Ποιος μετέφερε τελικά τους λίθους του Στόουνχεντζ; – Ένα μυστήριο λύνεται, ένα άλλο παραμένει
Το Στόουνχεντζ συνεχίζει να συναρπάζει την επιστημονική κοινότητα, καθώς νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο Curtin της Αυστραλίας αμφισβητεί τη θεωρία ότι οι τεράστιοι λίθοι του μνημείου μεταφέρθηκαν από παγετώνες. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι διαθέτουν πλέον σχεδόν αδιάσειστα στοιχεία πως οι λίθοι μετακινήθηκαν από ανθρώπινα χέρια και όχι μέσω φυσικών φαινομένων.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Communications Earth and Environment, βασίστηκε σε προηγμένες τεχνικές ανάλυσης ιζημάτων και ορυκτών. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι κόκκοι ορυκτών κοντά στο Στόουνχεντζ δεν φέρουν τα χαρακτηριστικά αποθέσεων παγετώνων, γεγονός που καταρρίπτει τη θεωρία της παγετωνικής μεταφοράς των λίθων.
«Αν οι παγετώνες είχαν μεταφέρει τους βράχους από τη Σκωτία ή την Ουαλία έως το Stonehenge, θα είχαν αφήσει ένα σαφές ορυκτολογικό αποτύπωμα στο Salisbury Plain», δήλωσε ο Anthony Clark, επικεφαλής της έρευνας από το Curtin University. «Αυτοί οι βράχοι θα είχαν διαβρωθεί με τον χρόνο, απελευθερώνοντας κόκκους που θα μπορούσαμε να χρονολογήσουμε για να εντοπίσουμε την προέλευσή τους».
Η ομάδα εξέτασε διεξοδικά τα ποτάμια ιζήματα της περιοχής, αναζητώντας στοιχεία που θα μαρτυρούσαν παγετωνική δραστηριότητα, χωρίς να εντοπίσει κανένα. «Αυτό καθιστά πολύ πιο πιθανή την εναλλακτική εξήγηση, ότι δηλαδή οι άνθρωποι μετέφεραν τους λίθους», πρόσθεσε ο Clark.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι ηλικίες των ορυκτών detrital zircon στο Salisbury Plain αντιστοιχούν σε εκείνες των πετρωμάτων της νότιας Βρετανίας. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει τοπική ανακύκλωση ιζημάτων και όχι μεταφορά μέσω πάγου. «Συλλογικά, τα δεδομένα μας δείχνουν ότι το Salisbury Plain παρέμεινε χωρίς παγετώνες κατά την Πλειστόκαινο περίοδο, καθιστώντας απίθανη τη μεταφορά των λίθων του Stonehenge από πάγο», αναφέρεται στη μελέτη.
Ανθρώπινη επινοητικότητα ή μυστήριο χωρίς απάντηση;
Η ομάδα του Clark επικεντρώθηκε στην ανάλυση των ορυκτών και όχι στις πιθανές μεθόδους που χρησιμοποίησαν οι άνθρωποι για τη μεταφορά των λίθων. «Κάποιοι υποστηρίζουν ότι οι λίθοι ταξίδεψαν διά θαλάσσης ή μεταφέρθηκαν πάνω σε κυλιόμενους κορμούς, αλλά ίσως να μη μάθουμε ποτέ την αλήθεια», είπε ο ερευνητής. «Αυτό που γνωρίζουμε με βεβαιότητα είναι ότι ο πάγος σχεδόν σίγουρα δεν τους μετέφερε».
Η έρευνα υπογραμμίζει ότι οι κόκκοι ορυκτών λειτουργούν ως γεωλογικές χρονοκάψουλες, αποκαλύπτοντας την πορεία των ιζημάτων μέσα σε εκατομμύρια χρόνια. Αναλύοντας περισσότερους από 500 κρυστάλλους ζιρκονίου —ένα από τα πιο ανθεκτικά ορυκτά της Γης— οι επιστήμονες σχημάτισαν μια σαφή εικόνα της γεωλογικής ιστορίας της περιοχής.
«Αναλύοντας ορυκτά μικρότερα από έναν κόκκο άμμου, μπορέσαμε να ελέγξουμε θεωρίες που επιβιώνουν εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα», δήλωσε ο συν-συγγραφέας της μελέτης Chris Kirkland. Παραδέχθηκε ότι το Στόουνχεντζ εξακολουθεί να γεννά πλήθος ερωτημάτων, σημειώνοντας πως «το μνημείο συνεχίζει να μας εκπλήσσει, και η έρευνα αυτή προσθέτει ένα ακόμη σημαντικό κομμάτι στο παζλ της ιστορίας του».