Ντόναλντ Τραμπ: «Το μεγάλο κύμα δεν έχει καν συμβεί» – Διευρύνεται στον Λίβανο το µέτωπο των επιχειρήσεων
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, που πυροδοτήθηκε από την κοινή επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, επεκτάθηκε δραματικά χθες, με απώλειες και καταστροφές να αναφέρονται σε τουλάχιστον εννέα χώρες σε λιγότερο από 10 ώρες. Ο πρόεδρος Τραμπ ανέφερε χθες ότι οι επιχειρήσεις θα διαρκέσουν «4-5 εβδομάδες, αλλά μπορεί και περισσότερο» και πρόσθεσε μιλώντας στο CNN ότι «το μεγάλο κύμα» δεν έχει έρθει ακόμα στον πόλεμο με το Ιράν. «Δεν έχουμε καν αρχίσει να τους χτυπάμε σκληρά. Το μεγάλο κύμα δεν έχει καν συμβεί, έρχεται σύντομα» δήλωσε, συμβάλλοντας στην αβεβαιότητα που επικρατεί διεθνώς για τις εξελίξεις, καθώς η σύγκρουση επεκτείνεται. Μάλιστα, σε συνέντευξή του στη «New York Post» δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο παρουσίας αμερικανικών στρατευμάτων στο Ιράν. «Δεν λέω αυτό που έλεγαν άλλοι πρόεδροι, ότι «δεν θα υπάρχουν δυνάμεις στο έδαφος». Λέω ότι πιθανώς δεν θα χρειασθούν. Θα σταλούν μόνο αν είναι απαραίτητες».
Χθες, ισραηλινά και αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη εξαπέλυσαν νέο κύμα επιθέσεων σε όλο το Ιράν, όπου η ιρανική Ερυθρά Ημισέληνος ανακοίνωσε ότι περισσότεροι από 550 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από την έναρξη της σύγκρουσης. Το Ισραήλ εξαπέλυσε επίσης σφοδρό κύμα επιθέσεων στον Λίβανο, αφότου η Χεζμπολάχ χτύπησε το Βόρειο Ισραήλ σε αντίποινα για την ισραηλινή επίθεση το Σάββατο που σκότωσε τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Η Βηρυτός συγκλονιζόταν χθες το βράδυ από δεκάδες εκρήξεις. Στον Λίβανο έχασαν τη ζωή τους 31 άτομα, ενώ στο Ισραήλ 11. Ιρανικές επιθέσεις αναφέρθηκαν σε πετρελαϊκές υποδομές και άλλους στόχους σε απόσταση 2.000 χιλιομέτρων – με ζημιές που προκλήθηκαν από τον Κόλπο του Ομάν, όπου drone που μετέφερε βόμβες εξερράγη εναντίον πετρελαιοφόρου, έως την Κύπρο, στοχεύοντας βρετανική στρατιωτική βάση.
Ο αμερικανικός στρατός γνωστοποίησε ότι η αεράμυνα του Κουβέιτ κατέρριψε κατά λάθος τρία αμερικανικά μαχητικά F-15E κατά τη διάρκεια ιρανικής επίθεσης. Και τα έξι μέλη του πληρώματος είναι καλά στην υγεία τους. Δυνατές εκρήξεις σημειώθηκαν στο Ντουμπάι και τη Σάμχα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, καθώς και στην Ντόχα, την πρωτεύουσα του Κατάρ. Η Σαουδική Αραβία έκλεισε το μεγαλύτερο διυλιστήριό της έπειτα από επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη που προκάλεσαν πυρκαγιά εκεί – ήταν μία από τις πολλές εγκαταστάσεις πετρελαίου που έγιναν στόχοι.
Η προσπάθεια εκδίωξης της ηγεσίας του Ιράν είναι το μεγαλύτερο στοίχημα της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ εδώ και δεκαετίες. Ο πρόεδρος Τραμπ επανέλαβε τις εκκλήσεις του προς τους Ιρανούς να ξεσηκωθούν και να ανατρέψουν τους ηγέτες τους. Ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου ανέφερε ότι η Ουάσιγκτον θα μιλήσει κάποια στιγμή με την Τεχεράνη, αλλά όχι ακόμα. «Ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι η πιθανή νέα ηγεσία στο Ιράν έχει δείξει ότι θέλει να μιλήσει και τελικά θα μιλήσει. Προς το παρόν, η επιχείρηση “Επική Οργή” συνεχίζεται αμείωτη». Καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαδικασίες για την εκλογή νέου ανώτατου ηγέτη στο Ιράν, σε ανάρτηση στο X χθες ο Αλί Λαριτζανί, ο ισχυρός επικεφαλής του Ανωτάτου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας της Τεχεράνης, τόνισε ότι δεν θα υπάρξει διαπραγμάτευση με τον Τραμπ, ο οποίος είχε «παραληρηματικές φιλοδοξίες» και τώρα ανησυχεί για τις απώλειες των ΗΠΑ. «Το Ιράν, σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει προετοιμαστεί για έναν μακρύ πόλεμο» έγραψε.
«Ο εχθρός πρέπει να ξέρει ότι δεν θα είναι πλέον ασφαλής πουθενά στον κόσμο», προειδοποίησαν οι Φρουροί της Επανάστασης.
To ρίσκο του Ντόναλντ Τραμπ
Ο πρόεδρος Τραμπ επιδιώκει πλέον ολοφάνερα αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη. Οι αναλυτές όμως αναρωτιούνται πώς μπορεί να γίνει αυτό χωρίς να πατήσουν αμερικανοί στρατιώτες σε ιρανικό έδαφος. Οι στόχοι του Λευκού Οίκου είναι στρατηγικοί: να επιλύσει τόσο το πυρηνικό ζήτημα όσο και αυτό της υποστήριξης του Ιράν προς τους περιφερειακούς πληρεξουσίους του (Χαμάς, Χεζμπολάχ, Χούθι και σιιτικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ), όχι για να μετατρέψει το Ιράν σε δημοκρατία. Οπως σημειώνει η «Monde», η ιρανική αντιπολίτευση δεν πρέπει να έχει μεγάλες ελπίδες για το τι θα ακολουθήσει. Οποιαδήποτε κυβέρνηση τερματίσει το πυρηνικό πρόγραμμα και σταματήσει την υποστήριξή της προς τους περιφερειακούς συμμάχους της θα είναι αποδεκτή από την Ουάσιγκτον.
Το ερώτημα είναι: Πώς θα διατηρηθεί η πολιτική σταθερότητα στη χώρα, έπειτα από την τωρινή επέμβαση; Σε όλες τις προηγούμενες περιπτώσεις – το Αφγανιστάν, το Ιράκ, τη Λιβύη – επικράτησε κάποια μορφή χάους, εκτός από την περίπτωση της Βενεζουέλας που το αυταρχικό καθεστώς παρέμεινε στη θέση του, ίσως για κάποιο διάστημα.
Το τελικό αποτέλεσμα
Εδώ ο Τραμπ παίρνει ένα πραγματικό ρίσκο, ισχυριζόμενος ότι αυτή τη φορά θα είναι διαφορετική, ότι θα μπορέσει να ανατρέψει ένα σκληρό καθεστώς, το οποίο διεξάγει πόλεμο για την επιβίωσή του, χωρίς να στείλει στρατεύματα επί του εδάφους (κάτι που η βάση των ψηφοφόρων του, στο κίνημα MAGA δεν θα συγχωρούσε ποτέ). Εκείνο που φαίνεται να αναμένει είναι ότι έπειτα από το σοκ της επίθεσης την κατάσταση θα αναλάβουν οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης.
Ποια θα είναι τα τελικά αποτελέσματα αυτής της παρέμβασης; Εάν το καθεστώς των μουλάδων πράγματι καταρρεύσει, μπορεί να δούμε τη χώρα να εισέρχεται σε μια παρατεταμένη περίοδο βίαιης αναταραχής, παρόμοια με τη φάση της Ιρανικής Επανάστασης που διήρκεσε από το 1978 έως το 1981. Στη διεθνή σκηνή, αυτή η παρέμβαση ενισχύει σαφώς έναν βασικό κανόνα του πυρηνικού πολλαπλασιασμού: Αν δεν θέλετε να δεχτείτε επίθεση, πρέπει να έχετε ένα λειτουργικό πυρηνικό οπλοστάσιο. Αυτό είναι που διαχωρίζει το Ιράκ, τη Λιβύη, τη Συρία και το Ιράν (που δεν διαθέτουν τέτοια όπλα) από τη Βόρεια Κορέα (η οποία διαθέτει). Αυτό το μάθημα θα το κατανοήσουν πολλές χώρες της περιοχής.
Η Χεζμπολάχ και οι άλλοι παίκτες με διαφορετικά συμφέροντα
Ο τελευταίος παίκτης που μπήκε στη μάχη είναι αυτός που όλοι στο Ισραήλ φοβόντουσαν: η Χεζμπολάχ. Με τη βροχή πυραύλων που εκτοξεύτηκαν το βράδυ της Κυριακής από τον Νότιο Λίβανο σε απάντηση στον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ, άνοιξε και επίσημα το βόρειο μέτωπο του Ισραήλ, το οποίο θεωρητικά είχε κλείσει με συμφωνία με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ τον Νοέμβριο του 2024. Βέβαια, στην πραγματικότητα παρέμενε πάντα ανοιχτό, όπως αποδεικνύεται από τις συνεχείς επιδρομές ισραηλινών μαχητικών αεροσκαφών στη Γη των Κέδρων τούς τελευταίους μήνες. Το μεγαλύτερο μέρος του σουνιτικού αραβικού κόσμου απεχθάνεται το ισλαμικό καθεστώς στο Ιράν και είναι ικανοποιημένο με την απομάκρυνση του Χαμενεΐ, αλλά ο τρόπος που εκτυλίσσεται ο πόλεμος δημιουργεί πολλούς κινδύνους.
1.Χεζμπολάχ
Παρά το γεγονός ότι η ηγεσία της αποκεφαλίστηκε με τις επιχειρήσεις του Σεπτεμβρίου 2024, η Χεζμπολάχ παραμένει ισχυρός εχθρός για το Ισραήλ, επειδή είναι ικανή να απειλήσει το βόρειο τμήμα της χώρας. Το πόσα είναι ικανή να πετύχει η πολιτοφυλακή, με την ηγεσία της ουσιαστικά διαλυμένη και τον εφοδιασμό της να έχει διακοπεί μετά την περσινή στρατιωτική ήττα, είναι ασαφές. Το Ισραήλ δείχνει αποφασισμένο να καταστείλει κάθε κίνηση εν τη γενέσει της, όπως αποδεικνύεται από τις επιθέσεις στη Νότια Βηρυτό. Οι κινήσεις της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Σαλάμ και του προέδρου Αούν θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά: είναι αντίθετοι στον πόλεμο και πρόθυμοι να απαλλαγούν από τη Χεζμπολάχ.
2.Χούθι
Οι αντάρτες που ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος της Υεμένης είναι η άλλη μεγάλη απειλή για το Ισραήλ, καθώς δεσμεύθηκαν να πάρουν εκδίκηση για τον Χαμενεΐ. Με τους πυραύλους τους, μπορούν να φτάσουν στο Τελ Αβίβ, την Ιερουσαλήμ και το Εϊλάτ, αλλά πάνω απ’ όλα, μπορούν να μπλοκάρουν την κυκλοφορία στην Ερυθρά Θάλασσα και να αυξήσουν το διεθνές κλίμα ανασφάλειας.
3.Ιράκ
Οι φιλοσιιτικές πολιτοφυλακές στη χώρα είναι ισχυρές και πιθανότατα υπεύθυνες για τις επιθέσεις που έχουν συμβεί επανειλημμένα γύρω από το Ερμπίλ, όπου εξακολουθούν να υπάρχουν αμερικανικές βάσεις. Το ιρανικό ζήτημα εδώ επιδεινώνεται από το κουρδικό ζήτημα, μια πυριτιδαποθήκη παράλληλη με αυτήν που έχει ήδη εκραγεί.
4.Σαουδική Αραβία
Ορισμένα από τα σαουδαραβικά διυλιστήρια έκλεισαν χθες αφού ιρανικοί πύραυλοι τα χτύπησαν. Ηταν μια «προληπτική κίνηση» σύμφωνα με το Ριάντ, αλλά η ισορροπία που επιδιώκει ο διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν είναι εξαιρετικά εύθραυστη: δημοσίως έχει ζητήσει διάλογο, αλλά ιδιωτικά έχει υποστηρίξει την ανάγκη δράσης κατά του Ιράν. Τώρα υπόσχεται να «είναι έτοιμος να απαντήσει» εάν οι επιθέσεις δεν σταματήσουν. Πώς; Πού; Πότε;
5.Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Διατηρούν εδώ και χρόνια – αν και μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας – εξαιρετικές σχέσεις με την Τεχεράνη και ιδιαίτερα με τους Φρουρούς της Επανάστασης. Τα Εμιράτα έχουν πληγεί επανειλημμένα τις τελευταίες ημέρες, τα αεροδρόμιά τους έχουν αποκλειστεί, ο τουρισμός έχει παραλύσει, αλλά πάνω απ’ όλα, η εικόνα τους ως ασφαλούς καταφυγίου έχει διακυβευτεί. Για αυτόν τον λόγο, θέλουν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις να τερματιστούν το συντομότερο δυνατό.
6.Ομάν και Κατάρ
Οι δύο χώρες που μεσολαβούσαν στις συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν έχουν αποτύχει και τώρα πληρώνουν το τίμημα, αν και όχι στον ίδιο βαθμό με τους γείτονές τους. Ζητούν επιστροφή στη διπλωματία και ήδη κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση. Αυτό που περιπλέκει την κατάσταση του Κατάρ είναι η παρουσία στο έδαφός του της Αλ Ουμπέιντ, της μεγαλύτερης αμερικανικής βάσης στη Μέση Ανατολή.
Live οι εξελίξεις: