Αγορά κατοικίας: Κυνήγι χαμένου θησαυρού για μικρούς και μεγάλους
Μια αγορά κατοικίας που τη χαρακτηρίζει η ακρίβεια, με την απόκτηση κατοικίας να φαντάζει όνειρο για τους περισσότερους και την ενοικίαση να αποτελεί κυνήγι χαμένου θησαυρού, καταγράφει η νέα έρευνα της Blupeak Estate Analytics, που πραγματοποίησε για λογαριασμό της η Ierax Analytics, εξετάζοντας τη στεγαστική κατάσταση και τις αντιλήψεις των νέων που αναζητούν στέγη στην Ελλάδα.
Το Στεγαστικό αναδεικνύεται πλέον σε ένα κατεξοχήν διαγενεακό ζήτημα, καθώς επηρεάζει με διαφορετικό αλλά εξίσου έντονο τρόπο τόσο τις νεότερες όσο και τις μεγαλύτερες ηλικίες. Οι νεότεροι βιώνουν ισχυρότερη οικονομική πίεση, περιορισμένες δυνατότητες αυτονόμησης και λιγότερες επιλογές ως προς τη διαμόρφωση της προσωπικής και οικογενειακής τους ζωής. Την ίδια στιγμή, οι μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες, παρότι εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά ιδιοκτησίας, βρίσκονται αντιμέτωπες με νέες απαιτήσεις, όπως η ανάγκη μετακίνησης, η αναβάθμιση της κατοικίας τους.
Παράλληλα, η χαμηλή εμπιστοσύνη και η αίσθηση ανεπαρκούς ελέγχου διαπερνούν οριζόντια ολόκληρη την αγορά κατοικίας. Και στις δύο ηλικιακές ομάδες η αγορά αξιολογείται ως περιορισμένα διαφανής, ενώ η πλειονότητα των συμμετεχόντων θεωρεί ότι αδήλωτες ή αδιαφανείς πρακτικές, π.χ. στην ενοικίαση, επηρεάζουν ουσιαστικά τη διαμόρφωση των τιμών.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον διαμορφώνεται ισχυρή κοινωνική νομιμοποίηση για την υιοθέτηση εργαλείων καταγραφής και ελέγχου ακινήτων, όπως για παράδειγμα η δημιουργία ενός ενιαίου Μητρώου Ιδιοκτησίας.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την έρευνα, για τους νέους ηλικίας 25-35 ετών η ενοικίαση αποτελεί πλέον την κυρίαρχη στεγαστική συνθήκη, καθώς το 47% δηλώνει ότι νοικιάζει κατοικία, ενώ μόλις το 27% διαμένει σε ιδιόκτητο σπίτι. Παράλληλα, το 19% εξακολουθεί να διαμένει με την οικογένειά του και το 7% φιλοξενείται, γεγονός που δείχνει ότι η στεγαστική αυτονόμηση παραμένει δύσκολη. Η πίεση αυτή εμφανίζεται εντονότερη στα νησιά, όπου η ενοικίαση φτάνει το 60%, και στα αστικά κέντρα, όπου διαμορφώνεται στο 52%.
Ανασφάλεια
Παράλληλα, η ανασφάλεια είναι επίσης εμφανής, με το 41% των νέων να δηλώνει ότι αισθάνεται από «λίγο» έως «καθόλου» ασφαλές για τη σημερινή στεγαστική του κατάσταση, ενώ το 39% εκφράζει αντίστοιχη αβεβαιότητα και για τη συνέχιση της κατοικίας του τα επόμενα δύο χρόνια.
Οσο για το κόστος της στέγασης, για περισσότερους από έξι στους δέκα (62%) θεωρείται από «οριακό» έως «μη βιώσιμο». Εξίσου ανησυχητικό είναι όμως και το γεγονός ότι το 71% θεωρεί την αγορά κατοικίας «λίγο» ή «καθόλου» διαφανή. Στο ίδιο πλαίσιο, το 56% εκτιμά ότι ένα Ενιαίο Μητρώο Ιδιοκτησίας θα μπορούσε να ενισχύσει τη διαφάνεια στην αγορά ακινήτων.
Για τους νέους το πρόβλημα της στέγης είναι μεγάλο, αλλά εξίσου οξύ εμφανίζεται και για τους μεγαλύτερης ηλικίας, και συγκεκριμένα τους 36 έως 55 ετών. Το μέσο ποσοστό του μηνιαίου καθαρού εισοδήματος που κατευθύνεται στη στέγαση των πολιτών αυτών ανέρχεται στο 34%, ενώ το μέσο μηνιαίο ποσό διαμορφώνεται στα 443 ευρώ. Αν και σχεδόν ένας στους τρεις (36%) δηλώνει ότι δεν πληρώνει πλέον για στέγη, σημαντικό μέρος των νοικοκυριών εξακολουθεί να επιβαρύνεται έντονα.
Για τους οκτώ στους δέκα ηλικίας 36 έως 55 ετών η αγορά κατοικίας είναι «λίγο» ή «καθόλου» διαφανής, ενώ το 81% συνδέει ευθέως την έλλειψη ελέγχου με τη διαμόρφωση των τιμών. Τέλος, επτά στους δέκα αξιολογούν θετικά τη δημιουργία ενός ενιαίου, δημόσιου Μητρώου Ιδιοκτησίας Ακινήτων, αναδεικνύοντας τη θεσμική διαφάνεια ως βασικό ζητούμενο για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.