چند وقت پیش کلیپی دیدم که در آن یک استاد دانشگاه، برگهای سبزرنگ را به شاگردانش نشان داد و گفت: «از این لحظه به بعد، هرکس وارد کلاس شد، همه بگویید این برگه قرمز است.» دانشجویان قدیمی این دستور را اجرا کردند. دانشجویان جدید که وارد میشدند، برگه سبز را به وضوح میدیدند، اما وقتی همه جمع فریاد میزدند «قرمز!»، چنان در باور خود دچار تردید میشدند که نهایتاً به نفع جمع، رنگ سبز را انکار میکردند. این آزمایش ساده، نمادی است از یکی از خطرناکترین پدیدههای اجتماعی: فشار هنجار جمعی بر ادراک فردی. جایی که حقیقت آشکار، در برابر اجماع اکثریت رنگ میبازد و فرد برای حفظ پذیرش اجتماعی، واقعیتِ جلوی چشمش را کتمان میکند.
