Αυτός ο ιός μπορεί να συνδέεται με εργαστηριακό ατύχημα

Ένα από τα πιο συζητημένα ζητήματα μετά την πανδημία του κορονοϊού σχετίζεται την προέλευση του ιού. Από την αρχή της κρίσης διατυπώθηκαν διαφορετικές θεωρίες: άλλοι υποστήριξαν ότι ο ιός πέρασε φυσικά από τα ζώα στον άνθρωπο, ενώ άλλοι θεώρησαν πιθανό να προήλθε από… εργαστήριο. Τελικά αυτός ο ιός δεν φαίνεται να δημιουργήθηκε σε εργαστήριο. Ένας τύπος γρίπης όμως… φαίνεται να είναι πιθανό ότι ήταν προϊόν ατυχήματος.

Τα πρώτα περιστατικά της νόσου καταγράφηκαν στα τέλη του 2019 στην κινεζική πόλη Wuhan, κοντά σε μεγάλη αγορά θαλασσινών και ζωντανών ζώων. Εκεί θεωρήθηκε ότι πραγματοποιήθηκε η αρχική μετάδοση του ιού στον άνθρωπο, αν και αρκετοί επιστήμονες δεν απέκλειαν το ενδεχόμενο η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο να είχε ξεκινήσει νωρίτερα.

Οι περισσότερες επιστημονικές αναλύσεις κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο ιός SARS-CoV-2 είχε ζωονοσογόνο προέλευση, δηλαδή προήλθε από κάποιο ζώο – πιθανότατα από νυχτερίδες ή συγγενικά θηλαστικά. Ωστόσο, τα χρόνια που ακολούθησαν, κυκλοφόρησαν πολλές θεωρίες και εικασίες, ορισμένες εκ των οποίων υποστήριζαν ότι ο ιός μπορεί να δημιουργήθηκε ή να διέρρευσε από εργαστήριο.

Ο κορονοϊός δεν πρόκειται για προϊόν… εργαστηρίου – Εξελίχθηκε φυσικά

Μια νέα επιστημονική μελέτη, δημοσιευμένη στο περιοδικό Cell, ενισχύει την άποψη της φυσικής προέλευσης του ιού. Οι ερευνητές ανέλυσαν επτά μεγάλες επιδημίες που εμφανίστηκαν τις τελευταίες δεκαετίες, προκειμένου να διαπιστώσουν εάν υπάρχουν ενδείξεις ότι κάποιοι από αυτούς τους ιούς εξελίχθηκαν τεχνητά πριν προκαλέσουν πανδημίες.

Στην έρευνα εξετάστηκαν, μεταξύ άλλων, ιοί όπως ο Ebola, η γρίπη και η Mpox, μαζί με τον ιό που προκάλεσε την πανδημία του κορονοϊού. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι πριν από τα μεγάλα ξεσπάσματα δεν υπήρξαν ασυνήθιστες γενετικές αλλαγές στους ιούς που θα μπορούσαν να υποδηλώνουν εργαστηριακή παρέμβαση.

Όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, δεν εντοπίστηκαν στοιχεία ότι η ένταση της φυσικής επιλογής στους ιούς άλλαξε δραματικά λίγο πριν μεταδοθούν στους ανθρώπους. Με άλλα λόγια, φαίνεται ότι οι ιοί εξελίχθηκαν φυσικά μέσα στους ζωικούς ξενιστές τους και η μετάδοση στον άνθρωπο συνέβη χωρίς να απαιτείται κάποια ειδική προηγούμενη προσαρμογή.

Οι διαπιστώσεις των ερευνητών

Επικεφαλής της μελέτης ήταν ο ιολόγος Joel Wertheim από το University of California San Diego. Μιλώντας στους New York Times, εξήγησε ότι η μετάδοση του ιού στους ανθρώπους μπορεί να ήταν απλώς θέμα συγκυρίας.

Όπως ανέφερε, ο ιός αποδείχθηκε «τυχαία» ιδιαίτερα αποτελεσματικός στη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο, γεγονός που επέτρεψε την ταχεία εξάπλωσή του σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Η γρίπη H1N1 μπορεί να συνδέεται με… ατύχημα

Η μελέτη εντόπισε μόνο μία πιθανή εξαίρεση στην ιστορία των πανδημιών: την επανεμφάνιση της γρίπης H1N1 influenza A το 1977, γνωστή και ως Russian flu 1977. Σε εκείνη την περίπτωση, τα γενετικά στοιχεία του ιού υποδηλώνουν ότι είχε εξελιχθεί πριν ξεκινήσει η επιδημία, γεγονός που έχει οδηγήσει ορισμένους επιστήμονες να υποθέσουν ότι ίσως σχετίζεται με εργαστηριακό ατύχημα.

Παρά την εξαίρεση αυτή, οι ερευνητές τονίζουν ότι η συντριπτική πλειονότητα των επιδημιών στην ιστορία της ανθρωπότητας προέρχεται από φυσική μετάδοση ιών από ζώα στον άνθρωπο. Η κατανόηση αυτών των μηχανισμών θεωρείται κρίσιμη για την πρόληψη μελλοντικών πανδημιών και την ενίσχυση της παγκόσμιας υγειονομικής ασφάλειας.