Ξεπαγώνουν μεταβιβάσεις και γονικές παροχές: Τι θα ισχύσει µε το νέο καθεστώς – 10+3 ερωτήσεις και απαντήσεις

Φρένο στο πάγωμα των μεταβιβάσεων και των γονικών παροχών βάζουν οι πρόσφατες παρατάσεις που δόθηκαν από το ΥΠΕΝ για την τακτοποίηση αυθαιρέτων, την αναθεώρηση των οικοδομικών αδειών που εκδόθηκαν κάνοντας χρήση των μπόνους του ΝΟΚ και στη συνέχεια ακυρώθηκαν από το ΣτΕ, αλλά και την έκδοση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.

Οι παρατάσεις δίνουν τον απαραίτητο χρόνο στους ενδιαφερομένους για να διευθετήσουν τις εκκρεμότητές τους. Και εδώ είναι το κρίσιμο στοιχείο. Γιατί; Επειδή ο χρόνος δεν είναι απεριόριστος και οι διαδικασίες δεν γίνονται από τη μια στιγμή στην άλλη.

Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει πως οι ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες δεν θα πρέπει να επαναπαυθούν, αλλά να κλείσουν άμεσα τις εκκρεμότητες που έχουν και να δηλώσουν σωστά τα ακίνητά τους στο Ε9, στο Κτηματολόγιο και στη ΔΕΗ για να μπορούν να τα μεταβιβάσουν, να τα αναβαθμίσουν ενεργειακά και γενικά να τα αξιοποιήσουν.

Για τον λόγιο αυτό «ΤΑ ΝΕΑ» με τη βοήθεια της τοπογράφου – πολεοδόμου μηχανικού Γραμματής Μπακλατσή παρουσιάζουν μέσα από 10+3 ερωτήσεις – απαντήσεις όλες τις πληροφορίες και τα λεγόμενα ψιλά γράμματα για όλα τα ανοικτά θέματα που αφορούν τα ακίνητα.

1. Τι ισχύει για τις οικοδομικές άδειες που ακυρώθηκαν από το ΣτΕ;

Οσοι εξέδωσαν οικοδομικές άδειες που ακυρώθηκαν λόγω της χρήσης των «μπόνους» του ΝΟΚ θα πρέπει να προχωρήσουν στην επανέκδοσή τους με βάση τα νέα δεδομένα που προέκυψαν, μετά την τελευταία απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), με το περιθώριο να λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Εως το προαναφερόμενο διάστημα, αναστέλλονται πρόστιμα και κατεδαφίσεις.

2. Σε ποιες οικοδομικές άδειες που ακυρώθηκαν μπορεί να γίνει χρήση των μπόνους δόμησης;

Μπορεί να γίνει χρήση μόνο σε αυτές που υπάγονται στις ευεργετικές διατάξεις του «περιβαλλοντικού ισοδύναμου».

3. Τι πρέπει να κάνουν όσοι κατέχουν τέτοιες άδειες;

Οι ενδιαφερόμενοι (ιδιοκτήτες ή εργολάβοι) που έχουν οικοδομικές άδειες με χρήση κινήτρων και προσαυξήσεων του ΝΟΚ, που είτε ακυρώθηκαν είτε έχει υποβληθεί αίτημα ακύρωσης, στις οποίες έχουν ξεκινήσει οι εργασίες έως την 11η Δεκεμβρίου 2024 ή έχουν εκδοθεί έως την 11η Δεκεμβρίου 2024 και για τις οποίες έχει, ως την ίδια ημερομηνία, υποβληθεί αίτημα ένταξης σε πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ή από το Εταιρικό Σύμφωνο Περιφερειακής Ανάπτυξης, θα πρέπει να γνωστοποιήσουν έως τις 24 Φεβρουαρίου 2026 (στην ηλεκτρονική διεύθυνση planchora@ypen.gr) τον αριθμό της οικοδομικής άδειας, την ΥΔΟΜ, τη Δημοτική Κοινότητα όπου βρίσκεται το ακίνητο και τον αριθμό της δικαστικής απόφασης, προκειμένου να γίνει ο απαιτούμενος έλεγχος.

4. Μέχρι πότε μπορεί να τακτοποιηθεί ένα αυθαίρετο που χτίστηκε πριν από το 2011;

Μέχρι τις 31 Μαρτίου 2028. Προσοχή! Η παράταση δίνεται μόνο για τα αυθαίρετα κατηγορίας 1, 2, 3 και 4 και αφορά παραβάσεις που έγιναν πριν από το 2011 και μικρές ή μεσαίες αποκλίσεις από την άδεια.

5. Τι ισχύει για τα αυθαίρετα με τις μεγάλες αυθαιρεσίες, δηλαδή αυτά που ανήκουν στη λεγόμενη κατηγορία 5;

Τα αυθαίρετα αυτά δεν μπορούν να τακτοποιηθούν από το 2020. Σε ό,τι αφορά την επαναφορά της δυνατότητας τακτοποίησής τους, με βάση τον έως τώρα σχεδιασμό από το ΥΠΕΝ, δεν προβλέπεται να γίνει κάτι άμεσα. Είναι ένα ζήτημα που αναμένεται να εξεταστεί αφού πρώτα ολοκληρωθούν τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, οι οριοθετήσεις των οικισμών και η καταγραφή των δρόμων.

6.  Τι προβλέπεται για τα αυθαίρετα που ανεγέρθηκαν πριν από το 1983;

Για τα αυθαίρετα που χτίστηκαν πριν από το 1983 δεν είναι απαραίτητη προϋπόθεση η ύπαρξη οικοδομικής άδειας.

7. Ποιες είναι οι κινήσεις που πρέπει να κάνουν οι ιδιοκτήτες των προαναφερόμενων αυθαιρέτων που ανήκουν στις κατηγορίες 1, 2, 3 και 4;

Θα πρέπει να απευθυνθούν άμεσα σε μηχανικό προκειμένου να γίνουν τα εξής βήματα:

• Ελεγχος νομιμότητας του ακινήτου.
• Σύγκριση εγκεκριμένων σχεδίων οικοδομικής άδειας με την πραγματική κατάσταση.
• Κατηγοριοποίηση της παράβασης (1-4) και υπολογισμός προστίμου.
• Υποβολή δήλωσης αυθαιρέτου μέσω του συστήματος ΤΕΕ.
• Καταβολή παραβόλου και προστίμου (εφάπαξ ή με δόσεις).
• Οριστική υπαγωγή και ενημέρωση της Ταυτότητας Κτιρίου.

8. Τι ισχύει για τα παλιά ακίνητα όπου δεν υπάρχει διαθέσιμος φάκελος;

Σε παλαιά ακίνητα όπου δεν υπάρχει διαθέσιμος φάκελος, μπορεί να απαιτηθεί νέα τοπογραφική αποτύπωση ή στατική αξιολόγηση από ειδικευμένο μελετητή.

9.  Τι ισχύει για την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου;

Η νέα προθεσμία είναι η 1η Φεβρουαρίου 2028. Η μη έκδοση ΗΤΚ επισύρει πρόστιμο που φθάνει έως και το 10% της αντικειμενικής αξίας των ακινήτων.

10. Για ποια κτίρια είναι απαραίτητη η έκδοση Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου;

Η υποχρεωτική έκδοση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας αφορά τα κάθε είδους κτίρια συνάθροισης κοινού, όπως θέατρα, κινηματογράφοι, αίθουσες συγκέντρωσης για κοινωνικές, οικονομικές, πολιτιστικές και θρησκευτικές εκδηλώσεις, συνεδριακά κέντρα και κτίρια εκθέσεων.

Επίσης τουριστικά καταλύματα άνω των 300 τετραγωνικών μέτρων, κτίρια προσχολικής, πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Νοσοκομεία, ιατρικά κέντρα, κλινικές, αγροτικά και περιφερειακά ιατρεία, κέντρα ψυχικής υγείας, κέντρα παροχής υπηρεσιών υγείας, παιδικοί – βρεφονηπιακοί σταθμοί, οικοτροφεία, οίκοι ευγηρίας κ.λπ. Γενικότερα αφορά – και – κάθε κτίριο όπου στεγάζεται οποιαδήποτε δημόσια ή δημοτική υπηρεσία, είτε ανήκει σε ιδιώτη είτε στο ίδιο το Δημόσιο, σε ΝΠΔΔ κ.ά.

11. Πού δεν απαιτείται η έκδοση Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου;

Η προαναφερόμενη υποχρέωση δεν αφορά τα υπάρχοντα κτίρια κατοικιών, καταστημάτων, γραφείων κ.λπ., για τα οποία υποχρέωση έκδοσης Ταυτότητας Κτιρίου υφίσταται μόνο κατά τη με οποιονδήποτε τρόπο, εν ζωή του ιδιοκτήτη τους, μεταβίβασή τους. Και για τον λόγο αυτό οι ιδιοκτήτες τους – σε αυτή τη φάση – δεν κινδυνεύουν από κανένα πρόστιμο.

12. Ποια είναι τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την έκδοση Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου;

Τα απαραίτητα δικαιολογητικά είναι:

• Το στέλεχος της οικοδομικής άδειας του κτιρίου εντός του οποίου βρίσκεται η διηρημένη ιδιοκτησία, με τις αναθεωρήσεις της.
• Τα σχέδια που συνοδεύουν την οικοδομική άδεια, καθώς και η μελέτη προσβασιμότητας ΑμεΑ και εμποδιζόμενων ατόμων, εφόσον απαιτείται.
• Το πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης της διηρημένης ιδιοκτησίας.
• Το πιστοποιητικό ελέγχου κατασκευής, εφόσον έχει εκδοθεί.
• Οι δηλώσεις υπαγωγής σε νόμους αναστολής επιβολής κυρώσεων επί αυθαιρέτων.
• Τα σχέδια κατόψεων, τα οποία αποτυπώνουν τη διηρημένη ιδιοκτησία στην πραγματική της κατάσταση.
• Το δελτίο δομικής τρωτότητας ή η τεχνική έκθεση στατικού ελέγχου, που συνοδεύει αίτηση υπαγωγής στον σχετικό νόμο, ή η μελέτη στατικής επάρκειας, εφόσον απαιτείται.
• Ο πίνακας χιλιοστών και η μελέτη κατανομής δαπανών, εφόσον υπάρχουν.

13.  Κι αν ο ενδιαφερόμενος δεν μπορεί να βρει την οικοδομική άδεια και τα στοιχεία που τη συνοδεύουν;

Σε αυτήν την περίπτωση, αντί για αυτά, υποβάλλεται βεβαίωση απώλειας από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης.