Από ιδιοκτήτης… ενοικιαστής: Το νέο μοντέλο προστασίας της κατοικίας

Το καλοκαίρι αναμένεται να ξεκινήσει η λειτουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ο οποίος θα προσφέρει λύση σε περισσότερους από 20.000 ευάλωτους οφειλέτες, αποτρέποντας την απώλεια της κατοικίας τους λόγω πλειστηριασμού.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου, ο νέος φορέας θα αποτελέσει τον μοναδικό μηχανισμό προστασίας της πρώτης κατοικίας, αντικαθιστώντας οριστικά τον νόμο Κατσέλη. Αν και ο νόμος έχει τυπικά καταργηθεί, εξακολουθούν να εκκρεμούν υποθέσεις στα πρωτοδικεία, οι οποίες αναμένεται να εκδικαστούν εντός του 2026.

Ο φορέας θα λειτουργεί με ιδιωτικό χαρακτήρα, ενώ τη διαχείρισή του θα αναλάβουν επενδυτικά κεφάλαια που έχουν κληθεί να καταθέσουν δεσμευτικές προσφορές στο πλαίσιο διαγωνισμού του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας.

Μεταξύ των συμμετεχόντων συγκαταλέγονται οι Bain Capital Credit, Christofferson, Robb & Co, Fortress Credit και Resolute Cepal Greece Ανώνυμη Εταιρεία (η οποία προέρχεται από τη σύμπραξη των εταιρειών Kaican Hellas και Beaumont Summit Financial DAC).

Πώς θα λειτουργεί ο νέος φορέας

Για τους οφειλέτες που πληρούν τα κριτήρια ευαλωτότητας, ο φορέας θα λειτουργεί ως τελευταία γραμμή προστασίας. Η κύρια κατοικία θα αποκτάται από τον φορέα, ενώ ο πρώην ιδιοκτήτης θα υπογράφει σύμβαση μίσθωσης, παραμένοντας στο σπίτι του με καταβολή ενοικίου.

Ο ενοικιαστής θα διατηρεί δικαίωμα επαναγοράς του ακινήτου σε μεταγενέστερο χρόνο, εφόσον βελτιωθεί η οικονομική του κατάσταση.

Το ενδιάμεσο πρόγραμμα στήριξης

Μέχρι να τεθεί πλήρως σε λειτουργία ο φορέας, εφαρμόζεται το Ενδιάμεσο Πρόγραμμα στήριξης ευάλωτων οφειλετών. Το πρόγραμμα «παγώνει» τη διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης της κύριας κατοικίας και συνοδεύεται από κρατική επιδότηση της δόσης του δανείου έως 210 ευρώ μηνιαίως.

Πρόκειται για μια μεταβατική λύση που αποτρέπει το κενό προστασίας μέχρι την ενεργοποίηση του νέου μηχανισμού.

Ποιοι μπορούν να ενταχθούν

Στο πρόγραμμα εντάσσονται όσοι πληρούν τα κριτήρια του «ευάλωτου οφειλέτη». Αυτά περιλαμβάνουν εισόδημα έως 7.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό ή έως 21.000 ευρώ για οικογένειες με παιδιά. Η αξία της ακίνητης περιουσίας δεν πρέπει να ξεπερνά τις 120.000 ευρώ, με προσαυξήσεις ανάλογα με τα μέλη της οικογένειας.

Επιπλέον, ισχύουν συγκεκριμένα όρια για καταθέσεις και κινητές αξίες, σύμφωνα με το πλαίσιο του Επιδόματος Στέγασης.

Παρότι εκτιμάται ότι πάνω από 20.000 νοικοκυριά πληρούν τα κριτήρια, μέχρι σήμερα μόνο ένα μικρό ποσοστό έχει προχωρήσει στις απαραίτητες διαδικασίες. Πολλοί είτε αγνοούν τη δυνατότητα ένταξης είτε περιμένουν την τελευταία στιγμή πριν από τον πλειστηριασμό, κάτι που συχνά αποδεικνύεται καθοριστικό.