Ο άνθρωπος, 2.026 χρόνια μετά

Στα ευαγγελικά κείμενα βλέπουμε τον Χριστό σε μια αυστηρά πατριαρχική κοινωνία να μην αξιολογεί τον άνθρωπο, άνδρα ή γυναίκα, με γνώμονα το φύλο του. Ανοίγει θεολογικό διάλογο με τη Σαμαρείτιδα σε δημόσιο χώρο, προκαλώντας την απορία ακόμη και των μαθητών Του, ενώ φανερώνεται Αναστημένος στις Μυροφόρες, σε μια εποχή που η μαρτυρία των γυναικών στον κοινωνικό τους χώρο δεν είχε καμία αξία. Ακολουθώντας το παράδειγμά Του, οι χριστιανοί των πρωτοχριστιανικών κοινοτήτων δίδουν το δημόσιο διακόνημα του αποστόλου και του διακόνου και σε γυναίκες. Ο Απόστολος Παύλος ειδικά διακηρύσσει: «Δεν υπάρχει πια Ιουδαίος και ειδωλολάτρης, δεν υπάρχει δούλος και ελεύθερος, δεν υπάρχει άνδρας και γυναίκα. Ολοι σας είστε ένας χάρη στον Ιησού Χριστό». Η φράση δηλώνει ξεκάθαρα ότι στην εν Χριστώ κοινότητα δεν ισχύουν οι κοινωνικές αντιλήψεις, τα στερεότυπα και οι διακρίσεις, αλλά ως βασικά κριτήρια ζωής νοούνται η πίστη και η αγάπη.

Ακόμα και το περιβόητο χωρίο «η δε γυνή ίνα φοβήται τον άνδρα», αν δεν το αποκόψουμε από το υπόλοιπο κείμενο, θα διαπιστώσουμε ότι ζητεί από τον άνδρα να κάνει ακριβώς το αντίθετο από αυτό που πιστεύουν σχεδόν όλοι σήμερα. Ο Αγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, αργότερα, δεν δυσκολεύεται να υποστηρίξει ότι οι νόμοι είναι σε βάρος της γυναίκας γράφοντας «άνδρες οι νομοθετούντες διά τούτο κατά γυναικών η νομοθεσία».

Με βάση όσα προαναφέραμε, δεν αποδίδεται στη γυναίκα – ούτε από την Εκκλησία ούτε από την κοινωνία – η θέση που της αρμόζει. Η αρχική δυναμική του ευαγγελικού μηνύματος υποχώρησε και επικράτησαν στους χριστιανούς ειδωλολατρικές και ιουδαϊκές αντιλήψεις, οι οποίες περιθωριοποίησαν τελικά τη γυναίκα. Πρόκειται για μια ήττα η οποία είναι διαχρονική και έχει συνέπειες.

Οι ανισότητες σήμερα ανάμεσα στα φύλα παραμένουν πολλές και δυστυχώς βαθαίνουν περισσότερο. Μπορούν να γεφυρωθούν, αρκεί η ποιμαντική ευθύνη των θεσμικώς εντεταλμένων να μην εξαντλείται στον νόμο και να ακολουθεί το κριτήριο της αλήθειας των πηγών της διδασκαλίας του χριστιανισμού έναντι της συνήθειας που ονομάζουμε «παράδοση».

Ο πρωτοπρ. Αντώνιος. Α. Καλλιγέρης είναι συντονιστής της πρωτοβουλίας για την πρόληψη της ενδοοικογενειακής βίας, Ιδρυμα Νεότητας και Οικογένειας της Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών