Γιατί θεωρείται γρουσούζικη η Παρασκευή και 13 – Η ιστορία πίσω από την δεισιδαιμονία
Η πρώτη Παρασκευή και 13 του 2026 έφτασε – μια ημερομηνία που θεωρείται συνώνυμη με τη δυστυχία για τους προληπτικούς.
Το έτος αυτό φέρνει μια τριπλή «δόση» κακοτυχίας, καθώς η 13η ημέρα του μήνα θα συμπέσει με Παρασκευή τον Φεβρουάριο, τον Μάρτιο και τον Νοέμβριο.
Η προληπτική πεποίθηση ότι η Παρασκευή και 13 είναι γρουσούζικη φαίνεται να έχει τις ρίζες της στον Μυστικό Δείπνο, όπου 13 άτομα – ο Ιησούς Χριστός και οι 12 μαθητές του – συγκεντρώθηκαν τη Μεγάλη Πέμπτη, το βράδυ πριν από τη σταύρωση του Ιησού από Ρωμαίους στρατιώτες τη Μεγάλη Παρασκευή. Ο αριθμός 13 συνδέθηκε έτσι με τον Ιούδα Ισκαριώτη, τον προδότη του Χριστού, και θεωρήθηκε ατελής σε σύγκριση με το 12, που αντιπροσωπεύει τους μήνες του έτους.
Από τους Ναΐτες Ιππότες έως τη «κατάρα» του Μολέ
Η σύνδεση της ημέρας και της ημερομηνίας ανάγεται επίσης στην εποχή του βασιλιά Φιλίππου Δ΄ της Γαλλίας, ο οποίος συνέλαβε εκατοντάδες Ναΐτες Ιππότες την Παρασκευή 13 Οκτωβρίου 1307.
Οι καθολικοί σταυροφόροι συνελήφθησαν, υπό την πίεση του πάπα Κλήμη Ε΄, μετά από καταγγελίες ενός πρώην μέλους που είχε αφοριστεί. Οι κατηγορίες ανέφεραν ότι οι νεοσύλλεκτοι εξαναγκάζονταν να φτύσουν τον σταυρό, να αρνηθούν τον Χριστό και να συμμετέχουν σε ομοφυλοφιλικές πράξεις κατά τη διάρκεια των τελετών μύησης.
Οι ισχυρισμοί αυτοί, αν και φαινομενικά αβάσιμοι, αποτέλεσαν βολική αφορμή για τον Φίλιππο να διώξει τη πλούσια οργάνωση και να διαγράψει τα χρέη που της όφειλε μετά τον πόλεμο με την Αγγλία.
Κατηγορημένοι για ηθική και οικονομική διαφθορά καθώς και για λατρεία ψεύτικων ειδώλων – συχνά μετά από ομολογίες που αποσπάστηκαν υπό βασανιστήρια – πολλοί από τους ιππότες κάηκαν στην πυρά στο Παρίσι.
Ο Μέγας Διδάσκαλος του τάγματος, Ζακ ντε Μολέ, εκτελέστηκε μπροστά από την Παναγία των Παρισίων και λέγεται πως αναφώνησε μια κατάρα εναντίον όσων καταδίκασαν τα μέλη του: «Ο Θεός γνωρίζει ποιος έχει άδικο και ποιος αμάρτησε. Σύντομα μια συμφορά θα πλήξει εκείνους που μας οδήγησαν στον θάνατο.»
Σύμφωνα με την παράδοση, τα γεγονότα που πυροδότησε η σύλληψη των «αγίων πολεμιστών» καθιέρωσαν κάθε επόμενη Παρασκευή και 13 ως ημέρα κακοτυχίας, με την «κατάρα του Μολέ» να αντηχεί μέσα στους αιώνες.
Η προληπτική φοβία και οι παραλλαγές της
Ο παράλογος φόβος για την ημερομηνία αυτή είναι γνωστός ως παρασκευηδεκατριοφοβία (paraskevidekatriaphobia).
Στις ισπανόφωνες χώρες και στην Ελλάδα, η αντίστοιχη «γρουσούζικη» ημέρα θεωρείται η Τρίτη και 13, ενώ στην Ιταλία η Παρασκευή και 17.
Άλλες γνωστές ενδείξεις κακοτυχίας περιλαμβάνουν τη διέλευση μαύρης γάτας από το δρόμο, το σπάσιμο καθρέφτη, το περπάτημα κάτω από σκάλα, το άνοιγμα ομπρέλας σε εσωτερικό χώρο και την αναφορά του τίτλου της «σκωτσέζικης τραγωδίας» του Σαίξπηρ μέσα σε θέατρο.