πίσω βαγόνια είχαν εκτροχιαστεί και συγκρουστεί με άλλο τρένο. Ο ενδιάμεσος χρόνος, τόνισε, ήταν μόλις εννέα δευτερόλεπτα, χωρίς χρονικά περιθώρια για χρήση των συστημάτων πέδησης.

Στο μεσοδιάστημα, αναφέρει το BBC, o κρατικός φορέας Adif είχε επισημάνει τον τελευταίο χρόνο οκτώ τεχνικά προβλήματα στη γραμμή κοντά στο σημείο όπου σημειώθηκε το δυστύχημα. Τα περισσότερα αφορούσαν το σύστημα σηματοδότησης, αναφέρει, με ένα εξ αυτών «να συζητείται το περασμένο καλοκαίρι στην ισπανική Γερουσία». Τώρα, η Adif επιβάλει προσωρινές μειώσεις στο όριο ταχύτητας σε τμήματα των γραμμών Μαδρίτη – Βαρκελώνη και Μαδρίτη – Βαλένθια, έπειτα από δεκάδες αναφορές μηχανοδηγών για προβλήματα στις ράγες. Ηδη εντοπίστηκαν τέσσερα σημεία που χρειάζονται επισκευή, ανέφερε σε ανακοίνωσή της. Περιφερειακά τρένα στην Καταλωνία ανέστειλαν, δε, χθες τη λειτουργία τους, προκειμένου να γίνουν επιθεωρήσεις στις ράγες μετά τις πρόσφατες καταιγίδες. Προκλήθηκε χάος στις μεταφορές, εν μέσω διαβεβαιώσεων του ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ για «πλήρη διαφάνεια» στις έρευνες.