Τόνος

Ο Μητσοτάκης συναντήθηκε με τον Ερντογάν χωρίς να δώσει το μισό Αιγαίο, χωρίς να εκχωρήσει μερικά νησιά και χωρίς να γίνουν εκπτώσεις στις διαφορές των δύο χωρών.

Πάνε αδιάβαστα το προγνωστικά περί εθνικής καταστροφής και μειοδοσίας. Και μαζί τους οι ανησυχίες όσων επαγγέλλονται την ανησυχία τους.

Στον ίδιο τόνο άλλωστε κινήθηκε από την πλευρά του και ο Ερντογάν.

Οι δηλώσεις που ακολούθησαν τη συνάντησή τους έγιναν μέσα σε ένα μάλλον θετικό κλίμα με εκατέρωθεν φιλοφρονήσεις και ήπιες διατυπώσεις.

Και μάλιστα χωρίς οι δύο συνομιλητές να κρύψουν τίποτα. Ολες οι διαφορές μπήκαν στο τραπέζι ή ακούστηκαν, αλλά με έναν τρόπο που δεν τις οδηγούσε σε σύγκρουση και περισσότερο απέβλεπε στον κατευνασμό τους.

Γιατί το σημειώνω αυτό; Επειδή η αποδοχή των διαφορών είναι ίσως ο ασφαλέστερος τρόπος για να ζήσουν οι δύο χώρες μαζί τους.

Χωρίς εντάσεις, οξύτητες και συγκρούσεις.

Μπορεί αυτό το κλίμα να κρατήσει; Κι ακόμη καλύτερα μπορεί να επιβληθεί στη διάρκεια του χρόνου;

Για προβλέψεις να πάμε στην Πυθία. Αλλά αποκόμισα την εντύπωση πως και οι δύο ηγέτες αντιλαμβάνονται (τουλάχιστον τώρα…) την αστάθεια και τις αβεβαιότητες του διεθνούς περιβάλλοντος. Και καταφανώς δεν θέλουν να τις επιβαρύνουν.

Η βασική σκέψη είναι σωστή. Αλλά τα νεκροταφεία με τις σωστές σκέψεις είναι γεμάτα.

Η επιβολή τους δεν είναι πάντα αυτονόητη.

Υποψιάζομαι πως και στην Τουρκία και στην Ελλάδα υπάρχουν πρόσωπα και συμφέροντα που δεν βολεύονται με το «καλό κλίμα» ή που υποδαυλίζουν μια άλλη πολιτική. Ακόμη και τα τελευταία εικοσιτετράωρα έκαναν την εμφάνισή τους.

Δεν είναι άνευ σημασίας. Ιδίως με την Ελλάδα να βαδίζει σε εκλογές και στην Τουρκία να κυκλοφορεί στο τραπέζι η διαδοχή Ερντογάν πολλά μπορούν να συμβούν.

Αλλά θα μπορέσουν να αντιμετωπιστούν όσο περισσότερο εμπεδώνεται ένα κλίμα εκατέρωθεν συνεννόησης, αν όχι συνεργασίας.

Φυσικά, ας μη γελιόμαστε. Η Ελλάδα και η Τουρκία δεν θα γίνουν οι καλύτερες φιλενάδες πριν λαλήσει ο πετεινός.

Εντάσεις θα υπάρξουν. Το ζητούμενο είναι να καταφέρουν οι δύο χώρες να τις διαχειρίζονται με ψυχραιμία και αυτοσυγκράτηση.

Και για να το επιτύχουν αυτό θα πρέπει να αποφορτιστεί η συζήτηση και να εξομαλυνθούν οι επαφές των δύο ηγεσιών.

Δεν γίνεται να αντιμετωπίζουμε κάθε συνάντηση του τούρκου προέδρου και του έλληνα Πρωθυπουργού σαν να πρόκειται να ξεσπάσει ο Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος.

Και γι’ αυτό ο τόνος της συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν ήταν ίσως το πιο θετικό αποτέλεσμα της συνάντησής τους.