Το Jurassic Park είχε δίκιο: «Τα κουνούπια κρύβουν ολόκληρες βιβλιοθήκες DNA ζώων»
Μια απίστευτη ανακάλυψη από τη Φλόριντα δείχνει πώς τα ενοχλητικά κουνούπια μπορούν να γίνουν «βιολογικοί ντετέκτιβ» για την προστασία της φύσης, αποκαλύπτοντας ποικιλία ειδών με απλό αίμα.
Η επιστημονική φαντασία του Jurassic Park, όπου κουνούπια «παγιδεύουν» DNA δεινοσαύρων από αίμα θηραμάτων, αποδεικνύεται πιο κοντά στην πραγματικότητα απ’ ό,τι νομίζαμε. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Φλόριντας συνέλαβαν πάνω από 50.000 κουνούπια σε προστατευόμενη περιοχή 10.900 εκταриев και ανέλυσαν το αίμα χιλιάδων θηλυκών.
Τα ευρήματα ξεπέρασαν κάθε προσδοκία: εντοπίστηκε DNA από 86 διαφορετικά είδη ζώων, καλύπτοντας περίπου το 80% των σπονδυλωτών που τρέφονται τα κουνούπια της περιοχής. Από τα μικρότερα βατράχια μέχρι τις μεγαλύτερες αγελάδες, τα κουνούπια λειτούργησαν σαν «ζωντανά δείγματα DNA», αποτυπώνοντας μια ολοκληρωμένη οικολογική φωτογραφία της περιοχής.
Οι επιστήμονες εντόπισαν ζώα με εντελώς διαφορετικές συνήθειες ζωής: δενδρόβια, μεταναστευτικά, ενδημικά, εισβολικά, ακόμη και απειλούμενα με εξαφάνιση είδη. Λείπαν μόνο ομεγαλύτεροι θηρευτές όπως η πανθήρα της Φλόριντας και υπόγεια θηλαστικά όπως ο ανατολικός τυφλοπόντικας.
Μια παράλληλη μελέτη έδειξε ότι η ανάλυση κουνουπιών κατά την περίοδο αιχμής τους αποδίδει εξίσου καλά με τις παραδοσιακές αποστολές έρευνας πεδίου, ενώ υπερτερεί σε εποχές υγρασίας.
Γιατί αυτό αλλάζει τα δεδομένα στην προστασία της φύσης;
Οι συμβατικές μέθοδοι καταγραφής βιοποικιλότητας είναι δαπανηρές, χρονοβόρες και απαιτούν εξειδικευμένες γνώσεις ταξινόμησης. Σε εποχή μαζικής εξαφάνισης ειδών, τα κουνούπια προσφέρουν φθηνή, καινοτόμο λύση: συλλέγουν βιολογικά δείγματα από δεκάδες είδη ταυτόχρονα, σε δύσβατες περιοχές και ώρες δραστηριότητας.
«Ξέρω πόσο μισούνται τα κουνούπια – και με καλό λόγο», λέει ο ερευνητής Lawrence Reeves. «Αλλά στο οικοσύστημά τους παίζουν κρίσιμο ρόλο και τώρα αποδεικνύουμε ότι μπορούν να βοηθήσουν στην διατήρηση άλλων ειδών.»
Η μέθοδος χρειάζεται ακόμη δοκιμές σε διαφορετικά οικοσυστήματα, αλλά ανοίγει νέους ορίζοντες για την βιοποικιλότητα: τα πιο παρεξηγημένα έντομα του πλανήτη γίνονται ξαφνικά οι καλύτεροι φίλοι της φύσης. Οι δύο μελέτες δημοσιεύτηκαν στο Scientific Reports στις 5 Ιανουαρίου 2026.