Πώς στήθηκε το μεγάλο κόλπο με τα κονδύλια κατάρτισης

Ενα δαιδαλώδες σχήμα που λειτουργούσε από το 2020 έως το 2025 και αφορούσε αναθέσεις προγραμμάτων κατάρτισης ανέργων – πολλές από τις οποίες κρίθηκαν μη επιλέξιμες σε ευρωπαϊκό επίπεδο – σε διάφορους κοινωνικούς εταίρους, επιμελητήρια και ομοσπονδίες αποκάλυψε χθες η στήλη Big Mouth (της ιστοσελίδας powergame.gr). Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το 2021 (επί κυβέρνησης Κ. Μητσοτάκη δηλαδή), εκπονήθηκε ένα πακέτο έργων επαγγελματικής κατάρτισης ανέργων, προϋπολογισμού 300 εκατ. ευρώ, με πρόβλεψη συγχρηματοδότησης από το ΕΣΠΑ 2014-2020, η υλοποίηση του οποίου σχεδιάστηκε να ανατεθεί σε κοινωνικούς φορείς (επιμελητήρια, ομοσπονδίες κ.λπ.). Το πλαίσιο βασιζόταν σε ένα περίπλοκο σχήμα τρίτων «υποστηρικτικών φορέων» με πολύ υψηλές αμοιβές και περιορισμένο έως ανύπαρκτο ανταγωνισμό. Παρά τις αντιδράσεις κάποιων από τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες, το πρόγραμμα ξεκίνησε να εφαρμόζεται.

Οταν όμως επιχειρήθηκε να περάσει στο ΕΣΠΑ 2021-2027, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέρριψε το αίτημα, επικαλούμενη ζητήματα νομιμότητας και μη τήρησης μιας ανταγωνιστικής διαδικασίας. Οι υπογράφοντες γενικοί γραμματείς έστειλαν τότε νέο έγγραφο επιμένοντας στην έγκριση των συγκεκριμένων προγραμμάτων. Εν τέλει, η αρμόδια ευρωπαϊκή διεύθυνση συμφώνησε να προχωρήσει (υπό προϋποθέσεις) η υλοποίηση ενός μέρους των προγραμμάτων, με προϋπολογισμό 200 εκατ. ευρώ, ενώ «έκοψε» από το ΕΣΠΑ τα προγράμματα των «συμπραττόντων φορέων», ύψους 120 εκατομμυρίων ευρώ, με βάση και τα σχετικά έγγραφα.

Ωστόσο, σύμφωνα με την ιστοσελίδα, η νέα ηγεσία του υπουργείου Εργασίας, με δύο νομοθετικές πρωτοβουλίες της, βρήκε ως «εναλλακτική οδό» για τα κομμένα από την Κομισιόν προγράμματα τη χρηματοδότησή τους από το Πρόγραμμα Δημόσιων Επενδύσεων. Μάλιστα, η πρώτη από τις δύο νομοθετικές πρωτοβουλίες, που αφορά τέσσερα έργα, φέρει την υπογραφή της Ν. Κεραμέως. Σημειώνεται ότι οι ρυθμίσεις προβλέπουν τη χρηματοδότηση, χωρίς όμως την επανάληψη της αξιολόγησης. Οπως αναφέρει χαρακτηριστικά το δημοσίευμα για την πορεία που ακολουθήθηκε, «ευρωπαϊκό “όχι”, ειδική νομοθέτηση, κατάργηση επανελέγχου και στη συνέχεια δρόμος ανοιχτός για συμβάσεις». Οταν όμως το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε τις συμβάσεις, έθεσε ως όρο τη μεταφορά του έργου σε πρόγραμμα ΕΣΠΑ για την περίοδο 2021-2027, δηλαδή τη δαπάνη ενωσιακών πόρων, με τη γνώμη του Συνεδρίου όμως να «κρύβεται».

Η «επιτυχημένη πρακτική» μεταφέρθηκε, σύμφωνα με το powergame.gr, και αλλού, αφού μέσω του προγράμματος «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση», ο διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης με δύο αποφάσεις του έδωσε στο ΙΝΕ ΓΣΕΕ πάνω από 29 εκατ. ευρώ για την «υλοποίηση στοχευμένων δράσεων για ανέργους, μακροχρόνια ανέργους, κυρίως μέσα από προγράμματα επαγγελματικής συμβουλευτικής / κατάρτισης σε δεξιότητες που σχετίζονται με το νέο υπόδειγμα της περιφερειακής οικονομίας».

Σε ένα από τα έγγραφα που συνοδεύουν το δημοσίευμα της ιστοσελίδας γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στον Γιάννη Παναγόπουλο, σημειώνοντας ότι «εκμεταλλευόμενος την ιδιότητά του ως προέδρου της ΓΣΕΕ, του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, του ΚΕΚ ΙΝΕ ΓΣΕΕ και του ΚΑΝΕΠ ΓΣΕΕ προέβη στην υπεξαίρεση χρηματικών κεφαλαίων, προερχόμενων από επιχορηγήσεις / επιδοτήσεις του Ελληνικού Δημοσίου και της ΕΕ που ελάμβαναν τα εν λόγω νομικά πρόσωπα».

Το modus operandi περιελάμβανε την είσπραξη σε μετρητά μέρους των κεφαλαίων χωρίς νόμιμη αιτία, ενώ κάποιες από τις εταιρείες δεν είχαν καν το απαραίτητο προσωπικό για να εκπληρώσουν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις, κάτι που δείχνει, σύμφωνα με το έγγραφο, ότι επρόκειτο για εταιρείες – βιτρίνες, που λειτουργούσαν για να καταλήγουν τα χρήματα στους ιδιοκτήτες. Στο έγγραφο αναφέρεται επίσης ότι τα χρήματα που φέρεται να αποκομίστηκαν ξεπερνούν τα 2 εκατ. ευρώ.