Στα «ήρεμα νερά» με κόκκινες γραμμές: Αθήνα και Αγκυρα λίγο πριν το κρίσιμο τετ α τετ

Με την ανακοίνωση της ημερομηνίας πραγματοποίησης του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας να αναμένεται ανά πάσα στιγμή, καθώς η πρωθυπουργική επίσκεψη στην Αγκυρα τοποθετείται και επισήμως πια εντός της επόμενης εβδομάδας (με επικρατέστερες την 11η και τη 13η Φεβρουαρίου), οι δύο πλευρές επαναχαράσσουν τις «κόκκινες γραμμές» τους ενώ, ταυτόχρονα, αναζητούν χρήσιμα σημεία σύγκλισης.

Τα σημάδια που εκπέμπονται από τα τουρκικά ΜΜΕ προς την Αθήνα τα τελευταία 24ωρα μπορεί σαφώς να εμπεριέχουν και «παραφωνίες» – καθώς το φιλοκυβερνητικό δίκτυο «A Haber» επανέλαβε τη βούληση του προέδρου Ερντογάν για λύση αμοιβαία επωφελή («win-win») σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, η οποία αντιβαίνει το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας –, ωστόσο η «Τουρκίγιε» χαρακτήρισε χθες τις δηλώσεις Μητσοτάκη για τα ελληνοτουρκικά «πρωτοποριακές». Στο ίδιο τουρκικό – επίσης φιλοκυβερνητικό – Μέσο, επισημάνθηκε πως ο Πρωθυπουργός περιέγραψε τις πρόσφατες δηλώσεις Φιντάν «ως θετικό και θαρραλέο βήμα» (παρότι η ακριβής διατύπωση ήταν «δειλό βήμα προς σωστή κατεύθυνση» και «θετική αναγνώριση ότι η Τουρκία μπορεί να εξετάζει κάποια από τα πάγια θέματά της»), ενώ ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στις αναφορές του Πρωθυπουργού για απευθείας επαφές με την Τουρκία χωρίς έξωθεν παρεμβάσεις.

Αναφορά στο casus belli

Οπως χαρακτηριστικά σημειώνεται στην ίδια εφημερίδα, ο Μητσοτάκης δήλωσε ότι «δεν υπάρχει ανάγκη για κανέναν ενδιάμεσο μεταξύ των δύο χωρών και αναγνώρισε ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Τουρκία είναι ανοιχτοί».

Ακόμα, έγινε ειδική αναφορά και στο ζήτημα του casus belli σε σχέση με την αναφορά του Πρωθυπουργού περί διαπραγματευτικού χαρτιού ως προς το ευρωπαϊκό αμυντικό χρηματοδοτικό πρόγραμμα SAFE από το οποίο η Τουρκία, όσο δεν αίρει την απειλή πολέμου απέναντι στην Ελλάδα και όσο επιμένει στην αναθεωρητική ρητορική – όπως επανέλαβε και ο Πρωθυπουργός –, θα παραμένει αποκλεισμένη. «Αναφερόμενος στην απόφαση casus belli της Τουρκίας στο Αιγαίο, ο Μητσοτάκης είπε ότι όσο αυτή η απόφαση παραμένει σε ισχύ η Τουρκία δεν θα μπορεί να επωφεληθεί από τα κονδύλια της ΕΕ. Παραδέχθηκε ότι αυτή η στάση αποτελεί διαπραγματευτικό χαρτί για την Ελλάδα» αναφέρει χαρακτηριστικά η «Τουρκίγιε».

Βεβαίως, ο Πρωθυπουργός, παράλληλα με την ανάγκη άρσης του casus belli (ζήτημα που είναι προεξοφλημένο πως θα τεθεί ενώπιον του τούρκου προέδρου στο πλαίσιο του επικείμενου ΑΣΣ), επιπλέον υπογράμμισε πως στόχος της Ελλάδας δεν είναι ο αποκλεισμός της Τουρκίας εις το διηνεκές από μια ισχυρή αμυντική συνεργασία με την Ευρώπη αλλά η χρήση αυτού του διαπραγματευτικού χαρτιού προκειμένου να πεισθεί η γειτονική χώρα πως «αυτές οι διεκδικήσεις είναι παντελώς άστοχες, αχρείαστες».

Καθ’ οδόν προς το τετ α τετ Μητσοτάκη – Ερντογάν στην Τουρκία, οι «κόκκινες γραμμές» και τα σημεία διαφαινόμενης σύγκλισης αναδεικνύονται καθαρά ιδίως μέσα από κάθε νέα τοποθέτηση ή διαρροή από τη μία ή την άλλη πλευρά. Και οι δύο χώρες είναι σαφές πως πιέζονται από πιο σκληρούς κύκλους στο εσωτερικό τους που αξιοποιούν το πεδίο των ελληνοτουρκικών για πολιτικές σκοπιμότητες, ωστόσο θα πρέπει να θεωρείται πια βέβαιο πως, επί του παρόντος, και οι δύο αντιπροσωπείες επενδύουν στα όποια απτά αποτελέσματα μπορεί να προκύψουν (ακόμη και στο επίπεδο της «χαμηλής ατζέντας») από τον διμερή, δομημένο διάλογο στην Τουρκία υπό τους δύο ηγέτες, παρά σε οποιαδήποτε διαμεσολάβηση τρίτου που μπορεί να τινάξει στον αέρα διά παντός τα «ήρεμα νερά».