ΕΕ: Πράσινο φως από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για δάνειο 90 δισεκ. ευρώ προς την Ουκρανία το 2026 και 2027
Με ευρεία πλειοψηφία, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη χορήγηση δανείου ύψους 90 δισεκ. ευρώ προς την Ουκρανία για τα έτη 2026-2027, ανοίγοντας τον δρόμο για την εκταμίευση της πρώτης δόσης στις αρχές του δεύτερου τριμήνου του τρέχοντος έτους.
Το «δάνειο στήριξης της Ουκρανίας» αποσκοπεί στην κάλυψη των επειγουσών χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας, εν μέσω του συνεχιζόμενου επιθετικού πολέμου της Ρωσίας, ο οποίος εισέρχεται στο πέμπτο έτος του. Από τα 90 δισεκ. ευρώ, τα 30 δισεκ. ευρώ θα διατεθούν για μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή ή δημοσιονομική στήριξη, μέσω της διευκόλυνσης της ΕΕ για την Ουκρανία. Τα υπόλοιπα 60 δισεκ. ευρώ θα κατευθυνθούν στην ενίσχυση της άμυνας και την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού, εξασφαλίζοντας την έγκαιρη πρόσβαση σε κρίσιμα αμυντικά προϊόντα.
Η προμήθεια των αμυντικών προϊόντων θα γίνεται κατά προτεραιότητα από εταιρείες εγκατεστημένες στην ΕΕ, στην Ουκρανία ή σε χώρες της ΕΖΕΣ που είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, όπως η Νορβηγία, η Ισλανδία, η Ελβετία και το Λιχτενστάιν. Προβλέπονται, ωστόσο, στοχευμένες παρεκκλίσεις σε περιπτώσεις επείγουσας στρατιωτικής ανάγκης, όταν τα απαιτούμενα προϊόντα δεν είναι διαθέσιμα στις παραπάνω αγορές.
Το πλαίσιο επιτρέπει επίσης τη συμμετοχή τρίτων χωρών στο πρόγραμμα, για συγκεκριμένα αμυντικά προϊόντα. Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται χώρες με διμερή συμφωνία με την ΕΕ βάσει του κανονισμού SAFE, όπου η σχετική σύνδεση και τα επιλέξιμα προϊόντα θα καθορίζονται μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων. Στη δεύτερη κατηγορία εντάσσονται χώρες που διατηρούν εταιρική σχέση ασφάλειας και άμυνας με την ΕΕ, έχουν δεσμευτεί για δίκαιη χρηματοδοτική συνεισφορά και παρέχουν ουσιαστική οικονομική και στρατιωτική στήριξη στην Ουκρανία· η συμμετοχή τους θα καθορίζεται με εκτελεστική πράξη του Συμβουλίου.
Το δάνειο θα χρηματοδοτηθεί μέσω κοινού δανεισμού της ΕΕ από τις κεφαλαιαγορές και θα υποστηριχθεί από το «περιθώριο» του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της Ένωσης. Το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους θα καλύπτεται από τους ετήσιους προϋπολογισμούς της ΕΕ, με την Επιτροπή να εκτιμά ότι θα ανέλθει σε περίπου 1 δισεκ. ευρώ για το 2027 και σε περίπου 3 δισεκ. ευρώ ετησίως από το 2028.
Η ρύθμιση αυτή δεν επηρεάζει τις συνεισφορές της Τσεχίας, της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, καθώς η απόφαση στο Συμβούλιο ελήφθη μέσω της διαδικασίας ενισχυμένης συνεργασίας με τη συμμετοχή 24 κρατών μελών.
Σύμφωνα με το εγκεκριμένο πλαίσιο, η αποπληρωμή των δανείων θα καταστεί δυνατή μόνο μετά την καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων από τη Ρωσία προς την Ουκρανία.
Το Συμβούλιο καλείται τώρα να εγκρίνει επίσημα τη δέσμη, ώστε η Επιτροπή να μπορέσει να εκταμιεύσει την πρώτη πληρωμή στις αρχές του δεύτερου τριμήνου του 2026.