25.000 ευρώ για να μην οδηγείς: Το πρωτοφανές πρόγραμμα της Μάλτας με στόχο τη μείωση της συμφόρησης
Μια ιδιαίτερα πρωτότυπη και ριζοσπαστική πολιτική για την αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού προβλήματος εφαρμόζει η Μάλτα, ένα από τα ευρωπαϊκά κράτη με τη μεγαλύτερη αναλογία αυτοκινήτων ανά κάτοικο. Η κυβέρνηση της νησιωτικής χώρας ανακοίνωσε ένα νέο πρόγραμμα κινήτρων που προσφέρει έως και 25.000 ευρώ σε πολίτες οι οποίοι θα αποφασίσουν να εγκαταλείψουν το δικαίωμα οδήγησης και να παραδώσουν το δίπλωμά τους.
Το σχέδιο, το οποίο ονομάζεται Driving Licence Surrender Scheme, έχει στόχο να μειώσει τον αριθμό των ενεργών οδηγών και κατ’ επέκταση την κυκλοφοριακή πίεση σε ένα οδικό δίκτυο που εδώ και χρόνια δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στην καθημερινή κίνηση. Στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετέχουν νέοι έως 30 ετών που κατοικούν στο νησί τουλάχιστον επτά χρόνια, ενώ απαραίτητη προϋπόθεση είναι να διαθέτουν δίπλωμα οδήγησης κατηγορίας Β για τουλάχιστον δώδεκα μήνες χωρίς να έχουν τιμωρηθεί με αναστολή ή αφαίρεση άδειας.
Η οικονομική ενίσχυση δεν καταβάλλεται εφάπαξ αλλά μοιράζεται σε πέντε ετήσιες δόσεις των 5.000 ευρώ. Με την αποδοχή της αίτησης, ο πολίτης παραδίδει την άδεια οδήγησης στις Αρχές και χάνει το δικαίωμα να οδηγεί για όλη τη διάρκεια του προγράμματος.
Η ανάγκη για τέτοιου είδους πρωτοβουλίες προκύπτει από τη μοναδική κατάσταση που αντιμετωπίζει η χώρα. Η Μάλτα έχει πληθυσμό περίπου 550.000 κατοίκων αλλά πολύ περιορισμένη έκταση, μόλις 316 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Παρ’ όλα αυτά διαθέτει έναν από τους υψηλότερους δείκτες ιδιοκτησίας αυτοκινήτων στην Ευρώπη, γεγονός που προκαλεί καθημερινή συμφόρηση στους δρόμους και αυξάνει την περιβαλλοντική πίεση.
Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται με προϋπολογισμό περίπου πέντε εκατομμυρίων ευρώ ετησίως. Αυτό σημαίνει ότι κάθε χρόνο μπορούν να συμμετέχουν έως περίπου χίλιοι νέοι, καθώς οι αιτήσεις εγκρίνονται με βάση τη σειρά υποβολής και μέχρι να εξαντληθούν τα διαθέσιμα κονδύλια.
Η πρωτοβουλία έχει ήδη ανοίξει έντονη δημόσια συζήτηση γύρω από τη βιώσιμη κινητικότητα και τον ρόλο του ιδιωτικού αυτοκινήτου στις σύγχρονες πόλεις.
Τα επόμενα χρόνια θα δείξουν αν το οικονομικό κίνητρο θα καταφέρει να αλλάξει πραγματικά τις μετακινήσεις των πολιτών και να μειώσει τον αριθμό των αυτοκινήτων στους δρόμους της χώρας. Αν το μέτρο αποδειχθεί αποτελεσματικό, δεν αποκλείεται να εμπνεύσει και άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που αναζητούν νέες λύσεις για τη βιώσιμη αστική κινητικότητα.