Κρατικά φέσια 3 δισ.: Το ΥΠΟΙΚ βάζει φορείς… στα μανταλάκια!

Με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου προς τους ιδιώτες να βρίσκονται πάνω από τα 3 δισ. ευρώ, στερώντας πολύτιμη ρευστότητα από την αγορά, το υπουργείο Οικονομικών δίνει νέες εντολές στους κρατικούς φορείς (νοσοκομεία, ΟΤΑ, Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης) και θέτει σε καθεστώς αυστηρής εποπτείας όσους αποδεικνύονται ασυνεπείς στην αποπληρωμή οφειλών τους προς τους προμηθευτές τους. Παράλληλα, προειδοποιεί όσους καθυστερούν να πληρώσουν τα χρέη τους ότι θα τους «βγάζει στα μανταλάκια» δημοσιοποιώντας σε τακτική βάση τα στοιχεία τους με στόχο τη διασφάλιση της διαφάνειας και της λογοδοσίας.

Εντολές

Στην εγκύκλιο για την εκτέλεση του προϋπολογισμού 2026, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομιών Θάνος Πετραλιάς, αφού υπογραμμίζει ότι «η ελαχιστοποίηση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης συμβάλλει καθοριστικά στην εξυγίανση των προϋπολογισμών τους και στην ενίσχυση της ρευστότητας της οικονομίας», δίνει εντολή στη Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών και τους προϊσταμένους οικονομικών υπηρεσιών των φορέων:

• να φροντίζουν για την άμεση αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων προς τρίτους, τόσο του ίδιου του φορέα της Κεντρικής Διοίκησης όσο και των εποπτευόμενων φορέων τους από ίδιους πόρους, καθώς και για τη μη σώρευση νέων ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων προς τρίτους και
• να εξετάζουν τους λόγους για τους οποίους δημιουργούνται καθυστερήσεις στις πληρωμές και συσσώρευση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων και να μεριμνούν για την άμεση επίλυση πιθανών προβλημάτων, λαμβάνοντας τα απαραίτητα νομοθετικά, διοικητικά ή λοιπά μέτρα για την αντιμετώπισή τους.

Επίσης ζητεί από τους φορείς που υποβάλλουν μηνιαία στοιχεία προσαρμογών, να διερευνούν εάν υφίστανται περαιτέρω ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις οι οποίες εμπίπτουν στις σχετικές κατηγορίες προσαρμογών (οφειλές υπό δικαστική διεκδίκηση, αποκατάσταση παγίων προκαταβολών, οφειλές που δεν έχουν αποπληρωθεί λόγω εξωγενών παραγόντων, όπως μη εμφάνιση δικαιούχου ή μη προσκόμιση δικαιολογητικών, κατασχέσεις) και να φροντίζουν για τη συμπερίληψή τους στους σχετικούς καταλόγους.

Τα κρατικά φέσια το διάστημα 2018-2022 είχαν περιοριστεί κάτω και από τα 2 δισ. ευρώ. Ωστόσο τα τελευταία χρόνια άρχισαν να φουσκώνουν ξανά, διπλασιάστηκαν και επέστρεψαν  στα επίπεδα που ήταν το 2017, όταν η χώρα μας βρισκόταν στο τρίτο Μνημόνιο.

Τα νοσοκομεία αποτελούν τον «μεγάλο ασθενή», με τα χρέη τους, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, να ξεπερνούν το 1,7 δισ. ευρώ και τη χώρα να έχει καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τις καθυστερήσεις στις πληρωμές των προμηθευτών.

Για την αντιμετώπιση του χρόνιου προβλήματος που επηρεάζει τη ρευστότητα της αγοράς, ειδική επιτροπή έχει αναλάβει να αναλύσει το πρόβλημα και να εντοπίσει τις πραγματικές αιτίες των καθυστερήσεων, ενώ σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων δημιουργήθηκε νέα ψηφιακή πλατφόρμα για την ηλεκτρονική υποβολή τιμολογίων από ιδιώτες προς φορείς του Δημοσίου.

Η στατιστική ανάλυση των στοιχείων και η επεξεργασία των δεδομένων αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στο επόμενο διάστημα και πρώτη φορά θα υπάρχει πλήρης και τεκμηριωμένη εικόνα σχετικά με:

• Ποιοι φορείς έχουν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις, δηλαδή οφειλές για διάστημα μεγαλύτερο των 90 ημερών.
• Το ύψος των οφειλών τους.
• Τους λόγους για τους οποίους οι πληρωμές καθυστερούν, παρότι τα απαιτούμενα κονδύλια υπάρχουν και ήδη έχουν καταγραφεί στο δημόσιο χρέος.

Οι φορείς που αποδεικνύονται ασυνεπείς θα τελούν υπό αυξημένη εποπτεία, ενώ τα σχετικά στοιχεία τους θα δημοσιοποιούνται σε τακτική βάση.

Οφειλές

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, τον Οκτώβριο του 2025 τα κρατικά φέσια έφτασαν στα 3,1 δισ. ευρώ με τις οφειλές των δημόσιων νοσοκομείων να ανέρχονται σε 1,74 δισ. ευρώ. Οι Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης χρωστούν σε ιδιώτες 590 εκατ. ευρώ, ο ΕΟΠΥΥ 248 εκατ. ευρώ, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης 239 εκατ. ευρώ και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου 236 εκατ. ευρώ.

Για τη διασφάλιση της ταμειακής ρευστότητας των φορέων, συνεχίζεται η καταβολή μέχρι τις 20 Ιανουαρίου 2026 του ενός τετάρτου της προβλεπόμενης ετήσιας επιχορήγησης. Παράλληλα, τα νοσοκομεία συνεχίζουν να λαμβάνουν τμηματικά και εμπροσθοβαρώς την ετήσια επιχορήγηση από το υπουργείο Υγείας.

Οι συντάξεις

Στο μέτωπο των συντάξεων, η κατάσταση παρουσιάζει βελτίωση καθώς οι καθυστερήσεις στις κύριες συντάξεις δεν ξεπερνούν πλέον τις 60 ημέρες και η απονομή έχει εξομαλυνθεί. Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα των επικουρικών συντάξεων, το οποίο δεν μπορεί να επιλυθεί πλήρως μέχρι να ψηφιοποιηθούν τα αρχεία όλων των επικουρικών Ταμείων.