Από το κακό στο χειρότερο

Ηθελα να ξεκινήσω γράφοντας «για να είμαι ειλικρινής», αλλά όταν θυμήθηκα πόσο απαξιώνεται για τη συνείδησή μας ένας πολιτικός όταν λέει κάτι αντίστοιχο σε μια, κυρίως, τηλεοπτική συνέντευξή του, σαν να ομολογεί ή να παραδέχεται έμμεσα αλλά και άμεσα ότι υπάρχουν θέματα, πέρα του συζητουμένου, που μιλώντας γι’ αυτά υπήρξε ανειλικρινής, δηλαδή ψεύτης, κατάπια αυθωρεί τη σχετική διατύπωση.

Δεν θα φανταζόμουν δηλαδή, πριν ακόμη και από ελάχιστα χρόνια, πως αυτή η επιφυλλίδα της Τετάρτης θα μπορούσε να εξελιχθεί, έστω και με μια διαφορετική προοπτική, σε αποκλειστικά πολιτικού περιεχομένου. Αλλά όταν, κατά τον ιδιοφυή στίχο του Διονύση Σαββόπουλου, «το κόμμα σε τραβάει από το μανίκι» (και εδώ, στη δική μας περίπτωση, η πολιτική συνθήκη που διερχόμαστε), δεν γίνεται να περνάς αδιάφορος ή αμέριμνος μέσα από τα διαδραματιζόμενα. Πολύ περισσότερο όταν υπάρχει μια πρώτης τάξεως δικαιολογία, όσον αφορά τις ενοχές σου, για τον εγκλωβισμό σου σε μια πραγματικότητα που ό,τι κι αν πεις ή ό,τι κι αν γράψεις δεν πρόκειται να τη μετακινήσεις στο ελάχιστο, σε αυτό που έλεγε ένας σπουδαίος συγχωρεμένος δημοσιογράφος (και όχι μόνον), ο Γεώργιος Φτέρης: «Á la guerre comme à la guerre».

Δεν είναι δυνατόν να το σκέφτεται ένας απλός, σχετικά ανυποψίαστος ως προς το βάθος των πολιτικών πραγμάτων άνθρωπος και να μην το διανοούνται, όπως φαίνεται τουλάχιστον να συμβαίνει με τους κοπτόμενους για τη δημιουργία του προοδευτικού τόξου πολιτικούς. Κάθε άλλο παρά λίγους στον αριθμό, έστω κι αν προσώρας τα δημοσκοπικά ποσοστά τους αθροιζόμενα δεν θα μας επέτρεπαν να μιλήσουμε για το βέλος ενός τόξου που, αφού εκτοξεύτηκε, διήνυσε μια ικανοποιητική απόσταση.

Να μη σκέφτονται δηλαδή, ή και αν το σκέφτονται να μην το ομολογούν, ώστε ακόμη και αν συμβεί λίγοι ή πολλοί να το αναρωτηθούν, να το λογαριάζουν τελικά ως αμελητέο αφού δεν το έθιξαν οι ίδιοι οι πολιτικοί, πως το αποφασιστικό για τους ίδιους δεν είναι απλά να ενώσουν τις δυνάμεις τους. Είναι ότι τους χρειάζεται ταυτόχρονα για την ένωση ένα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα προκειμένου να πειστούν ακόμα και οι πιο ένθερμοι, ή έστω λιγότερο επιφυλακτικοί ψηφοφόροι τους, ότι η ένωση προήλθε από μια πολύ βαθιά και ουσιαστική ανάγκη ιδεολογικής σύμπλευσης, και όχι από λόγους που αν και θα μπορούσε να λογαριαστούν ως σοβαροί και εκτιμητέοι, καταλήγουν να φαίνονται επινοημένοι – όπως το «να φύγει ο Μητσοτάκης».

Αν η ένωση δεν πραγματοποιηθεί και με μια κάθε άλλο παρά σύντομη προοπτική χρόνου προκειμένου να καρποφορήσει, χωρίς το διάστημα που θα μεσολαβήσει να τους κάνει τόσο ανυπόμονους ώστε να διατηρηθεί ή να πολλαπλασιαστεί η επιεικώς απρεπής συχνά συμπεριφορά τους, θα έχει ο καθένας κάθε λόγο να πιστεύει πως η ένωση δεν ήταν παρά μια προσχηματική εξαγγελία.

Αντίθετα, αν σε κάτι πραγματικά αποσκοπούσαν, ήταν να διατηρούνται οι αποστάσεις μεταξύ τους ώστε ο καθένας τους – τους αρχηγούς των κομμάτων του προοδευτικού τόξου εννοούμε – να μπορεί να κοκορεύεται αποκλειστικά για λογαριασμό του ως «το αντίπαλον δέος» του Μητσοτάκη. Κάτι που εύλογα μπορεί να το υποψιάζεται κανείς όταν όλοι τους ανεξαιρέτως αν κάτι φαίνεται να τους «κόβει» στα καταγγελλόμενα οικονομικά σκάνδαλα δεν είναι η ύπαρξή τους αυτή καθαυτήν και πώς θα ήταν δυνατόν, αν όχι να αποφευχθούν, να μειωθούν έστω, αλλά το χρώμα τους αν είναι γαλάζιο ή πράσινο.

Σάμπως και η αναγνώριση ενός χρώματος να φαίνεται να είναι από μόνη της αρκετή για να εξουδετερώσει τις συνέπειες του σκανδάλου μέσα στο σύνολο του κοινωνικού σώματος και ότι όσο κι αν επιμερίζονται οι ευθύνες και περιορίζονται σε ορισμένα γνωστά πλέον με όνομα και διεύθυνση άτομα, ανεύθυνος δεν μπορεί να λογαριάζεται κανείς. Οταν βλέπεις πολιτικούς να επιχαίρουν μειδιώντας ειρωνικά, αντί να σκύβουν με ντροπή το κεφάλι, ότι το οποιοδήποτε σκάνδαλο έχει το αποκλειστικό χρώμα του αντίπαλου κόμματος, η πολιτική συνθήκη έχει ναρκοθετηθεί σε βαθμό ώστε η σύγχυση, η ανηθικότητα, η λαμογιά να μπορούν να ακμάζουν εις το διηνεκές, έστω και αν καταγγέλλονται με τόσο μένος ως αδιανόητες και αποκρουστικές.