Συνάντηση κορυφής Μητσοτάκη – Ερντογάν στην Άγκυρα: Προσδοκίες από το ΑΣΣ και «κόκκινες γραμμές»
Δύο εικοσιτετράωρα απομένουν για την πραγματοποίηση του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας στην Άγκυρα το οποίο διεξάγεται την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου, ύστερα από ενάμιση χρόνο που διαρκώς αναβαλλόταν και την ώρα που τα διπλωματικά επιτελεία των δύο χωρών έχουν προετοιμάσει κάθε πτυχή της συνάντησης τόσο μεταξύ των δύο ηγετών όσο και σε επίπεδο διυπουργικό.
Στη Άγκυρα την Τετάρτη, ασφαλώς, θα συνοδεύει τον πρωθυπουργό ο απερχόμενος διευθυντής του διπλωματικού του γραφείου Μίλτων Νικολαϊδης καθώς και η σύμβουλός του Αριστοτελία Πελώνη.
Από το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών στην Τουρκία θα ταξιδέψει ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας Γιώργος Γεραπετρίτης καθώς και οι δύο υφυπουργοί Εξωτερικών, αρμόδιοι για τους δύο πυλώνες του ελληνοτουρκικού, δομημένου διαλόγου – τον Πολιτικό Διάλογο και τη Θετική Ατζέντα – η Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου και ο Χάρης Θεοχάρης.
Παρ’ ότι προσώρας δεν έχει γίνει γνωστό ποιοι υπουργοί θα συμμετέχουν στη διυπουργική συνάντηση στην Τουρκία προκειμένου να υπογράψουν συμφωνίες «χαμηλής ατζέντας» με τους Τούρκους ομολόγους τους, με στόχο τη συνέχιση και την εμβάθυνση συνεργασιών ή και την εκκίνηση άλλων καινούριων, μερικά ονόματα από το ελληνικό υπουργικό συμβούλιο αρχίζουν πια να «κλειδώνουν».
Μια πρώτη τετράδα υπουργών που – εκτός απροόπτου – θα συμμετάσχει στο επικείμενο ΑΣΣ στην Άγκυρα, στο πλαίσιο των θεματικών ενοτήτων επί των οποίων έχει ήδη υπάρξει προεργασία ή προηγούμενη διμερής συνεργασία, έχει αρχίσει ήδη να διαφαίνεται και αποτελείται από τους: Χρίστο Δήμα υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, Γιάννη Κεφαλογιάννη υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Τάκη Θεοδωρικάκο υπουργό Ανάπτυξης και, Δημήτρη Παπαστεργίου υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ξεκαθαρίσει αυτονοήτως πως ζητήματα κυριαρχίας δεν τίθενται στο τραπέζι του διμερούς διαλόγου με την Τουρκία ενώ ταυτόχρονα έχει καταστήσει σαφές πως η Ελλάδα δεν έχει υψηλές προσδοκίες από το επικείμενο ΑΣΣ για επίτευξη συμφωνίας για την επίλυση της μιας και μοναδικής διαφοράς, της οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με προσφυγή στη διεθνή δικαιοδοσία, χωρίς ποτέ, ωστόσο, να αποκλείει το περιθώριο για μια τέτοια εξέλιξη.
Βέβαιο θα πρέπει να θεωρείται πως ο πρωθυπουργός θα θέσει ενώπιον του Τούρκου προέδρου το ελληνικό αίτημα για άρση του casus belli έχοντας ως διαπραγματευτικό δέλεαρ την είσοδο της Τουρκίας στον ευρωπαϊκό μηχανισμό SAFE, εφόσον ταυτόχρονα σταματήσει βεβαίως και την αναθεωρητική της ρητορική που εσχάτως επανήλθε με το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας το οποίο επανέφερε στον δημόσιο διάλογο το τουρκικό υπουργείο Άμυνας.
Κάθε πιθανή απόπειρα του Τούρκου προέδρου να προτείνει αμοιβαία επωφελή συνεργασία (“win-win”) σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο είναι προδιαγεγραμμένο πως θα πέσει στο κενό καθώς για την Αθήνα τα ζητήματα κυριαρχίας αποτελούν «κόκκινη γραμμή».
Ως προς τα διμερή, προτεραιότητα αναμένεται να δοθεί στην ενίσχυση της συνεργασίας στο διμερές εμπόριο, τη διαχείριση του Μεταναστευτικού, τη διατήρηση της ηρεμίας στους αιθέρες και των «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο.
Και οι δύο χώρες θα εστιάσουν στην ανανέωση του προγράμματος της βίζας εξπρές για Τούρκους πολίτες σε 12 ελληνικά νησιά, καθώς πρόκειται για πρόγραμμα που κινήθηκε πολύ καλά τόσο σε επίπεδο διπλωματίας των ανθρώπων όσο και σε επίπεδο οικονομίας και ικανοποίησης των τοπικών κοινωνιών.
Πιθανές διαφωνίες δεν αποκλείεται να σημειωθούν μεταξύ των δύο ηγετών σε περίπτωση που τεθεί προς συζήτηση το θέμα του καλωδίου, για το οποίο έχουν ήδη υπάρξει αβάσιμες προειδοποιήσεις από πλευράς Τουρκίας προς την ελληνική πλευρά (και ενώ γράφεται πως Τουρκία και ψευδοκράτος έχουν στα σκαριά ηλεκτρική διασύνδεση), αλλά και για ζητήματα όπως είναι το Κυπριακό, ο ρόλος του Ισραήλ, η συμμαχία Ελλάδας – Ισραήλ στο Κογκρέσο ενάντια στην επαναφορά της Τουρκίας στο πρόγραμμα F – 35 όσο συνεχίζει να κατέχει παράλληλα τους ρωσικούς S – 400 καθώς και ο αφοπλισμός της Χαμάς που προβλέπεται στη δεύτερη φάση του ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα.
Κύρια προσδοκία και των δύο πλευρών από το ΑΣΣ της Τετάρτης είναι η συνέχιση του διμερούς διαλόγου, η εμβάθυνση των επωφελών συνεργασιών, η ενίσχυση των ενεργών διαύλων για την εμπέδωση μιας λειτουργικής σχέσης καθώς και η εκπομπή του μηνύματος πως στα ελληνοτουρκικά δεν υπάρχει χώρος για παρεμβάσεις τρίτων.
Και οι δύο χώρες δείχνουν να συνειδητοποιούν την αστάθεια και την αβεβαιότητα του ευρύτερου γεωπολιτικού περιβάλλοντος και θέλουν παση θυσία να αποφύγουν οποιαδήποτε λάθος κίνηση που θα μπορούσε να να βάλει τις ίδιες στον κυκλώνα κάποιας κρίσης για την οποία οι αποφάσεις θα περιλαμβάνουν και άλλους, έξωθεν παίκτες.
Από την Αθήνα τουλάχιστον, αλλά και από την Άγκυρα, σε επίπεδο διπλωματίας, οι τόνοι όσο πλησιάζει το ΑΣΣ δείχνουν να πέφτουν, με τον πρωθυπουργό μάλιστα να τονίζει πως δεν βλέπει σημαντικό κίνδυνο κλιμάκωσης με την Τουρκία καθώς πλέον τόσο ο ίδιος όσο και ο Τούρκος πρόεδρος έχουν αποκτήσει εμπειρία ηγεσίας.