Από το scroll στην «αγέλη»: Το φαινόμενο therians εξηγείται
Τον τελευταίο καιρό και ιδιαίτερα μέσα από την πλατφόρμα του TikTok, έχει αναδυθεί μια νεανική υποκουλτούρα που προκαλεί περιέργεια, αμηχανία αλλά και έντονες συζητήσεις: οι λεγόμενοι therians. Πρόκειται κυρίως για εφήβους και νεαρούς ενήλικες που δηλώνουν ότι βιώνουν μια εσωτερική, ψυχολογική ή πνευματική ταύτιση με ένα ζώο, το οποίο αποκαλούν «θηριοτύπο» (theriotype). Αν και δεν αρνούνται τη βιολογική τους υπόσταση ως άνθρωποι, περιγράφουν την εμπειρία τους ως μια βαθιά εσωτερική αίσθηση ότι η ταυτότητά τους συνδέεται ουσιαστικά με συγκεκριμένο ζώο.
Η έννοια της θηριανθρωπίας δεν είναι καινούργια. Εμφανίστηκε σε διαδικτυακά φόρουμ τη δεκαετία του 1990, σε μια εποχή όπου το Ιντερνετ λειτουργούσε ως καταφύγιο για εναλλακτικές κοινότητες. Εκεί διαμορφώθηκε η βασική ορολογία και η ιδέα ότι κάποιοι άνθρωποι νιώθουν πως «είναι» ζώα σε εσωτερικό επίπεδο, είτε με πνευματικούς όρους – ως ψυχή ζώου σε ανθρώπινο σώμα – είτε με ψυχολογικούς, ως μια μορφή βαθιάς ταύτισης με τα χαρακτηριστικά και τα ένστικτα ενός είδους.
Η πρόσφατη δημοφιλία του φαινομένου συνδέεται άμεσα με τη δυναμική των κοινωνικών δικτύων. Στο TikTok, νεαροί δημιουργοί ανεβάζουν βίντεο όπου κινούνται σε τετράποδη στάση, μιμούνται συμπεριφορές ζώων και φορούν χειροποίητες μάσκες με εντυπωσιακή λεπτομέρεια. Η αισθητική διάσταση είναι καθοριστική: οι μάσκες και τα αξεσουάρ κατασκευάζονται συχνά από τους ίδιους, με έμφαση στη χειροτεχνία και την εξατομίκευση. Το αποτέλεσμα είναι οπτικά εντυπωσιακό και απόλυτα συμβατό με τη λογική της πλατφόρμας, όπου η εικόνα, η κίνηση και η ταχύτητα καθορίζουν την απήχηση.
Κοινωνιολογικά, η θηριανθρωπία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο διερεύνησης της ταυτότητας από τη γενιά Ζ. Σε μια εποχή όπου τα όρια μεταξύ φυσικού και ψηφιακού εαυτού είναι ρευστά, οι νέοι χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες όχι μόνο για ψυχαγωγία, αλλά και για αυτοπροσδιορισμό. Η ένταξη σε μια «αγέλη», όπως συχνά αποκαλούν την κοινότητά τους, προσφέρει αίσθηση αποδοχής, συλλογικότητας και κατανόησης.
Παράλληλα, δεν υπάρχει ενιαίο προφίλ therian. Για κάποιους πρόκειται για βαθιά βιωμένη ταυτότητα, ενώ για άλλους λειτουργεί περισσότερο ως δημιουργική εξερεύνηση ή ως συμβολική σχέση με τη φύση και τα ένστικτα. Η γενίκευση ότι «πιστεύουν πως είναι ζώα» απλουστεύει ένα φαινόμενο με ποικίλες αποχρώσεις και κίνητρα.
Το ερώτημα που ανακύπτει δεν είναι μόνο τι είναι οι therians, αλλά τι αποκαλύπτει η δημοφιλία τους για την εποχή μας. Σε μια κοινωνία που επαναπροσδιορίζει συνεχώς την έννοια της ταυτότητας, τα όρια του εαυτού και της κοινότητας διευρύνονται. Η θηριανθρωπία, είτε ιδωθεί ως αυθεντική εσωτερική εμπειρία είτε ως πολιτισμική τάση, αποτελεί ακόμη μία ένδειξη ότι η νέα γενιά αναζητά γλώσσες και σύμβολα για να περιγράψει ποια είναι – ακόμη κι αν αυτά περιλαμβάνουν τη μορφή ενός λύκου, μιας αλεπούς ή μιας αγριόγατας.