Λίβανος: Η HRW κατηγορεί το Ισραήλ ότι χρησιμοποίησε «παράνομα» πυρομαχικά λευκού φωσφόρου

Η Μη Κυβερνητική Οργάνωση Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch, HRW) κατηγορεί τον στρατό του Ισραήλ ότι χρησιμοποίησε «παράνομα» πυρομαχικά λευκού φωσφόρου εναντίον κατοικημένων περιοχών στον νότιο Λίβανο. Σύμφωνα με την έκθεση της οργάνωσης, το περιστατικό σημειώθηκε την περασμένη Τρίτη, αμέσως μετά την επανέναρξη των συγκρούσεων με το σιιτικό κίνημα Χεζμπολά, που πρόσκειται στο Ιράν.

Η HRW αναφέρει ότι «ο ισραηλινός στρατός χρησιμοποίησε παράνομα πυρομαχικά λευκού φωσφόρου βαλλόμενα από το πυροβολικό πάνω από σπίτια την 3η Μαρτίου 2026 στη λιβανική κοινότητα Γιοχμόρ». Η οργάνωση υποστηρίζει πως έχει «επαληθεύσει» και εντοπίσει τη γεωγραφική θέση επτά στιγμιοτύπων που δείχνουν εκρήξεις λευκού φωσφόρου «πάνω από κατοικημένη περιοχή», καθώς και εργαζομένους της πολιτικής προστασίας να προσπαθούν να σβήσουν πυρκαγιές σε σπίτια που «πιθανόν» προκλήθηκαν από τα εμπρηστικά πυρομαχικά.

Το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων του Λιβάνου ANI μετέδωσε χθες ότι το Ισραήλ «στοχοποίησε την Ταλ Ναχάς και Χιάμ» με «πυρά πυροβολικού», πραγματοποιώντας «βομβαρδισμούς (σ.σ. λευκού) φωσφόρου» στις συνοριακές περιοχές.

Οι επιπτώσεις του λευκού φωσφόρου

Η δραστική ουσία στα συγκεκριμένα πυρομαχικά αναφλέγεται μόλις έρθει σε επαφή με το οξυγόνο, καθιστώντας τα ένα εξαιρετικά επικίνδυνο εμπρηστικό όπλο. Αν και υπάρχουν νόμιμες χρήσεις, όπως η δημιουργία προπετασμάτων καπνού ή ο φωτισμός πεδίων μάχης, η χρήση τους ως όπλων προκαλεί σοβαρά εγκαύματα, βλάβες στο αναπνευστικό σύστημα, πολυοργανική ανεπάρκεια και συχνά θάνατο.

«Η παράνομη χρήση λευκού φωσφόρου από τον ισραηλινό στρατό πάνω από κατοικημένες περιοχές είναι εξαιρετικά ανησυχητική και θα έχει πολύ σοβαρές συνέπειες για τους αμάχους», δήλωσε ο ερευνητής της HRW, Ράμζι Κάις. Ο ίδιος κάλεσε το Ισραήλ να σταματήσει «αμέσως» αυτή την πρακτική και ζήτησε από τα κράτη που το προμηθεύουν με όπλα, συμπεριλαμβανομένων πυρομαχικών λευκού φωσφόρου, να «αναστείλουν τη στρατιωτική βοήθεια και τις πωλήσεις όπλων» στη χώρα.

Προηγούμενες κατηγορίες και κλιμάκωση των συγκρούσεων

Οι αρχές του Λιβάνου και η HRW έχουν στο παρελθόν κατηγορήσει το Ισραήλ για εμπρησμούς σε δασικές εκτάσεις, περιοχές με βλάστηση και αγροτικές καλλιέργειες μέσω βομβαρδισμών με λευκό φώσφορο. Τα περιστατικά αυτά, ιδίως το 2023 και το 2024, σε περιοχές των νοτίων συνόρων, «έθεσαν πολίτες σε σοβαρό κίνδυνο και συνέβαλαν στην εξαναγκαστική απομάκρυνση αμάχων» από τα σπίτια τους, αναφέρεται στην έκθεση.

Ο Λίβανος ενεπλάκη εκ νέου στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή την περασμένη Δευτέρα, μετά από επίθεση της Χεζμπολά εναντίον του Ισραήλ, που προκάλεσε μαζικά ισραηλινά αντίποινα. Έκτοτε, ο ισραηλινός στρατός έχει διατάξει τον πληθυσμό να εγκαταλείψει δεκάδες χωριά και πόλεις σε μεγάλο τμήμα του νοτίου Λιβάνου, όπου διαμένουν εκατοντάδες χιλιάδες άμαχοι.

Τον Φεβρουάριο, η Βηρυτός είχε επίσης κατηγορήσει το Ισραήλ ότι έκανε ψεκασμούς με γλυφοσάτη —ένα αμφιλεγόμενο ζιζανιοκτόνο— στη λιβανική επικράτεια, εκφράζοντας ανησυχία για τις επιπτώσεις στις αγροτικές περιοχές και στον πληθυσμό μακροπρόθεσμα.