Κωνσταντίνα Τάκαλου: «Η πατριαρχία πονάει πολύ και τους άνδρες»
Στη σκηνή του θεάτρου Προσκήνιο, η ανδρική ταυτότητα δεν αντιμετωπίζεται ως δεδομένο αλλά ως ένα ερώτημα ανοιχτό και διαρκώς μεταβαλλόμενο. Το νέο έργο του Ανέστη Αζά «Δύο ή τρία πράγματα που ξέρω γι’ αυτόν», που ανεβαίνει από τις 24 Ιανουαρίου σε σκηνοθεσία του ίδιου, φωτίζει με τόλμη κι ευαισθησία την κρίση της αρρενωπότητας μέσα από το βλέμμα της μνήμης, της πατρικής φιγούρας και των αποτυπωμάτων που αφήνει στις επόμενες γενιές. Μέρος αυτής της σύνθετης σκηνικής έρευνας, όπου οι προσωπικές αφηγήσεις των ηθοποιών συναντούν τη μυθοπλασία, αποτελεί και η Κωνσταντίνα Τάκαλου, η οποία ερμηνεύει πολλαπλούς ρόλους επί σκηνής που δεν προσφέρουν εύκολες απαντήσεις αλλά θέτουν καίρια ερωτήματα.
«Η αλήθεια είναι ότι με τους άνδρες, ενώ μας απασχολούν, τους ερωτευόμαστε, τους αγαπάμε, τους ποθούμε, δεν ασχολούμαστε και πάρα πολύ. Στους τρεις μήνες που κάνουμε πρόβα, ο άνδρας μοιάζει να υπάρχει μέσα στο σπίτι ως σύμβολο αλλά δεν ασχολήθηκε κανείς μαζί του, σε αντίθεση με τη μαμά που γίνεται μια συνδιαλλαγή. Προσωπικά, τον πατέρα μου τον έχασα πριν από 30 χρόνια, όταν ήμουν μικρό κορίτσι. Το γεγονός ότι τον κάνω πρωταγωνιστή τώρα στο θέατρο δεν το περίμενα ποτέ. Κάπως προσδιορίζω με το φάντασμά του διάφορα πράγματα, κάνοντας αυτή την παράσταση, χωρίς να έχω απαντήσεις. Οταν δεν υπάρχει ο γονιός και συνδιαλέγεσαι με την ψυχή, τον αέρα, το φάντασμά του, είναι πολύ διαφορετικά τα πράγματα. Ηταν συγκινητικό το ότι ανέτρεξα μέσα από τη συζήτηση με τους συναδέλφους σε λεπτομέρειες που ούτε καν τις θυμόμουν», αναφέρει η Κωνσταντίνα Τάκαλου μιλώντας στο «Νσυν».
Ιστορίες πατεράδων
Η σκηνική αυτή αναζήτηση δεν μένει κλεισμένη στα όρια του ανδρικού ζητήματος. Οσο ξετυλίγονται οι προσωπικές ιστορίες των πατεράδων των ηθοποιών, γίνεται φανερό πως οι αναφορές τους στην αρρενωπότητα διαπερνούν σχέσεις, οικογένειες και κοινωνικούς ρόλους, αγγίζοντας όλους. Γιατί οι τρόποι με τους οποίους οι άνδρες έμαθαν να υπάρχουν στον κόσμο επηρεάζουν βαθιά και όσους μεγαλώνουν δίπλα τους, τους αγαπούν και συγκρούονται μαζί τους. «Οι άνδρες έχουν όλη την ευαισθησία μιας αθωότητας που εμείς οι γυναίκες τη χάνουμε αρκετά νωρίς. Από την ώρα που γεννιόμαστε, έχουμε αυτά τα αβγουλάκια στην κοιλιά μας κι είναι σαν να έχουμε έναν προορισμό. Κάπως καθορίζει τη φύση μας ο άνδρας. Εγώ τους καταλαβαίνω και τους αγαπώ πιο πολύ επειδή έκανα γιο. Κατάλαβα τον πατέρα μου, τους άνδρες που υπήρξαν στη ζωή μου κι ερωτεύτηκα πολύ, τώρα που έχω έναν γιο. Είναι ένας άλλος κόσμος. Εχουν μια άλλη σκέψη, μια άλλη κοσμοθεωρία. Οταν μιλάνε για παράδειγμα για τα αυτοκίνητα, είναι σαν να μιλάνε μια άλλη γλώσσα. Εμείς μπορεί να μην καταλαβαίνουμε, αλλά αυτοί χαίρονται, κι είναι φυσικό, επειδή κουβαλάμε τα κύτταρα των προγόνων μας. Πιστεύω ότι το κύτταρο έχει και μια μνήμη θεϊκή αλλά και μια μνήμη τού τι ήταν ο άλλος. Η σωματική δύναμη που είχαν οι πρόγονοί μας έπαιξε έναν πολύ μεγάλο ρόλο στο τι είναι ο άνδρας. Στο ότι αυτός θα πάει στη ζούγκλα για να φέρει τα σφαχτάρια στο σπίτι», τονίζει η πρωταγωνίστρια της παράστασης, δίπλα επίσης στους Γιώργο Βαλαή, Κωνσταντίνο Μωραΐτη, Μάρω Σταυρινού και Ρίνο Τζάνι. «Εχουν μάθει ότι είναι οι κουβαλητές, οι δυνατοί, αυτοί που πάνε στον πόλεμο. Τους έχει φορεθεί κάτι και δεν μπορούν να πουν εύκολα ότι δεν μπορούν να το κάνουν. Μακάρι να υπήρχε ένα εγχειρίδιο για τους πατεράδες ή τις μητέρες, αλλά δεν υπάρχει. Γιατί ο κάθε άνθρωπος είναι φτιαγμένος από διαφορετικό υλικό».
Δυσκολίες και αντιφάσεις
Σε αυτό το πλαίσιο, οι δυσκολίες και οι αντιφάσεις των ανδρικών ρόλων δεν εμφανίζονται ως μεμονωμένες εμπειρίες αλλά ως απόρροια ενός συστήματος αξιών και προσδοκιών που επαναλαμβάνεται από γενιά σε γενιά. «Δεν πιστεύω ότι η πατριαρχία έχει κάνει πάρα πολύ καλό. Εχει περάσει ότι η μαμά πρέπει να είναι υπεύθυνη για τα παιδιά, το φαγητό, να έχει καθαρό το σπίτι, ενώ παράλληλα δουλεύει και υποτάσσεται σε κάποιον που δίνει διαταγές. Προτιμώ το 2026 να συναποφασίζουν οι άνθρωποι, διότι δεν υπάρχει ένας ρόλος του κουβαλητή ή του ηγέτη. Η πατριαρχία έχει κάνει πάρα πολύ μεγάλο κακό στο δικό μας φύλο και στην ανάπτυξή του. Εχει κάνει βέβαια κακό και στους ίδιους τους άνδρες, τους πονάει πάρα πολύ. Το αγόρι που γεννιέται κουβαλάει ένα βάρος γιατί ο πατέρας του πατριαρχικά περιμένει από αυτό, για παράδειγμα, να οδηγήσει το αυτοκίνητο, να καταφέρει να γίνει ο καλύτερος ποδοσφαιριστής κι όταν δεν τα καταφέρει, νιώθει ελλιπής, αλλά δεν είναι στην πραγματικότητα. Επίσης, δεν μου αρέσουν και οι γυναίκες όταν αναλαμβάνουν πράγματα με χαρακτηριστικά πατριαρχίας. Βέβαια, τι να κάνουν κι αυτές, όταν δεν υπάρχει προηγούμενο και δεν ξέρουν; Το βλέπουμε πολύ συχνά να αναλαμβάνουν κάποιες θέσεις και να αναπτύσσουν μια συμπεριφορά ανδρική, χωρίς την ευαισθησία ή την ενσυναίσθηση που μπορεί να χαρακτηρίζει το φύλο μας», καταλήγει η Κωνσταντίνα Τάκαλου.