Πώς το Σύνταγμα μπορεί να διαμορφώσει την εκλογική ατζέντα
Σε επίπεδο εσωτερικών διαβουλεύσεων με ζητούμενο τον μέγιστο συντονισμό κινείται η ΝΔ, προτού ανοίξει επισήμως στη Βουλή η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης. Σύμφωνα με πληροφορίες, έγινε ζύμωση μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ευριπίδη Στυλιανίδη, ο οποίος έχει κλειδώσει ως εισηγητής της ΝΔ, ως προς τις γενικές κατευθύνσεις (και τις «αξιακές») του κόμματος, καθώς και προπαρασκευαστικές συνεννοήσεις του Στυλιανίδη με τον Γιώργο Γεραπετρίτη και τον Στέλιο Κουτνατζή.
Αναμένεται αξιολόγηση των παρατηρήσεων -προτάσεων των γαλάζιων βουλευτών, ώστε στο τέλος Μαρτίου να κατατεθεί το τελικό κείμενο της πρότασης της ΝΔ και τον Απρίλιο να συσταθεί η κοινοβουλευτική επιτροπή. Από τις παρασκηνιακές συνεννοήσεις και τον σχεδιασμό επί χάρτου δεν προκύπτει βιασύνη του Μητσοτάκη ως προς την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Οι τελευταίες εκτιμήσεις αναφέρουν ότι το χρονοδιάγραμμα φτάνει έως το φθινόπωρο, ακόμα και στον Νοέμβριο του 2026. Κι αυτό όχι μόνο γιατί η ΝΔ δεν θέλει να κατηγορηθεί για πρόχειρες προσεγγίσεις σε μια κορυφαία θεσμική διαδικασία, αλλά κυρίως γιατί αυτή θα διαμορφώσει, κατά το σκεπτικό του Μητσοτάκη, και την εκλογική ατζέντα.
Επανασύνδεση με το Κέντρο
Ολα δείχνουν ότι κάποιες από τις προτάσεις της ΝΔ θα λειτουργήσουν ως κεντρικό σύνθημα της επιχείρησης επανασύνδεσης του Μητσοτάκη με κεντρογενή ακροατήρια τα οποία έχουν γυρίσει την πλάτη ή παραμένουν στη ζώνη των αναποφάσιστων – ιδίως οι προτάσεις που έχουν να κάνουν με ζητήματα της τεχνητής νοημοσύνης, της κρατικής λειτουργίας και του μοντέλου διακυβέρνησης, αλλά και εκείνες που ακουμπούν ιδεολογικά τη ΝΔ. Η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται προσώρας γύρω από τα άρθρα με τα οποία ο Μητσοτάκης, ρίχνοντάς τα πρόωρα στο τραπέζι, επιχείρησε να στριμώξει το ΠΑΣΟΚ – δηλαδή το 86 για σημαντική απεμπλοκή της Βουλής από τις διαδικασίες δίωξης υπουργών με κατάργηση των προανακριτικών επιτροπών, το 16 για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, το 103 για σύνδεση αξιολόγησης – μονιμότητας στο Δημόσιο και το 24 για το περιβάλλον. Μόνο που όσο θα καλύπτεται η απόσταση μέχρι την εθνική αναμέτρηση τόσο θα εντάσσονται στο μητσοτακικό αφήγημα άλλα πεδία «μεγάλων αλλαγών»: από την καθολική επέκταση της επιστολικής ψήφου και την κατοχύρωση σταθερών κυβερνητικών κύκλων, μέχρι την προστασία της δημοσιονομικής ισορροπίας.
Οι 8 προτάσεις του ΠΑΣΟΚ
Από την πλευρά του ο Νίκος Ανδρουλάκης, έχοντας ξεκαθαρίσει ότι η διεκδίκηση ευρείας πλειοψηφίας (180 ψήφων) θα πρέπει να αφορά την επόμενη, την αναθεωρητική, Βουλή και όχι τη σημερινή προτείνουσα, δεν θα χαρίσει ψήφους σε καμία νεοδημοκρατική πρόταση – ούτε στα άρθρα που συμφωνεί ότι πρέπει να αλλάξουν.
Ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ προσβλέπει σε συνένωση αντιπολιτευτικών δυνάμεων (με ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά) προκειμένου να βρεθούν κοινές θέσεις για το Σύνταγμα, απέναντι στην πρόταση της κυβερνητικής παράταξης.
Εξάλλου το ΠΑΣΟΚ αναμένεται να συμμετάσχει κανονικά στον διάλογο, κατά πάσα πιθανότητα με εισηγητή τον Παναγιώτη Δουδωνή. Και με πυρήνα οκτώ προτάσεις, οι οποίες θα ενταχθούν στο πασοκικό προεκλογικό αφήγημα: το 86, το 110 στην κατεύθυνση να είναι νομικά δεσμευτική η μέγιστη δυνατή συναίνεση στη δεύτερη Βουλή, το 16 αλλά μόνο για μη κρατικά μη κερδοσκοπικά ιδιωτικά πανεπιστήμια, η ανάθεση στην ανεξάρτητη εθνική Αρχή Διαφάνειας του ελέγχου «διαφάνειας στο πολιτικό χρήμα», η απεξάρτηση της εκλογής ηγεσίας της Δικαιοσύνης από την εκτελεστική εξουσία, η θέσπιση δικαστικού ελέγχου «άσχετων τροπολογιών», το τέλος στην εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας από σχετική πλειοψηφία και η θέσπιση υποχρέωσης του κράτους για προστασία των πολιτών από την κλιματική κρίση.