W jakich sytuacjach stosuje się profilaktykę poekspozycyjną?
Artykuł sponsorowany
Profilaktyka poekspozycyjna nie jest oceną ryzyka, a potrzebną metodą ochrony zdrowia. Decyzja o podjęciu się terapii powinna być szybka. Dlaczego ma to znaczenie? W jakich sytuacjach nie należy zwlekać? Sprawdź, jakie wydarzenia kwalifikują się do zastosowania PEP.
Co to jest profilaktyka poekspozycyjna?
Ryzykownych zdarzeń nie da się cofnąć, ale możesz spróbować ograniczyć ich skutki. Profilaktyka poekspozycyjna (ang. post-exposure prophylaxis) obniża ryzyko zakażenia HIV po kontakcie z wirusem, pod warunkiem że szybko zareagujesz. Liczy się czas, a dokładniej 72 godziny (niektórzy mówią nawet o 2 dobach) po ekspozycji. Co ważne, nie musisz mieć pewności co do zakażenia. Wystarczy podejrzenie oznaczające realne ryzyko. Nawet w przypadku wątpliwości warto zgłosić się po pomoc.
PEP działa w ciągu pierwszych godzin. Po tym czasie skuteczność terapii drastycznie spada. Każda taka sytuacja wiąże się ze stresem, dlatego osoby korzystające wcześniej z profilaktyki poekspozycyjnej decydują się w przyszłości na PrEP. Znajdujesz się w grupie podwyższonego ryzyka? Rozważ tę metodę ochrony przed HIV.
Pamiętaj, że po zakażeniu wirus niedoboru odporności rzadko wiąże się z konkretnymi symptomami, a nieleczony prowadzi do rozwoju AIDS. W uniknięciu potencjalnego zagrożenia pomoże profilaktyka „na wszelki wypadek”. Jednym z rozwiązań jest prep recepta online, którą otrzymuje się po konsultacji ze specjalistą.
Niezabezpieczony kontakt intymny
Częstą sytuacją kwalifikującą do zastosowania PEP jest odbycie stosunku bez prezerwatywy. Chodzi zarówno o kontakty analne, jak i waginalne czy (rzadziej) oralne, jeśli doszło do uszkodzenia błon śluzowych. Na profilaktykę poekspozycyjną zdecyduj się, jeśli nie znasz statusu HIV partnera lub jest on HIV-pozytywny z wykrywalną wiremią. Liczy się otwarta komunikacja, ale miej na uwadze, że nie każdy jest szczery. PEP sprawdzi się również wtedy, gdy nie masz pewności co do regularności leczenia drugiej osoby.
Ryzyko zakażenia istnieje też w innych sytuacjach. Sam fakt zastosowania zabezpieczenia nie wyklucza potrzeby zastosowania terapii lekami antyretrowirusowymi. W końcu mogło dojść do pęknięcia czy zsunięcia prezerwatywy, a przez to do kontaktu z potencjalnie zakaźnym materiałem, na przykład preejakulatem, krwią czy nasieniem. Dlatego zachowanie odpowiedzialności czy dobre intencje nie zawsze mają znaczenie.
PEP stosuje się jako element rutynowej opieki medycznej, gdy doszło do traumatycznego zdarzenia. Jego zadaniem jest zmniejszenie dodatkowych konsekwencji zdrowotnych, z którymi mogliby borykać się pokrzywdzeni. Dla osób, które doświadczyły gwałtu lub innej formy przemocy seksualnej, leczenie ma zapewnić większe poczucie bezpieczeństwa.
Ekspozycja zawodowa i losowe sytuacje
Profilaktyka poekspozycyjna jest potrzebna w każdej sytuacji, gdy nie znasz źródła materiału biologicznego ani jego statusu serologicznego, z którym masz styczność. Z PEP korzystają pracownicy medyczni – przykładowo po zakłuciu zabrudzoną igłą czy bezpośrednim kontakcie krwi pacjenta z oczami. Losowa sytuacja może spotkać też ratowników, służby porządkowe czy przechodniów udzielających pierwszej pomocy.
PEP jest reakcją na wiele konkretnych sytuacji. Taką profilaktykę stosuje się w przypadkach realnego ryzyka – również potencjalnych domysłów.
Artykuł sponsorowany
Post W jakich sytuacjach stosuje się profilaktykę poekspozycyjną? pojawił się poraz pierwszy w Przegląd.