Κώστας Γαβράς στο «Νσυν»: «Πρέπει να θυμόμαστε την ιστορία του Γρ. Λαμπράκη σε καιρούς σκοτεινούς»
«Είναι πολύ τιμητική η πρόσκληση του Δήμου Θεσσαλονίκης την επόμενη εβδομάδα, επειδή με την πόλη με συνδέει, όπως και να το κάνουμε, μια ιδιαίτερη ιστορία». Είναι ο Κώστας Γαβράς από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής σύνδεσης στη Γαλλία, όπου τον πετυχαίνουμε. Και μιλάει για τις εκδηλώσεις που έχει προγραμματίσει ο Δήμος με αφορμή τη δική του παρουσία στην πόλη ανήμερα των 93ων γενεθλίων του, στις 12 Φεβρουαρίου.
Στο επίκεντρό τους η δημοτική αρχή θα συνδέσει τη μνήμη του Γρηγόρη Λαμπράκη, ο οποίος δολοφονήθηκε στο λεγόμενο σημείο «Ζ» στις 27 Μαΐου 1963, με τρεις σημαντικές πολιτιστικές αναφορές: το μυθιστόρημα «Ζ» του Βασίλη Βασιλικού (1966), το ομότιτλο φιλμ του Κώστα Γαβρά (1969), το οποίο κέρδισε Οσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας και μοντάζ, αλλά και τη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη για αυτό.
Στο ίδιο σημείο θα τοποθετηθεί ο «Δείκτης Μνήμης», μια επιδαπέδια πινακίδα στη συμβολή των οδών Ελευθερίου Βενιζέλου, Ερμού και Σπανδωνή, εκεί όπου βρίσκεται σήμερα το γλυπτό στη μνήμη του Γρηγόρη Λαμπράκη. Η πρωτοβουλία, στην οποία αναμένεται να παραστεί ο Κ. Γαβράς, έγινε έπειτα από εισήγηση της αρμόδιας υπηρεσίας και με τη θετική γνωμοδότηση της Υπηρεσίας Νεώτερων Μνημείων και Τεχνικών Εργων Κεντρικής Μακεδονίας. «Η σχέση μου με τη Θεσσαλονίκη περνάει αναπόφευκτα μέσα από τη θλιβερή ιστορία του Γρηγόρη Λαμπράκη. Και σίγουρα πρέπει όλοι να θυμόμαστε την ιστορία του, ειδικά σε σκοτεινούς καιρούς για την Ευρώπη. Επειδή η δολοφονία του σχετίζεται με το κλίμα ανελευθερίας και της χούντας που ήρθε μετά. Με συνδέει, όμως, με την πόλη και το Φεστιβάλ Κινηματογράφου, στο οποίο έχω παραβρεθεί ως επισκέπτης και θεατής. Επειδή ήθελα να ζήσω αυτή τη διοργάνωση, που είναι πολύ σημαντική για την πόλη».
Η τιμητική στήλη
Ο διεθνής σκηνοθέτης θα βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη από την Τετάρτη 11 έως την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου. Οπως αναφέρει στο «ΝΣυν» ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Σπύρος Βούγιας, η ιδέα για τις τιμητικές εκδηλώσεις προέκυψε από επιθυμία του ίδιου του Κ. Γαβρά να αποφευχθεί μια άμεση τιμητική διάκριση προς το πρόσωπό του. Αντίθετα, επιλέχθηκε ένας διακριτικός τρόπος αναφοράς στον δημόσιο χώρο, συνδεδεμένος με το σημείο «Ζ» της πόλης.
Η πινακίδα θα είναι διπλής όψεως και δίγλωσση (ελληνικά και αγγλικά). Το περιεχόμενό της θα περιλαμβάνει κείμενα, φωτογραφίες, σχέδια ή γκραβούρες, οργανωμένα σε γραφιστικά ευανάγνωστες συνθέσεις. Θα υπάρχει δυνατότητα QR code για πρόσβαση σε πληροφορίες μέσω smartphones. Στόχος είναι να συνδέεται ο επισκέπτης με την ιστορία του σημείου και τη διεθνή απήχηση του έργου του Κώστα Γαβρά. Στη μία πλευρά της πινακίδας θα παρουσιάζονται βασικά στοιχεία για τον Γρηγόρη Λαμπράκη, ενώ η άλλη πλευρά, με τίτλο «Σημείο Ζ», θα αναφέρεται στο μυθιστόρημα, τη μουσική της ταινίας. Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων, την Κυριακή 15/2 στις 11 το πρωί θα προβληθεί η ταινία «Ζ» στο «Ολύμπιον», παρουσία του σκηνοθέτη, και αμέσως μετά θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό.