Ο «βομβιστής» Τραμπ έκανε πίσω, προς το παρόν
Λίγο μετά την ανάληψη της προεδρίας το 2017, ο Ντόναλντ Τραμπ διέταξε επίθεση σε ένα υπόγειο συγκρότημα του Ισλαμικού Κράτους (IS) στην επαρχία Νανγκαρχάρ του Αφγανιστάν. Η επιδρομή περιελάμβανε τη χρήση για πρώτη φορά σε μάχη μιας διατρητικής βόμβας τύπου GBU-43 («καταστροφέα καταφυγίων») – του πιο ισχυρού συμβατικού όπλου των ΗΠΑ. Ο βομβαρδισμός σκότωσε περίπου 90 αντάρτες, αλλά δεν κατάφερε να εξαλείψει το Ισλαμικό Κράτος. Ούτε είχε καμία μακροπρόθεσμη επίδραση στη χαμένη μάχη των ΗΠΑ με τους Ταλιμπάν.
Ομως, δεν ήταν αυτό το θέμα. Ο άπειρος Τραμπ, που ήταν γνωστό ότι απέφευγε τη στρατιωτική θητεία, ήθελε να δείξει ότι ήταν ο αρχηγός – ένας επικεφαλής που δεν φοβάται να πάρει σκληρές αποφάσεις και να στείλει στρατεύματα σε κίνδυνο. Επιθυμούσε ένα μεγάλο «μπαμ» – μια θεαματική επίδειξη της απαράμιλλης δύναμης των ΗΠΑ.
Οι πιο πρόσφατες απειλές του Τραμπ να βομβαρδίσει το Ιράν, που προκλήθηκαν από τα πρόσφατα φρικτά γεγονότα στη χώρα, δείχνουν ότι η νοοτροπία του δεν έχει αλλάξει. Είναι αφελές να πιστεύει κανείς ότι νοιάζεται πραγματικά για τις δολοφονίες και την κακομεταχείριση άοπλων ιρανών διαδηλωτών, όταν, με δικές του εντολές, ένοπλες ομοσπονδιακές πολιτοφυλακές κακοποιούν αμερικανούς πολίτες με παρόμοιους τρόπους στη Μινεάπολη και σε άλλες πόλεις. Είναι προφανές ότι ο Τραμπ δεν δίνει δεκάρα για τη δημοκρατία στις ΗΠΑ – πόσο μάλλον στο Ιράν (ή στη «νεοαποικισμένη» Βενεζουέλα).
Αντιθέτως, ο Τραμπ βλέπει μια ευκαιρία να επιβάλει την αμερικανική ηγεμονία σε μια ιστορικά ανυπότακτη, κακοδιοικούμενη, πλούσια σε ενέργεια χώρα, την οποία οι Δημοκρατικοί – από τον Τζίμι Κάρτερ έως τον Τζο Μπάιντεν – απέτυχαν να υποτάξουν ή να πάρουν με το μέρος τους. Είναι μια ευκαιρία να παίξει τον «ανώτατο ηγέτη». Ο Τραμπ δεν επιδιώκει συμφωνία με τους μουλάδες. Θέλει υποταγή – και αλλαγή καθεστώτος με τους δικούς του όρους. Ωστόσο επιθυμεί άμεση ικανοποίηση και γρήγορα αποτελέσματα. Οπως έδειξε η μονόπλευρη ανάμειξή του στην Ουκρανία και στη σύγκρουση Ισραήλ – Παλαιστίνης, ο Τραμπ στερείται στρατηγικού οράματος, συνέπειας και σταθερότητας.
Καθώς ο Λευκός Οίκος εξέταζε στρατιωτικές επιλογές την περασμένη εβδομάδα, έγινε σαφές ότι πλήγματα σε υποτιθέμενες πυρηνικές εγκαταστάσεις, αμυντικά συστήματα πυραύλων και βάσεις των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) δεν θα έφερναν την άμεση «εντυπωσιακή» επιτυχία που επιθυμούσε ο Τραμπ. Στις στρατιωτικές επιχειρήσεις αντιτάχθηκαν ηγέτες του Κόλπου, που φοβούνταν ιρανικά αντίποινα και περιφερειακό χάος. Ακόμη και ο στενός σύμμαχος του Τραμπ, Μπενιαμίν Νετανιάχου – με τον οποίο είχε απερίσκεπτα βομβαρδίσει το Ιράν τον Ιούνιο – συνέστησε προσοχή, ίσως επειδή πλήγματα από πυραύλους σε ισραηλινές πόλεις θα απειλούσαν τις πιθανότητες επανεκλογής του.
Ούτε ο αποκεφαλισμός του καθεστώτος – τακτική που ακολουθήθηκε στη Βενεζουέλα, της οποίας ο ηγέτης Νικολάς Μαδούρο απήχθη – φαινόταν πειστική εναλλακτική επιλογή. Ο Τραμπ ισχυρίστηκε τον Ιούνιο ότι οι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις θα μπορούσαν εύκολα να είχαν σκοτώσει τον πραγματικό ανώτατο ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Αλλά η δολοφονία του δεν θα διασφάλιζε την αλλαγή θα μπορούσε και να την αναστείλει. Το Ιράν διαθέτει μεγάλη «δεξαμενή» πιθανών διαδόχων, συμπεριλαμβανομένου του γιου του Χαμενεΐ, από την ίδια σκληροπυρηνική θεοκρατική στόφα.
Για όλους αυτούς τους λόγους – παρά τις διαβεβαιώσεις του προς τους διαδηλωτές ότι «έρχεται βοήθεια» – ο «βομβιστής» Τραμπ φαίνεται να έκανε πίσω, τουλάχιστον προς το παρόν. Το να ρίχνεις ισχυρές βόμβες σε ανθρώπους είναι εύκολο. Το να χτίζεις ένα ασφαλές και ειρηνικό μέλλον για τα προδομένα και ορφανά παιδιά της αποτυχημένης επανάστασης του Ιράν είναι πολύ, πολύ δυσκολότερο.