Πάτρικ Μπέιτμαν όπως λέμε… Ντόναλντ Τραμπ

Οι λευκοί τοίχοι του θεάτρου Αλμέιντα είναι πιτσιλισμένοι με αίμα. Πάνω σε ένα τραπέζι βρίσκεται ένα τσεκούρι και πεταμένη δίπλα σε ένα λάπτοπ μια επαγγελματική κάρτα με το όνομα Πάτρικ Μπέιτμαν.

Εχουν περάσει 35 χρόνια από τότε που το τρίτο μυθιστόρημα του Μπρετ Ιστον Ελις, «Αμερικανική ψύχωση», εξαπέλυσε τον Μπέιτμαν σε ένα όργιο σαδιστικής βίας. Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, ο ήρωας μαχαίρωσε και κατακρεούργησε μέσα από τη μεγάλη οθόνη, ένα απροσδόκητα επιτυχημένο μιούζικαλ και κάθε λογής memes του Διαδικτύου. Ενα ριμέικ της ταινίας, με πρωταγωνιστή – σύμφωνα με πληροφορίες – τον Οστιν Μπάτλερ στον ρόλο του Μπέιτμαν, βρίσκεται στα σκαριά· πριν από αυτό όμως ετοιμάζεται και μια ανανεωμένη εκδοχή του μιούζικαλ στο θέατρο Αλμέιντα που θα παίζεται έως τις 14 Μαρτίου.

Πώς μια ιστορία για τραπεζίτες της Γουόλ Στριτ της δεκαετίας του ’80 έχει παραμείνει τόσο επίκαιρη; Και μήπως θα έπρεπε να μας ανησυχεί το γεγονός; «Για να απαντήσουμε, πρέπει πρώτα να κατανοήσουμε τον ίδιο τον ήρωα», γράφει στην «Guardian» ο Τιμ Τζόουνζ. «Παθιασμένος με τα επώνυμα ρούχα, την ανδρική περιποίηση και τις γελοίες εμπειρίες υψηλής γαστρονομίας, εμμονικός  με το χρήμα και την κοινωνική θέση, αποτελούσε μια απολύτως εύστοχη σάτιρα του αμερικανικού καπιταλισμού της εποχής Ρίγκαν».

Το σατιρικό στοιχείο φάνηκε να διαφεύγει την προσοχή των κριτικών της εποχής, οι οποίοι απέρριψαν το μυθιστόρημα ως «κακό, κτηνώδες και μακροσκελές», ενώ ο πανικός γύρω από τις ωμές σκηνές βίας κατά των γυναικών οδήγησε τον εκδοτικό οίκο Simon & Schuster να αποσυρθεί από την έκδοση την τελευταία στιγμή.

Ο συγγραφέας ισχυρίστηκε ότι εμπνεύστηκε το μυθιστόρημα κυρίως από τον πατέρα του, εργολάβο ακινήτων, και από τους τραπεζίτες με τους οποίους συναναστράφηκε για τις ανάγκες της έρευνας. Δεν ήταν όμως απολύτως ειλικρινής. Αργότερα παραδέχτηκε ότι έγραφε για τη δική του «οργή, την πλήξη, τη μοναξιά, την αποξένωσή μου».

Με τον καιρό, το μυθιστόρημα εξελίχθηκε σε μια επιτυχία «αργής καύσης» εξαιτίας του άγχους που προκαλεί η διαρκής σύγκριση με τους άλλους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε συνδυασμό με την ψευδαίσθηση σύνδεσης που δημιουργούν, οδηγώντας εν τέλει στην αποξένωση.

Ο Μπέιτμαν μέσα μας

«Είναι μια φρικτή σκέψη, ότι μπορεί να υπάρχει λίγος Μπέιτμαν μέσα μας», σημειώνει ο Τζόουνζ, ο οποίος υποστηρίζει ότι ο Ελις επηρεάστηκε βαθιά από περιοδικά στυλ και τις συνήθειες των μετροσέξουαλ, ενώ με τα σημερινά δεδομένα συγκρούεται μετωπικά με τις προσεκτικές συζητήσεις γύρω από την πολιτική της ταυτότητας.

Ομως υπάρχει και μια άλλη σύνδεση που καθιστά τον ήρωα επίκαιρο: εκείνη με τον Ντόναλντ Τραμπ. Είναι και οι δύο πλούσιοι και προνομιούχοι, όπως επίσης με την προσοχή τους στραμμένη σε οτιδήποτε επιφανειακό: τα νούμερα τηλεθέασης, τα βραβεία, τους κόλακες, με αποτέλεσμα να έχουν και οι δύο κατασκευάσει τη δική τους πραγματικότητα.

Ο συγγραφέας, υποστηρίζει ο Τζόουνζ, μας προειδοποιούσε για το πού οδηγεί ο υπεραρρενωπός καπιταλισμός. Τώρα έχουμε έναν πραγματικό «αμερικανό ψυχωτικό» επικεφαλής του κόσμου.