Η κλιματική κρίση είναι ήδη εδώ με δραματικές συνέπειες

Οι πληθυσμοί των ντόπιων αλιευμάτων μειώνονται δραματικά, ενώ κάποια είδη έχουν εξαφανιστεί τελείως από τις ελληνικές θάλασσες. Τα πυκνά δάση του Μαινάλου με την όμορφη κεφαλληνιακή ελάτη, ένα είδος που απαντάται μόνο στον ελλαδικό χώρο, καταστρέφονται χωρίς επιστροφή λόγω εκτεταμένων ξηράνσεων. Εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα γης παραδίδονται στις φλόγες τα καλοκαίρια, η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με τη λειψυδρία και δεκάδες άνθρωποι χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους εξαιτίας των έντονων καιρικών φαινομένων που γίνονται όλο και συχνότερα στην Ελλάδα. Οι ζοφερές αυτές διαπιστώσεις είναι μερικές μόνο από τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, που δεν «βρίσκεται μπροστά μας» αλλά είναι ήδη εδώ με δραματικές συνέπειες για τη χώρα.

Την πραγματικότητα αυτή επιβεβαίωσε η Κλιματική Αποτίμηση του 2025 από τον επιστημονικό κόμβο πληροφόρησης Climatebook, μια πλούσια και εμπεριστατωμένη επισκόπηση της χρονιάς που πέρασε. Η έκθεση δόθηκε χθες στη δημοσιότητα με αποκαλυπτικά στοιχεία.

Ανησυχία

Σύμφωνα με αυτήν, το 2025 συγκέντρωσε όλα τα χαρακτηριστικά που προκαλούν ανησυχία στους επιστήμονες: ήταν το 2ο θερμότερο έτος των τελευταίων 30 ετών στην Ελλάδα, ήταν πολύ ξηρό και οι ημέρες χιονοκάλυψης κατά τη διάρκειά του ήταν μειωμένες κατά 30%. Ηταν η χρονιά που η έκταση της τεχνητής λίμνης του Μόρνου, της κύριας πηγής υδροδότησης της Αττικής, μειώθηκε στο μισό, και το έτος κατά το οποίο εκδηλώθηκαν 19 καιρικά επεισόδια με έντονες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, όλα τους σχετιζόμενα με πλημμύρες και κάποια με ισχυρούς ανέμους και σίφωνες ξηράς.

Οπως επεσήμανε στη χθεσινή παρουσίαση ο μετεωρολόγος δρ Κώστας Λαγουβάρδος, «το 2025 ήταν το δεύτερο πιο θερμό έτος στη χώρα μας από το 1991 με μέση ετήσια θερμοκρασία 15,3° C. Το 72% των ημερών του έτους είχε θετικές αποκλίσεις σε σχέση με τον μέσο όρο. Και όλα αυτά ενώ τα έξι από τα επτά θερμότερα έτη στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί τα τελευταία επτά χρόνια». Υψηλή ήταν και η θερμοκρασία της θάλασσας στα πελάγη, με τις μέγιστες τιμές να φτάνουν ακόμη και τους 28-29 βαθμούς Κελσίου το καλοκαίρι και την απόκλιση από τη μέση θερμοκρασία να φτάνει τοπικά τους +1,4 έως +1,6 βαθμούς Κελσίου. Επίσης, «το 2025 ήταν από τα πολύ ξηρά έτη των τελευταίων 30 ετών στα ανατολικά και νότια της χώρας».

Υδατικά αποθέματα

Μια σημαντική παράμετρος που αναλύθηκε κατά την παρουσίαση της έκθεσης και σχετίζεται με τα υδατικά αποθέματα της χώρας είναι τα επίπεδα χιονοκάλυψης. Το 2025 οι ημέρες χιονοκάλυψης στην Ελλάδα ήταν 30%-35% κάτω από τον μέσο όρο, ενώ στη Βόρεια Ελλάδα και στην Πίνδο ήταν κατά 25%-30% κάτω από τη μέση τιμή του διαστήματος 2005-2024. Ειδική αναφορά έκαναν οι επιστήμονες στο γεγονός ότι το 2025 ο συνολικός αριθμός καμένων στρεμμάτων στη χώρα έφτασε τις 478.000, με τη μεγαλύτερη σε έκταση πυρκαγιά να είναι αυτή στη Βολισσό Χίου, η οποία εκτιμάται ότι έκαψε περίπου 66.000 στρέμματα. Συνολικά στο νησί πέρυσι κάηκαν 114.600 στρέμματα, δηλαδή το 13,6% της συνολικής έκτασής του.

Τέλος, όπως ανέφερε ο ερευνητής δρ Γιώργος Κύρος, «αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια του 2025 η συρρίκνωση της λίμνης του Μόρνου κορυφώθηκε, με την έκτασή της στις 9 Ιανουαρίου 2026 να περιορίζεται στα 8,3 km², τιμή που αντιστοιχεί σε μείωση περίπου 49% σε σύγκριση με τον Οκτώβριο του 2022 και είναι η μικρότερη καταγεγραμμένη έκταση της τελευταίας τετραετίας».

Την ετήσια έκθεση του Climatebook επιμελήθηκαν οι δρες Κώστας Λαγουβάρδος, Γιώργος Κύρος, Σταύρος Ντάφης, Κατερίνα Παπαγιαννάκη, Βασιλική Κοτρώνη και Γιώργος Φραγκουλίδης.