Αφιέρωμα των ΝΕΩΝ: Oλα τα Oσκαρ που δεν «μιλούσαν» αγγλικά
Ποια χώρα προηγείται στις βραβεύσεις της κατηγορίας του Οσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης/ μη αγγλόφωνης ή καλύτερης διεθνούς ταινίας όπως μετονομάστηκε εδώ και μερικά χρόνια; Ποια είναι η πρώτη ταινία που τιμήθηκε με το Οσκαρ διεθνούς ταινίας και ποια η πρώτη που το κέρδισε έχοντάς το διεκδικήσει ως υποψήφια;
Ποιος σκηνοθέτης κρατά την πρώτη θέση εκείνων που ταινίες τους έχουν βραβευτεί με τα περισσότερα Οσκαρ διεθνούς ταινίας; Ποια είναι η πρώτη ταινία που διεκδίκησε τόσο το Οσκαρ καλύτερης διεθνούς ταινίας όσο και το Οσκαρ καλύτερης ταινίας της χρονιάς και ποια είναι η μοναδική μέχρι σήμερα που έχει κερδίσει και στις δύο κατηγορίες;
Ολες αυτές οι ερωτήσεις και πολλές ακόμα, βρίσκουν την απάντησή τους στο ειδικό αφιέρωμα των «Προσώπων» με αφορμή την απονομή των 98ων βραβείων Οσκαρ, την Κυριακή 15 Μαρτίου στο Dolby Theatre στο Λος Αντζελες.
Το αφιέρωμα αφορά μόνο την κατηγορία καλύτερης διεθνούς / μη αγγλόφωνης ταινίας, που ονομάστηκε έτσι το 2020. Ως τότε και από την απονομή του 1957 όταν θεσπίστηκε ως κατηγορία, ήταν γνωστή ως Οσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης (μη αγγλόφωνης) ταινίας. Από το 1948 μέχρι και το 1956 διδόταν ειδικό Οσκαρ σε μη αγγλόφωνη (ξενόγλωσση) ταινία, χωρίς όμως συναγωνισμό. Βασική προϋπόθεση των ταινιών αυτών είναι να έχουν παραχθεί εκτός Ηνωμένων Πολιτειών, σε μια – κυρίως – μη αγγλική γλώσσα. Κάθε χώρα καλείται να υποβάλει μία ταινία, η οποία πρέπει να έχει κυκλοφορήσει στις κινηματογραφικές αίθουσες στη χώρα προέλευσής της εντός της καθορισμένης περιόδου επιλεξιμότητας.
Η χρονιά πάνω από κάθε λήμμα είναι της απονομής στην οποία η ταινία κέρδισε και όχι η χρονιά παραγωγής της, η οποία όμως αναφέρεται σε παρένθεση στον τίτλο της ταινίας που κέρδισε. Σε πολλές περιπτώσεις η χρονιά παραγωγής της ταινίας απέχει αρκετά από τη χρονιά της απονομής και αυτό συνέβη επειδή η ταινία άργησε να παιχτεί στην Αμερική από τότε που παρήχθη. Επίσης σε κάθε λήμμα αναφέρονται οι βασικοί συντελεστές της ταινίας (σκηνοθέτης – ηθοποιοί), οι λοιπές υποψηφιότητές της (αν υπήρξαν) και τα υπόλοιπα βραβεία που κέρδισε (αν κέρδισε). Σε κάθε λήμμα, ένα μικρό κείμενο, μας θυμίζει την ίδια την ταινία που κέρδισε, ενώ δεν λείπουν όλες οι συνυποψήφιες στην κατηγορία της διεθνούς ταινίας μαζί με τους σκηνοθέτες και τη χώρα που εκπροσωπούσαν. Αναφέρονται όλοι οι πρωτότυποι τίτλοι των ταινιών αλλά και όλοι οι ελληνικοί εφόσον οι ταινίες παίχθηκαν στην Ελλάδα. Σε περίπτωση που δεν έχει γίνει αυτό, όπου κρίθηκε απαραίτητο χρησιμοποιήθηκε και ο αγγλόφωνος τίτλος της ταινίας.
1957
«Πουλημένη απ’ τη μητέρα της»
«La strada» (1954, Ιταλία) του Φεντερίκο Φελίνι με τους Τζιουλιέτα Μασίνα, Αντονι Κουίν κ.ά.
Συγκινητικό μελόδραμα στους λασπωμένους δρόμους της Ιταλίας όπου ο Τσαμπανό (Αντονι Κουίν), ένας θηριώδης, άξεστος μασίστας περιπλανιέται εκμεταλλευόμενος την «κουκλίτσα» που τον συνοδεύει στα νούμερά του (Μασίνα). Η Mασίνα, ψυχή της αξιαγάπητης όσο και σκληρής αυτής ταινίας, θυμίζει θηλυκή εκδοχή του Σαρλό, τρυφερή και συγχρόνως αστεία. Εκτός από το Οσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας, η «La strada» ήταν υποψήφια για το Οσκαρ σεναρίου γραμμένο κατευθείαν για την οθόνη (από τον Φελίνι και τον Τούλιο Πινέλι). Αν και παραγωγή του 1954 η «La strada» παίχθηκε το 1956 στις ΗΠΑ, γι’ αυτό και προτάθηκε το 1957.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Ο λοχαγός του Köpenick»/ Der Hauptmann von Köpenick (Γερμανία, Χέλμουτ Κάουτνερ), «Η ταβέρνα»/ Gervaise (Γαλλία, Ρενέ Κλεμάν), «Qivitoq»/ (Δανία, Ερικ Μπάλινγκ), «Η άρπα της Βιρμανίας»/ Biruma no tategoto (Ιαπωνία, Κον Ιτσικάουα)
1958
«Νύχτες της Καμπίρια»
«Le notti di Cabiria» (1957, Ιταλία) του Φεντερίκο Φελίνι με τους Τζιουλιέτα Μασίνα, Φρανσουά Περιέ κ.ά.
Η ιστορία μιας καλοκάγαθης πόρνης (Τζουλιέτα Μασίνα) που παρά τη διαρκή ταλαιπωρία της και το γεγονός ότι πληρώνει ακριβά την αφέλειά της, αρνείται να το βάλει κάτω και να χάσει το χαμόγελό της. Αναμφισβήτητα μια από τις πιο τρυφερές δημιουργίες του Φεντερίκο Φελίνι, η οποία του χάρισε το δεύτερό του (από τα τέσσερα) Οσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Ο δολοφόνος χτυπά τη νύχτα»/ Nachts wenn der Teufel kam (Γερμανία, Ρόμπερτ Σιόντμακ), «Porte des Lilas» (Γαλλία, Ρενέ Κλερ), «Γη ποτισμένη με ιδρώτα»/ Mother India (Ινδία, Μεχμπούμπ Καν), «Ni liv» /Nine lives (Noρβηγία, Αρνε Σκούεν)
1959
«Ο θείος μου»
«Mon oncle» (1958, Γαλλία) του Ζακ Τατί με τον ίδιο και τους Ζαν Πιερ Ζολά, Αντριάν Σερβαντιέ κ.ά.
Προφητική κωμωδία του μοναδικού Ζακ Τατί πάνω στην αλλοίωση του ατόμου από τον φθοροποιό μοντερνισμό. Ο ίδιος ο σκηνοθέτης ενσαρκώνει το απόλυτο alter ego όλων των ταινιών του, τον κύριο Ιλό, έναν «κανονικό» άνθρωπο πιασμένο εδώ στις απρόβλεπτες παγίδες της σύγχρονης τεχνολογίας.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Οπλα και άνθρωποι»/ Helden (Γερμανία, Φραντς Πέτερ Βερτ), «Η φλογερή Τσιγγάνα της Καστίλλης»/ La venganza (Ισπανία, Χουάν Αντόνιο Μπαρδέμ), «Ο κλέψας του κλέψαντος»/ I soliti ignoti (Ιταλία, Μάριο Μονιτσέλι), «La strada lunga un anno» /The Year Long Road (Γιουγκοσλαβία, Τζουζέπε Ντε Σάντις)
1961
«Η πηγή των παρθένων»
«Jungfrukällan» (1960, Σουηδία) του Ινγκμαρ Μπέργκμαν με τους Μαξ Φον Σίντοφ, Γκούνελ Λίντμπλομ κ.ά.
Μια από τις σπουδαίες ταινίες του σουηδού δημιουργού, που εδώ καταπιάνεται με μια ιστορία εκδίκησης στη σουηδική φύση του 14ου αιώνα: μετά τον βιασμό και τη δολοφονία ενός κοριτσιού, ο βαθιά θρησκευόμενος πατέρας (Μαξ Φον Σίντοφ) αποφασίζει να πάρει το αίμα του πίσω σκοτώνοντας τους ενόχους. Η ταινία είχε άλλη μια υποψηφιότητα, για τα κοστούμια του Μάρικ Φος-Λουντχ.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Η αλήθεια»/ La vérité (Γαλλία, Ανρί-Ζορζ Κλουζό), «Σκλάβοι χωρίς αλυσίδες»/ Kapò (Ιταλία, Τζίλο Ποντεκόρβο), «Macario» (Μεξικό, Ρομπέρτο Γκαβαλδόν), «Ο ένατος κύκλος»/ Deveti krug (Γιουγκοσλαβία, Φράντσε Στίγκλιτς)
1960
«Μαύρος Ορφέας»
«Orfeu Negro» (1959, Γαλλία) του Μαρσέλ Καμί με τους Μπρένο Μέλο, Μαρπέσα Ντον κ.ά.
Μια καταπληκτική μεταφορά του μύθου του Ορφέα και της Ευρυδίκης, που διαδραματίζεται την περίοδο του καρναβαλιού στο Ρίο ντε Τζανέιρο όπου η ταινία γυρίστηκε με ερασιτέχνη ηθοποιό στον ρόλο του Ορφέα. Ο Μπρένο Mέλο ήταν πρώην ποδοσφαιριστής χωρίς εμπειρία στην υποκριτική και λέγεται ότι ο Μαρσέλ Καμί τον είδε τυχαία να περπατά στους δρόμους του Ρίο, τον σταμάτησε και τον ρώτησε αν θα ήθελε να παίξει σε μια ταινία.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Η γέφυρα»/ Die Brucke (Γερμανία, Μπέρναρντ Βίκι), «Dorp aan de rivier»/ Doctor in the Village (Ολλανδία, Φονς Ραντεμάκερς), «Ο μεγάλος πόλεμος»/ La grande guerra (Ιταλία, Μάριο Μονιτσέλι), «Paw» (Δανία, Αστριντ Χένινγκ-Γιένσεν)
1948
Ειδικό Οσκαρ, χωρίς υποψηφιότητες, στην ταινία «Σούσια/ Λούστρο παπουτσιών»/ Sciuscià (Ιταλία, Βιτόριο Ντε Σίκα)
Η φιλία δύο λούστρων παπουτσιών (Φράνκο Ιντερλένγκι, Ρινάλντο Σμορντόνι) στη μεταπολεμική Ρώμη δοκιμάζεται όταν εξαιτίας μιας παράνομης πράξης οδηγούνται στις φυλακές ανηλίκων.
ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΧΩΡΙΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΤΗΤΕΣ
1949
Ειδικό Οσκαρ χωρίς υποψηφιότητες, στην ταινία «Monsieur Vincent» (Γαλλία, Μορίς Κλοσέ)
Εν μέσω μαύρης πανώλης στην Ευρώπη, ο Αγιος Βικέντιος ντε Πολ (Πιερ Φρεσνέ) αγωνίζεται να φέρει ειρήνη και αρμονία μεταξύ αγροτών και ευγενών.
1950
Ειδικό Οσκαρ χωρίς υποψηφιότητες, στην ταινία «Κλέφτες ποδηλάτων» (γνωστή και ως «Ο κλέφτης των ποδηλάτων»)/ Ladri di biciclette (Ιταλία, Βιτόριο Ντε Σίκα)
Στη μεταπολεμική Ρώμη, όταν η Ιταλία μάζευε σιγά σιγά τα συντρίμμια της, ένας φτωχός εργάτης (Λαμπέρτο Ματζιοράνι) και ο γιος του (Ενζο Σταϊόλα) αναζητούν το κλεμμένο ποδήλατο του πρώτου, χωρίς το οποίο δεν μπορεί να δουλέψει.
1951
Ειδικό Οσκαρ χωρίς υποψηφιότητες, στην ταινία «Πέρα από τα τείχη» / Au-dela-des-grilles (Γαλλία/ Ιταλία, Ρενέ Κλεμάν)
O Ζαν Γκαμπέν πρωταγωνιστεί στον ρόλο ενός γάλλου φυγάδα στη Γένοβα όπου μπλέκει με μια Ιταλίδα και την κόρη της (Ιζα Μιράντα, Βέρα Τάλκι).
1952
Ειδικό Οσκαρ χωρίς υποψηφιότητες, στην ταινία «Η γκέισα και ο σαμουράι» (έχει καθιερωθεί ως «Ρασομόν»)/ Rashômon (Ιαπωνία, Ακίρα Κουροσάβα)
Μια συγκλονιστική ταινία που έχει επηρεάσει αμέτρητους κινηματογραφιστές, συμπυκνώνει τέσσερις διαφορετικές εκδοχές τεσσάρων ανθρώπων πάνω στο ίδιο γεγονός, τον φόνο ενός ανθρώπου και τον βιασμό της συζύγου του.
1953
Ειδικό Οσκαρ χωρίς υποψηφιότητες, στην ταινία «Απαγορευμένα παιχνίδια» / Jeux interdits (Γαλλία, Ρενέ Κλεμάν)
Στη γαλλική ύπαιθρο κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ένα ορφανό κοριτσάκι (Μπριζίτ Φοσέ) βρίσκει τον φύλακα άγγελο στο πρόσωπο ενός αγοριού (Ζορζ Πουζουλί).
1954
Δεν δόθηκε Οσκαρ σε μη αγγλόφωνη ταινία.
1955
Ειδικό Οσκαρ χωρίς υποψηφιότητες, στην ταινία «Η πύλη της κολάσεως» / Jigokumon (Ιαπωνία, Τεϊνοσούκε Κινουγκάσα)
Αδιαφορώντας για τις συνέπειες, ένας σαμουράι (Καζούο Χασεγκάβα) πολιορκεί την παντρεμένη αριστοκράτισσα (Ματσίκο Κίο) την οποία έσωσε και με την οποία νιώθει ερωτευμένος.
1956
Ειδικό Οσκαρ χωρίς υποψηφιότητες, στην ταινία «Samurai I» («Μιγιαμότο Μουσάσι») / Miyamoto Musashi (Ιαπωνία, Χιρόσι Ιναγκάκι)
Βιογραφικό δράμα γύρω από τη ζωή του θρυλικού σαμουράι Μιγιαμότο Μουσάσι τον οποίο υποδύεται ο Τοσίρο Μιφούνε.
Οι φετινοί υποψήφιοι για το Οσκαρ διεθνούς ταινίας
l Ενα απλό ατύχημα
(Yek tasadof-e sadeh/It Was Just an Accident)
Χώρα: Γαλλία
Σκηνοθεσία: Τζαφάρ Παναχί
l Συναισθηματική αξία (Affeksjonsverdi/Sentimental Value)
Χώρα: Νορβηγία
Σκηνοθεσία: Γιοακίμ Τρίερ
l Sirāt
Χώρα: Ισπανία
Σκηνοθεσία: Ολιβερ Λάσε
l Ο μυστικός πράκτορας
(O agente secreto/ The secret agent)
Χώρα: Βραζιλία
Σκηνοθεσία: Κλέμπερ Μεντόνσα Φίλο
l Η φωνή της Χιντ Ρατζάμπ (Sawt Hind Rajab/The Voice of Hind Rajab)
Χώρα: Τυνησία
Σκηνοθεσία: Κάουτερ Μπεν Χάνια
1962
«Μέσα από τον σπασμένο καθρέφτη»
«Såsom i en spegel» (1961, Σουηδία) του Ινγκμαρ Μπέργκμαν με τους Μαξ Φον Σίντοφ, Χάριετ Αντερσον κ.ά.
Εναν χρόνο μετά τη βράβευση με το Οσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας για την «Πηγή των παρθένων», μια ταινία του κορυφαίου Ινγκμαρ Μπέργκμαν κερδίζει και πάλι στην ίδια κατηγορία (ο ίδιος ο Μπέργκμαν ήταν υποψήφιος και για το Οσκαρ σεναρίου γραμμένου κατευθείαν για τη μεγάλη οθόνη). Ενα βαρύ ψυχόδραμα στο οποίο βαρόμετρο είναι μια καταθλιπτική κοπέλα (Χάριετ Αντερσον) που προσπαθεί να συνέλθει έχοντας μόλις πάρει εξιτήριο από ψυχιατρικό ίδρυμα. Οχι μόνο δεν μπορεί να επικοινωνήσει με τους οικείους της, αλλά ξεφεύγοντας από την πραγματικότητα αρχίζει να πιστεύει ότι την επισκέπτεται ο Θεός.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Plácido» (Ισπανία, Λουίς Γκαρσία Μπερλάνγκα), «Ánimas Trujano (El hombre importante)»/ The Important Man (Μεξικό, Ισμαέλ Ροντρίγκεζ), «Eien no hito»/ Immortal Love (Ιαπωνία, Κεϊσούκε Κινοσίτα), «Harry og kammertjeneren»/ Harry and the Butler (Δανία, Μπεντ Κρίστενσεν)
1963
«Κυριακές με τη Σιμπέλ»
(γνωστή και ως «Κυριακές στην πόλη Avray»), «Les dimanches de Ville d’Avray» (1962, Γαλλία) τoυ Σερζ Μπουργκινιόν με τους Χάρντι Κρούγκερ, Πατρίτσια Γκότσι κ.ά.
Η δραματική ιστορία ενός αθώου αλλά συναισθηματικά ανάπηρου βετεράνου του πολέμου της Ινδοκίνας (Χάρντι Κρούγκερ) και ενός μοναχικού κοριτσιού (Πατρίτσια Γκότσι) που θα γίνει φίλη του. Με αυτή την ταινία, συνέβη κάτι που σπανίως συμβαίνει στα Οσκαρ. Ενώ το 1963 η ταινία «Κυριακές με τη Σιμπέλ» ήταν υποψήφια μόνο για το Οσκαρ ξενόγλωσσης/ μη αγγλόφωνης ταινίας, έναν χρόνο αργότερα ήταν και πάλι στα Οσκαρ με δύο υποψηφιότητες: Οσκαρ σεναρίου βασισμένου σε ξένο υλικό (Σ. Μουργκινιόν, Αντουάν Τουντάλ) και μουσικής (Μορίς Ζαρ).
Συνυποψήφιες ταινίες: «Ηλέκτρα» (Ελλάδα, Μιχάλης Κακογιάννης), «O Pagador de Promessas»/ The promise (Βραζιλία, Ανσέλμο Ντουάρτε), «4 μέρες στην κόλαση»/ Le quattro giornate di Napoli (Ιταλία, Νάνι Λόι), «Tlayucan» (Μεξικό, Λουίς Αλκορίθα)
1964
«8½»
(1963, Ιταλία) τoυ Φεντερίκο Φελίνι, με τους Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, Ανούκ Εμέ, Κλάουντια Καρντινάλε κ.ά.
Η πιο αυτοβιογραφική ταινία του Φεντερίκο Φελίνι με το alter ego του, τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι στον ρόλο του παραιτημένου σκηνοθέτη που προσπαθεί να ξεπεράσει το δημιουργικό αδιέξοδό του. Το «8½» συγκέντρωσε συνολικά πέντε υποψηφιότητες κερδίζοντας σε δύο: ξενόγλωσσης ταινίας και κοστουμιών ασπρόμαυρης ταινίας. Οι άλλες τρεις ήταν σκηνοθεσίας, σεναρίου (Φελίνι, Ενιο Φλαϊάνο, Τούλιο Πινέλι και Μπρουνέλο Ρόντι) και σκηνικών ασπρόμαυρης ταινίας.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Τα κόκκινα φανάρια» (Ελλάδα, Βασίλης Γεωργιάδης), «Μαχαίρι στο νερό»/ Nóz w wodzie (Πολωνία, Ρόμαν Πολάνσκι), «Los Tarantos» (Ισπανία, Φρανσίκσο Ροβίρα Μπελέτα), «Koto» /Twin Sisters of Kyoto (Ιαπωνία, Νομπόρου Νακαμούρα)
1965
«Χθες, σήμερα, αύριο»
«Ieri, oggi, domani» (1963, Ιταλία) του Βιτόριο Ντε Σίκα με τους Σοφία Λόρεν, Μαρτσέλο Μαστρογιάνι κ.ά.
Αντελίνα, Ανα και Μάρα, τρεις διαφορετικές γυναίκες με το ίδιο πρόσωπο (Σοφία Λόρεν) στα τρία διαφορετικά «επεισόδια» αυτής της όχι σπουδαίας αλλά πολύ ευχάριστης σπονδυλωτής κομεντί που σκηνοθέτησε ο δημιουργός του «Κλέφτη ποδηλάτων». Τον ρόλο του ανδρός και στα τρία επεισόδια κρατά ο Μαρτσέλο Μαστρογιάνι.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Συνοικία Κοράκι» / Kvarteret Korpen (Σουηδία, Μπο Βίντερμπεργκ), «Sallah Shabati» (Ισραήλ, Εφρέμ Κισόν), «Οι ομπρέλες του Χερβούργου»/ Les parapluies de Cherbourg (Γαλλία, Ζακ Ντεμί), «Γυναίκα στους αμμόλοφους» /Suna no onna (Ιαπωνία, Χιρόσι Τεσιγκαχάρα)
1966
«Το μαγαζάκι της κεντρικής οδού»
«Obchod na korze» (1965, Τσεχοσλοβακία) των Γιάν Καντάρ, Ελμαρ Κλος με τους Ιντα Καμίνσκα, Γιόζεφ Κρόνερ κ.ά.
Στα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, σε ένα χωριό της κατεχόμενης Τσεχοσλοβακίας, ένας ξυλουργός (Γιόζεφ Κρόνερ), αναλαμβάνει τη διαχείριση του καταστήματος κουμπιών που ανήκει σε μια γριά Εβραία (Ιντα Καμίνσκα) η οποία έχει άγνοια για το τι συμβαίνει γύρω της. Εκτός από το Οσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας, η Ιντα Καμίνσκα που είναι πραγματικά απίστευτη στον ρόλο της γριούλας, ήταν επίσης υποψήφια για το Οσκαρ Α’ γυναικείου ρόλου.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Το χώμα βάφτηκε κόκκινο» (Ελλάδα, Βασίλης Γεωργιάδης), «Καυτοί έρωτες» (γνωστό και ως «Αγαπημένε Τζον»)/ Käre John (Σουηδία, Λαρς-Μάγκνους Λίντγκρεν), «Γάμος α λα ιταλικά»/ Matrimonio all’italiana (Ιταλία, Βιτόριο Ντε Σίκα), «Ιστορίες φαντασμάτων» /Kaidan (Ιαπωνία, Μασάκι Κομπαγιάσι)
1967
«Ενας άνδρας και μία γυναίκα»
«Un homme et une femme» (1966, Γαλλία) του Κλοντ Λελούς, με τους Ζαν Λουί Τρεντινιάν, Ανούκ Εμέ.
Η διασημότερη ταινία του Γάλλου Κλοντ Λελούς, έκανε τρομερή αίσθηση στην εποχή της, χάρη στον συνδυασμό της glossy α λα διαφημιστικό εικόνας με το ρομάντζο ανάμεσα στο ζευγάρι της ταινίας που είναι δύο άνθρωποι προερχόμενοι από χωρισμό (Ανούκ Εμέ – Ζαν Λουί Τρεντινιάν). Η μουσική του Φρανσίς Λε επίσης έγραψε Ιστορία, ενώ η ταινία οδήγησε στις υποψηφιότητες των Οσκαρ τόσο τον Λελούς σε δύο κατηγορίες (σκηνοθεσίας και σεναρίου γραμμένου κατευθείαν για τη μεγάλη οθόνη) όσο και την Εμέ στην κατηγορία του Α’ γυναικείου ρόλου.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Οι έρωτες μιας ξανθιάς»/ Lásky jedné plavovlásky (Τσεχοσλοβακία, Μίλος Φόρμαν), «Τρεις»/ Tri (Γιουγκοσλαβία, Αλεξάντρ Πέτροβιτς), «Η μάχη του Αλγερίου»/ La battaglia di Algeri (Ιταλία, Τζίλο Ποντεκόρβο), «Φαραώ»/ Faraon (Πολωνία, Γέρζι Καβαλέροβιτς)
1968
«O άνθρωπος που έβλεπε τα τρένα να περνούν»
«Ostre sledované vlaky» (1966, Τσεχοσλοβακία) τoυ Γίρι Μένζελ με τους Βάκλαβ Νέκαρ, Γιόζεφ Σομρ κ.ά.
Γοητευμένος από την ιδέα των τρένων, ένας ευαίσθητος, ονειροπόλος νεαρός (Βάκλαβ Νέκαρ) υπάλληλος σιδηροδρομικού σταθμού της Βοημίας, προσγειώνεται απότομα στην πραγματικότητα όταν ερωτεύεται μια συνάδελφό του. Νοσταλγία, ρομάντζο, αλλά και μια έντονη αίσθηση πίκρας για τους ανθρώπους που δεν μπορούν – ή δεν θέλουν – να ξεφύγουν από τα καθιερωμένα. Ταινία-ορόσημο της «Ανοιξης της Πράγας».
Συνυποψήφιες ταινίες: «El amor brujo»/ Bewitched Love (Ισπανία, Φρανσίκσο Ροβίτα Μπελέτα), «Συνάντησα και ευτυχισμένους Τσιγγάνους»/ Skupljaci perja (Γιουγκοσλαβία, Αλεξάνταρ Πέτροβιτς), «Chieko-sho»/ Portrait of Chieko (Ιαπωνία, Νομπόρου Νακαμούρα), «Ζήσε για τη ζωή»/ Vivre pour vivre (Γαλλία, Κλοντ Λελούς)
1969
«Πόλεμος και ειρήνη»
«Voyna i mir» (1965, ΕΣΣΔ) του Σεργκέι Μπονταρτσούκ με τον ίδιο και τους Λοντμίλα Σαβέλεβα, Μπόρις Ζάκχαβα κ.ά.
Η καλύτερη κινηματογραφική μεταφορά του επικού μυθιστορήματος του Λέοντος Τολστόι που αναφέρεται στην προετοιμασία της ρωσικής αριστοκρατίας για την εισβολή των Γάλλων, παραμονές του 1812. Ηταν επίσης υποψήφια για το Οσκαρ σκηνικών. Να σημειωθεί ότι έτος παραγωγής της ταινίας είναι το 1965, αλλά η διανομή της στις ΗΠΑ έγινε το 1968, εξού και η υποψηφιότητά της με τέσσερα χρόνια καθυστέρηση.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Τα παιδιά της Paul Street»/ A Pál-utcai fiúk (Ουγγαρία, Ζόλταν Φάμπρι), «Το κορίτσι με το πιστόλι» /La ragazza con la pistola (Ιταλία, Μάριο Μονιτσέλι), «Φωτιά… πυροσβέστες» /Horzhí, má panenko (Τσεχοσλοβακία, Μίλος Φόρμαν), «Κλεμμένα φιλιά» /Baisers volés (Γαλλία, Φρανσουά Τριφό)
1970
«Ζ»
(1969, Αλγερία) του Κώστα Γαβρά με τους Ιβ Μοντάν, Ζαν Λουί Τρεντινιάν, Ειρήνη Παππά κ.ά.
Η κινηματογραφική μεταφορά του μυθιστορήματος του Βασίλη Βασιλικού για την υπόθεση δολοφονίας του Γρηγόρη Λαμπράκη, υπήρξε η επίσημη πρόταση στα Οσκαρ της Αλγερίας όπου η ταινία γυρίστηκε. Το «Ζ» ήταν υποψήφιο σε πέντε κατηγορίες και είναι η πρώτη ταινία στην ιστορία των Οσκαρ που κατάφερε να διεκδικήσει τόσο το Οσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας όσο και το Οσκαρ καλύτερης ταινίας. Ο Γαβράς είχε δύο υποψηφιότητες ως σκηνοθέτης και ως συνσεναριογράφος (με τον Χόρχε Σεμπρούν) ενώ η ταινία βραβεύθηκε και για το μοντάζ της.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Adalen 31» (Σουηδία, Μπο Βίντερμπεργκ), «Η μάχη του ποταμού Νερέντβα» /Bitka na Neretvi (Γιουγκοσλαβία, Βέλικο Μπούλατζιτς), «Αδελφοί Καραμάζοφ» /Bratya Karamazovy (ΕΣΣΔ, Κίριλ Λάβροφ, Ιβαν Πίρεφ, Μιχαΐλ Ουλιάνοφ), «Μια νύχτα με τη Μοντ» /Ma nuit chez Maud (Γαλλία, Ερίκ Ρομέρ)
1971
«Υπεράνω πάσης υποψίας»
«Indagine su un cittadino al di sopra di ogni sospetto» (1970, Ιταλία) του Ελιο Πέτρι με τους Τζιαν Μαρία Βολοντέ, Φλορίντα Μπόλκαν κ.ά.
Υποψήφια και για το Οσκαρ σεναρίου γραμμένου κατευθείαν για τη μεγάλη οθόνη (Ούγκο Πίρο, Ελιο Πέτρι), αυτή η βιτριολική σάτιρα με την παιχνιδιάρικη μουσική του Ενιο Μορικόνε, καταγράφει την προσπάθεια ενός αλαζόνα υψηλόβαθμου επιθεωρητή της αστυνομίας (Τζιαν Μαρί Βολοντέ) να αποδείξει ότι είναι υπεράνω υποψίας για τον φόνο της ερωμένης του (Φλορίντα Μπολκάν) που διέπραξε ο ίδιος.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Erste Liebe» (Ελβετία, Μαξιμίλιαν Σελ), «Hoa Binh» (Γαλλία, Ραούλ Κουτάρ), «Τριστάνα»/ Tristana (Ισπανία, Λουίς Μπουνιουέλ), «Paix sur les champs» (Βέλγιο, Ζακ Μουαζελό)
1972
«Ο κήπος των Φίντζι Κοντίνι»
«Il giardino dei Finzi Contini» (1970, Ιταλία) του Βιτόριο Ντε Σίκα, με τους Ντομινίκ Σαντά, Λίνο Καπολίκιο, Φάμπιο Τέστι, Χέλμουτ Μπέργκερ κ.ά.
Υποψήφιο και για το Οσκαρ σεναρίου βασισμένου σε ξένο υλικό (Ούγκο Πίρο, Βιτόριο Μπονιτσέλι), αυτό το κομψοτέχνημα του Βιτόριο Ντε Σίκα είναι μια μεταφορά του ομότιτλου μυθιστορήματος του Τζιόρτζιο Μπασάνι με θέμα τη ζωή μιας οικογένειας ευγενών της Φεράρα την εποχή που οι Εβραίοι καταδιώκονταν από τους φασίστες.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Η γειτονιά των καταφρονημένων»/ Dodesukaden (Ιαπωνία, Ακίρα Κουροσάβα), «Οι μετανάστες»/ Utvandrarna (Σουηδία, Γιαν Τρόελ), «Τσαϊκόφσκι»/ Tchaikovsky (ΕΣΣΔ, Ιγκόρ Ταλανκίν), «Ο αστυνομικός»/ Ha-Shoter Azulai (Ισραήλ, Εφρέμ Κισόν)
1973
«Η κρυφή γοητεία της μπουρζουαζίας»
«Le charme discret de la bourgeoisie» (1972, Γαλλία) του Λουίς Μπουνιουέλ με τους Φερνάντο Ρέι, Πολ Φρανκέρ, Ντελφίν Σεϊρίγκ κ.ά.
Υποψήφια και για το Οσκαρ σεναρίου γραμμένου κατευθείαν για τη μεγάλη οθόνη (Λουίς Μπουνιουέλ, Ζαν Κλοντ Καριέρ), η προτελευταία ταινία του σπουδαίου ισπανού σκηνοθέτη είναι μια αναρχική σάτιρα που ως σύλληψη θυμίζει αρκετά τον «Εξολοθρευτή Αγγελο» του ιδίου. Επιστρέφοντας με χιούμορ στις σουρεαλιστικές αρχές του, ο Μπουνιουέλ εξωτερικεύει και πάλι τη βαθύτατη αντιπάθειά του για την αστική τάξη.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Nybyggarna»/ The new land» (Σουηδία, Γιαν Τρόελ), «Ani Ohev Otach Rosa»/ I Love You Rosa (Ισραήλ, Μοσέ Μιζραχί), «Ηρεμες ήταν οι αυγές»/ …A zori zdes tikhie (ΕΣΣΔ, Στάνισλαβ Ροστότσκι), «Mi querida señorita»/ My Dearest Senorita (Ισπανία, Χαϊμε Ντε Αρμινάν)
1974
«Αμερικανική νύχτα»
«La nuit americaine» / «Day for night» (1973, Γαλλία ) του Φρανσουά Τριφό με τον ίδιο και τους Ζακλίν Μπισέ, Ζαν Πιερ Λεό, Βαλεντίνα Κορτέζε κ.ά.
Με αυτή την ταινία, που σχετίζεται με την ομορφιά αλλά και τις δυσκολίες των γυρισμάτων μιας κινηματογραφικής ταινίας, συνέβη και πάλι κάτι που σπανίως συμβαίνει στα Οσκαρ. Ενώ το 1974 η «Αμερικανική νύχτα» ήταν υποψήφια μόνο για το Οσκαρ μη αγγλόφωνης ταινίας, έναν χρόνο αργότερα ήταν και πάλι στα Οσκαρ με τρεις υποψηφιότητες: υποψήφιος ήταν ο ίδιος ο Τριφό ως σκηνοθέτης και ως σεναριογράφος (μαζί με τους Ζαν Λουί Ρισάρ, Σουζάν Σίφμαν) όπως και η Βαλεντίνα Κορτέζε στην κατηγορία του Β’ γυναικείου ρόλου, βραβείο που έχασε από την Ινγκριντ Μπέργκμαν για το «Εγκλημα στο Οριάν Εξπρές».
Συνυποψήφιες ταινίες: «L’invitation» /The Invitation (Ελβετία, Κλοντ Γκορετά), «Περιπλανώμενος ένοχος»/ Der Fußgänger (Δυτική Γερμανία, Μαξιμίλιαν Σελ), «Λουλούδι της σάρκας»/ Turks fruit /Παράφορος έρωτας (Ολλανδία, Πολ Βερχόφεν), «Ha-Bayit Berechov Chelouche»/ The House on Chelouche Street (Ισραήλ, Μοσέ Μιζραχί)
1975
«Θυμάμαι»
«Amarcord» (1974, Ιταλία) του Φεντερίκο Φελίνι με τους Μαγκαλί Νοέλ, Μπρουνό Ζανίν κ.ά.
Αλλη μια περίπτωση ταινίας που έναν χρόνο μετά τη βράβευσή της με το Οσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας ήταν και πάλι στα Οσκαρ με δύο υποψηφιότητες: υποψήφιος ήταν ο ίδιος ο Φελίνι, ως σκηνοθέτης και ως σεναριογράφος (μαζί με τον Τονίνο Γκουέρα). Στην ταινία ο ιταλός δημιουργός θυμάται τα παιδικά του χρόνια στο Ρίμινι καταγράφοντας μια σειρά από κωμικά και νοσταλγικά επεισόδια που διαδραματίζονται σε μια ανώνυμη ιταλική παραλιακή πόλη της δεκαετίας του 1930. Ο Φελίνι ήταν υποψήφιος για το Οσκαρ σκηνοθεσίας και σεναρίου (πρωτότυπου) μαζί με τον Τονίνο Γκουέρα.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Macskajáték»/ Cat’s Play (Ουγγαρία, Κάρολι Μακ), «Potop» (Πολωνία, Γέρζι Χόφμαν), «Λακόμπ, Λουσιέν» /Lacombe Lucien, (Γαλλία, Λουί Μαλ), «La tregua» (Αργεντινή, Σέρχιο Ρενάν)
1976
«Ντέρσου Ουζάλα»
«Dersu Uzala (1975, ΕΣΣΔ) του Ακίρα Κουροσάβα, με τους Μακσίμ Μουνζούκ, Γιούρλι Σόλομιν κ.ά.
Ο εξερευνητής (Γιούρλι Σόλομιν), σε αποστολή στη χιονισμένη έρημο της Σιβηρίας, γίνεται φίλος με τον Ντέρσου Ουζάλα (Μακσίμ Μουνζούκ), έναν έμπειρο ντόπιο κυνηγό ο οποίος θα γίνει ο οδηγός του σε ένα ταξίδι αυτογνωσίας. Λάτρης της ρωσικής λογοτεχνίας ο Ακίρα Κουροσάβα ανέκαθεν ήθελε να γυρίσει στον κινηματογράφο τα απομνημονεύματα του ρώσου στρατιώτη Βλαντίμιρ Αρσένεφ στη Σιβηρία των αρχών του προηγούμενου αιώνα. Tην ευκαιρία τού την έδωσε το σοβιετικό κράτος παρότι εν τέλει ο Κουροσάβα προτίμησε να μεταφέρει το μυθιστόρημα του Αρσένεφ «Ντέρσου Ουζάλα» που είναι εμπνευσμένο από τις εμπειρίες του συγγραφέα στη Σιβηρία.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Εξέγερση στη Χιλή» /Actas de Marusia (Μεξικό, Μιγκέλ Λιτίν), «Η γη της επαγγελίας»/ Ziemia obiecana (Πολωνία, Αντρέι Βάιντα), «Αρωμα γυναίκας» /Profumo di donna (Ιταλία, Ντίνο Ρίζι), «Sandakan hachiban shôkan: Bôkyô»/ Brothel No. 8 (Ιαπωνία, Κέι Κουμάι)
1977
«Μαύρο και άσπρο σε χρώμα»
«La victoire en chantant» / «Black and White in Colour» / «Noirs et Blancs en couleur» (1976, Ακτή του Ελεφαντοστού) του Ζαν Ζακ Ανό με τους Ζαν Καρμέ, Ζακ Ντουφιλό κ.ά.
Στην πρώτη κινηματογραφική ταινία του ο μετέπειτα σκηνοθέτης του «Ονόματος του Ρόδου» και του «Εχθρού προ των πυλών» παρακολουθεί την περιπέτεια μιας ομάδας γάλλων αποικιοκρατών στην αφρικανική έρημο κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Αρχικός γαλλικός τίτλος της ταινίας ήταν «La Victoire en Chantant» (Νίκη, όπως τραγουδάμε), παρμένος από τον πρώτο στίχο του διάσημου πατριωτικού τραγουδιού «Le chant du Départ» (Ο αποχαιρετιστήριος ύμνος). Ωστόσο η ταινία υποβλήθηκε στα Οσκαρ ως «Black and White in Colour» και εν συνεχεία διανεμήθηκε εκ νέου με τον γαλλικό τίτλο «Noirs et Blancs en couleur».
Συνυποψήφιες ταινίες: «Ιακώβ, ο ψεύτης»/ Jakob der Lügner (Ανατολική Γερμανία, Φρανκ Μπάιερ), «Νύχτες και μέρες»/ Noce i dnie (Πολωνία, Γέρζι Αντσακ), «Ξάδελφος, ξαδέλφη»/ Cousin cousine» (Γαλλία, Ζαν-Σαρλ Τατσελά), «Ο Πασκουαλίνο και οι επτά καλλονές»/ Pasqualino Settebellezze (Ιταλία, Λίνα Βερτμίλερ)
1978
«Μαντάμ Ρόζα»
«La vie devant soi» (1977, Γαλλία ) του Μοσέ Μιζραχί με τους Σιμόν Σινιορέ, Μισέλ Μπατ-Αντάμ κ.ά.
Βίος και πολιτεία της Μαντάμ Ρόζα (Σιμόν Σινιορέ), η οποία αφού επέζησε του Ολοκαυτώματος των Εβραίων και αναγκάστηκε να γίνει πόρνη, εν συνεχεία ανέλαβε την ανατροφή παιδιών που τέθηκαν υπό την προστασία της από την κοινωνική πρόνοια.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Ιφιγένεια» (Ελλάδα, Μιχάλης Κακογιάννης), «Το σκοτεινό αντικείμενο του πόθου»/ Ese oscuro objeto del deseo (Ισπανία, Λουίς Μπουνιουέλ), «Επιχείρηση Αστραπή» /Mivtsa Yonatan/ Operation Thunderbolt (Ισραήλ, Μεναχέμ Γκόλαν), «Μια ξεχωριστή μέρα»/ Una giornata particolare (Ιταλία, Ετορε Σκόλα)
1979
«Ετοιμάστε τα μαντίλια σας»
«Préparez vos mouchoirs» (1978, Γαλλία) του Μπερτράν Μπλιέ με τους Ζεράρ Ντεπαρντιέ, Πατρίκ Ντεβέρ, Καρόλ Λορ, Ριτόν Λιεμπμάν.
Σκηνοθέτης γνωστός για την «αναρχική τρέλα» του, ο Μπερτράν Μπλιέ περιγράφει εδώ μια πραγματικά αλλόκοτη αλλά και κωμική κατάσταση: ο ανήσυχος σύζυγος μιας καταθλιπτικής γυναίκας (Ζεράρ Ντεπαρντιέ, Καρόλ Λορ) της βρίσκει εραστή (Πατρίκ Ντεβέρ) αλλά εκείνη ερωτεύεται ένα κακοποιημένο δεκατριάχρονο παιδί-θαύμα των μαθηματικών (Ριτόν Λιεμπμάν), μαθητή του… εραστή της. Και θέλει να κάνει μωρό μαζί του!
Συνυποψήφιες ταινίες: «Το γυάλινο κελί»/ Die gläserne Zelle (Δυτική Γερμανία, Χανς Γκαϊσεντόρφερ), «Μοντέρνα τέρατα»/ I nuovi mostri (Ιταλία, Ντίνο Ρίζι, Ετορε Σκόλα, Μάριο Μονιτσέλι), «Μη ζητάς ανθρώπινη αγάπη» /Belyy Bim Chernoe ukho (ΕΣΣΔ, Στάνισλαβ Ροστότσκι), «Πίσω από τα συρματοπλέγματα»/ Magyarok (Ουγγαρία, Ζόλταν Φάμπρι)
1980
«Το ταμπούρλο»
«Die Blechtrommel» (1979, Δυτική Γερμανία) του Φόλκερ Σλέντορφ με τους Ντέιβιντ Μπένεντ, Μάριο Αντορφ, Ανγκελα Βίνκλερ κ.ά.
Στα τρίτα του γενέθλια ο μικρός Οσκαρ (Ντέιβιντ Μπένεντ), ο οποίος εξαιτίας ενός ατυχήματος δεν μπορεί να μεγαλώσει, δέχεται δώρο ένα ωραίο ταμπούρλο, το οποίο χτυπά όποτε βλέπει ότι ο κόσμος γύρω του γίνεται δυσβάσταχτος. Βλέποντας την κατάσταση στη Γερμανία των δεκαετιών του 1930 και του 1940, ο Οσκαρ συνεχίζει να παίζει το ταμπούρλο του. Ενα κινηματογραφικό διαμάντι βασισμένο στο αλληγορικό μυθιστόρημα του Γκίντερ Γκρας για την άνοδο του ναζισμού στη Γερμανία.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Οι δεσποινίδες του Βίλκο»/ Panny z Wilka (Πολωνία, Αντρέι Βάιντα), «Η μαμά έγινε 100 χρονών»/ Mamá cumple 100 años (Ισπανία, Κάρλος Σάουρα), «Ας ξεχάσουμε τη Βενετία»/ Dimenticare Venezia (Ιταλία, Φράνκο Μπρουζάτι), «Μια απλή ιστορία για ελεύθερες γυναίκες»/ Une histoire simple (Γαλλία, Κλοντ Σοτέ)
1981
«Η Μόσχα δεν πιστεύει στα δάκρυα»
«Moskva slezam ne verit (1980, ΕΣΣΔ) του Βλαντιμίρ Μενσόφ, με τους Βέρα Αλέντοβα, Αλεξέι Μπατάλοφ κ.ά.
Τα πορτρέτα τριών Ρωσίδων της Μόσχας στο πέρασμα του χρόνου χωρισμένα σε δύο μέρη: το πρώτο εκτυλίσσεται το 1958, όταν οι κοπέλες έρχονται στη Μόσχα νεαρές και γεμάτες όνειρα και το δεύτερο κινείται στα μέσα της δεκαετίας του 1970, όταν οι γυναίκες έχουν προσαρμοστεί στην «πραγματική ζωή». Υπόγεια κριτική στο σοβιετικό καθεστώς και η ταινία που ως πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Ρόναλντ Ρίγκαν είδε πολλές φορές ώστε να κατανοήσει τη ρωσική ψυχή πριν από την πρώτη συνάντησή του με τον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Το τελευταίο μετρό» /Le dernier metro (Γαλλία, Φρανσουά Τριφό), «Καγκεμούσα, η σκιά του πολεμιστή»/ Kagemusha (Ιαπωνία, Ακίρα Κουροσάβα) «El nido» /The nest (Ισπανία, Χαϊμέ Ντε Αρμινάν), «Εμπιστοσύνη» /Bizalom (Ουγγαρία, Ιστβαν Ζάμπο)
1982
«Μεφίστο»
«Mephisto» (1981, Ουγγαρία) του Ιστβαν Ζάμπο με τους Κλάους Μαρία Μπραντάουερ, Ιλντικο Μπανσάγκι κ.ά.
Θαυμάσια κινηματογραφική μεταφορά του μπεστ σέλερ του Κλαους Μαν με θέμα το δίλημμα ενός καταξιωμένου γερμανού ηθοποιού (ρόλος ζωής για τον Κλάους Μαρία Μπραντάουερ): θα πρέπει ή να παραιτηθεί από την απολιτική του στάση και να συμμορφωθεί με το δόγμα του Ράιχ, ή να αντιμετωπίσει τη λήθη.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Ο άνθρωπος από σίδερο»/ Czlowiek z zelaza (Πολωνία, Αντρέι Βάιντα), «Das Boot ist voll»/ The Boat Is Full (Ελβετία, Μάρκους Ιμχουφ), «Το θολό ποτάμι»/ Doro no kawa (Ιαπωνία, Κοχέι Ογκούρι), «Τα τρία αδέλφια»/ Tre fratelli (Ιταλία, Φραντσέσκο Ρόσι)
1983
«Volver a empezar»
«To begin again» (1982, Ισπανία) του Χοσέ Λουίς Γκαρσί με τους Αντόνιο Φεράντις, Ενκάρνα Πάσο κ.ά.
Η επιστροφή ενός διάσημου ισπανού συγγραφέα (Αντόνιο Φεράντις) στη γενέθλια πόλη του έπειτα από 40 ολόκληρα χρόνια, είναι συγχρόνως ένα ταξίδι ιστορικής μνήμης στη δικτατορία της Ισπανίας σε μια ταινία που δεν βρήκε ποτέ διανομή στις ελληνικές αίθουσες.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Ο Αλσίνο και ο Κόνδωρας»/ Alsino e yl condor (Νικαράγουα, Μιγκέλ Λιτίν), «Chastnaya zhizn»/ Private Life (ΕΣΣΔ, Γιούλι Ράιζμαν), «Το ξεκαθάρισμα/ Coup de torchon (Γαλλία, Μπερτράν Ταβερνιέ), «Ingenjör Andrées luftfärd»/ The Flight of the Eagle (Σουηδία, Γιαν Τρόελ)
1984
«Φάνι και Αλέξανδρος»
«Fanny och Alexander» (1982, Σουηδία) του Ινγκμαρ Μπέργκμαν, με τους Μπέρτιλ Γκούβε, Περνίλα Αλγουιν, Γιαρλ Κουλρ κ.ά.
Υποψήφια για έξι Οσκαρ, η τελευταία κινηματογραφική ταινία του σουηδού μετρ, εστιάζει στη ματιά δύο παιδιών που μεγαλώνουν στη Σουηδία των αρχών του 20ού αιώνα. Κέρδισε επίσης τα Οσκαρ φωτογραφίας (Σβεν Νίκβιστ), σκηνικών (Ανα Ασπ, Σουζάνε Λίνγκχαϊμ) και κοστουμιών (Μάρικ Φον Λουντχ), ενώ διεκδίκησε τα Οσκαρ σεναρίου γραμμένου κατευθείαν για τη μεγάλη οθόνη και σκηνοθεσίας – και στις δύο κατηγορίες υποψήφιος ήταν ο Μπέργκμαν.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Κάρμεν»/ Carmen (Ισπανία, Κάρλος Σάουρα), «Le bal» (Αλγερία, Ετορε Σκόλα), «Coup de foudre»/ Entre Nous (Γαλλία, Νταιάν Κουρίς), «Jób lázadása»/ The Revolt of Job (Ουγγαρία, Ιμρε Γκιονγκγιόσι, Μπάρνα Καμπάι)
1985
«Επικίνδυνα παιχνίδια»
«La diagonale du fou» (1984, Ελβετία ) του Ρισάρ Ντεμπό με τους Μισέλ Πικολί, Αλεξάντερ Αρμπάτ κ.ά.
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, δύο αντίπαλοι σκακιστές που λαμβάνουν μέρος σε ένα τουρνουά σκακιού, έρχονται σε προσωπική αλλά και πολιτική αντιπαράθεση καθώς και οι δύο είναι Ρώσοι: ο μεγαλύτερος (Μισέλ Πικολί) είναι ο παραδοσιακός, πιστός στο Κόμμα του πατριώτης, και ο νεότερος έχει αποστατήσει στη Δύση (Αλεξάντρ Αρμπάτ).
Συνυποψήφιες ταινίες: «Εξέγερση»/ Me’Ahorei Hasoragim (Ισραήλ, Ούρι Μπάρμπας), «Camila» (Αργεντινή, Μαρία Λουίζα Μπέμπεργκ), «Voenno-polevoy roman»/ Wartime Romance (ΕΣΣΔ, Πιοτρ Τοντορόφσκι), «Sesión continua»/ Double Feature (Ισπανία, Χοσέ Λουίς Γκαρσί)
1986
«Επίσημη ιστορία»
«La historia oficial» (1985, Αργεντινή) του Λουίς Πουένζο με τους Νόρμα Αλεάντρο, Εκτορ Αλτέριο κ.ά.
Υποψήφια και για το Οσκαρ σεναρίου γραμμένου κατευθείαν για την οθόνη (Λουίς Πουένζο, Αϊντα Μπόρτνικ), η ταινία τοποθετείται στην εκπνοή της στρατιωτικής δικτατορίας το 1983 στην Αργεντινή και εστιάζει στην επίπονη προσπάθεια μιας δασκάλας γυμνασίου (Νόρμα Αλεάντρο) να ανακαλύψει την ταυτότητα της βιολογικής μητέρας τής υιοθετημένης κόρης της. Ο Πουένζο και η Αϊντα Μπόρτνικ ήταν υποψήφιοι για το Οσκαρ σεναρίου γραμμένου κατευθείαν για την οθόνη.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Ο πατέρας λείπει σε ταξίδι για δουλειές»/ Otac na sluzbenom putu (Γιουγκοσλαβία, Εμίρ Κουστουρίτσα), «Συνταγματάρχης Ρεντλ»/ Oberst Redl (Ουγγαρία, Ιστβαν Ζάμπο), «Bittere Ernte»/ Angry harvest (Δυτική Γερμανία, Ανιέσκα Χόλαντ), «Τρεις εργένηδες και ένα μωρό»/ 3 hommes et un couffin (Γαλλία, Κολίν Σερό)
1987
«Η επίθεση»
«De aanslag» (1986, Ολλανδία) του Φονς Ράντεμακερς με τους Ντέρεκ Ντε Λιντ, Μαρκ Βαν Ούχελεν κ.ά.
Στοιχειωμένος από τις τραγικές παιδικές αναμνήσεις του από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ένας ολλανδός γιατρός (Ντέρεκ Ντε Λιντ) προσπαθεί να ξεπεράσει την τραγική νύχτα που τον διαμόρφωσε. Πρώτη νίκη ολλανδικής ταινίας σε αυτή την κατηγορία, μια ξεκάθαρη αναφορά στις τραυματικές εμπειρίες του ιταλού συγγραφέα Πρίμο Λέβι κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Συμπτωματικά η ταινία διανεμήθηκε στις ΗΠΑ πέντε μόλις μέρες πριν από τον μυστηριώδη θάνατο του Λέβι σε ηλικία 67 ετών.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Μπέτι Μπλου»/ Betty Blue/ 37°2 le matin (Γαλλία, Ζαν Ζακ Μπενέ), «’38» (Αυστρία, Βόλφγκανγκ Γκλουκ), «Vesnicko má stredisková» / My Sweet Little Village / Home Sweet Home (Τσεχοσλοβακία, Γίρι Μένζελ), «Η παρακμή της Αμερικανικής Αυτοκρατορίας»/ Le déclin de l’empire Américain (Καναδάς, Ντενί Αρκάν)
1988
«Η γιορτή της Μπαμπέτ»
«Babettes gæstebud» / «Babette’s Feast» (1987, Δανία) του Γκάμπριελ Αξελ με τους Στεφάν Οντράν, Μπριγκίτε Φέντερσπιλ κ.ά.
Προκειμένου να δείξει την ευγνωμοσύνη της απέναντι στα αφεντικά της, η Μπαμπέτ (Στεφάν Οντράν), γαλλίδα υπηρέτρια σε παραδοσιακό σπίτι πλουσίων της Δανίας του 19ου αιώνα, σπαταλά όλα τα χρήματα που κέρδισε στο λαχείο στη διοργάνωση ενός ακριβού τραπεζιού με πλούσια εδέσματα. Ενα διασκεδαστικό φιλοσοφικό δοκίμιο πάνω στον πολιτισμό του φαγητού και την τελετουργία προετοιμασίας του. Η σχολαστικότητα της Μπαμπέτ ταυτίζεται πέρα για πέρα με την καλλιτεχνική δημιουργία.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Αντίο παιδιά»/ Au revoir les enfants (Γαλλία, Λουί Μαλ), «Η οικογένεια»/ La famiglia (Ιταλία, Ετορε Σκόλα), «Ο ανιχνευτής» / Ofelas (Νορβηγία, Νιλς Γκάουπ), «Asignatura aprobada»/ Course Completed (Ισπανία, Χοσέ Λουίς Γκαρσί)
1989
«Πέλε, ο κατακτητής»
«Pelle erobreren» (1987, Δανία) του Μπίλε Ογκαστ με τους Μαξ Φον Σίντοφ, Πέλε Χβένεγκααρντ κ.ά.
Δεύτερη συνεχόμενη βράβευση για τη Δανία μετά τη «Γιορτή της Μπαμπέτ», για μια ταινία που περιγράφει το μαρτυρικό οδοιπορικό ενός χήρου (Μαξ Φον Σίντοφ) και του δωδεκάχρονου γιου του (Πέλε Χβένεγκααρντ) από τη στιγμή που ο πρώτος αποφασίζει να εγκαταλείψει την πατρίδα τους τη Σουηδία και να μεταναστεύσουν στη Δανία για μια καλύτερη ζωή. Ο Φον Σίντοφ προτάθηκε για το Οσκαρ Α’ ρόλου.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Hanussen» (Ουγγαρία, Ιστβαν Ζάμπο), «Le maître de musique»/ The Music Teacher (Βέλγιο, Ζεράρ Κορμπιό), «Σαλάμ, Βομβάη»/ Salaam Bombay! (Ινδία, Μίρα Ναΐρ), «Γυναίκες στα πρόθυρα νευρικής κρίσης»/ Mujeres al borde de un ataque de «nervios» (Ισπανία, Πέδρο Αλμοδόβαρ)
1990
«Σινεμά, ο Παράδεισος»
«Nuovo Cinema Paradiso» (1989, Ιταλία) του Τζουζέπε Τορνατόρε με τους Ζακ Περέν, Φιλίπ Νουαρέ, Μαξ Φον Σίντοφ, Σαλβατόρε Κάσιο κ.ά.
H νοσταλγική επιστολή αγάπης του ιταλού σκηνοθέτη Τζουζέπε Τορνατόρε προς το ίδιο το μέσον του κινηματογράφου μέσα από την ιστορία ενός πιτσιρικά (Σαλβατόρε Κάσιο) ο οποίος μυείται στη μαγεία του σινεμά δίπλα σ’ έναν ηλικιωμένο μηχανικό προβολής (Φιλίπ Νουαρέ). Ο Τορνατόρε σημάδευσε την καρδιά του θεατή και πέτυχε διάνα.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Camille Claudel» (Γαλλία, Μπρούνο Νιτέν), «Ο Ιησούς από το Μόντρεαλ»/ Jésus de Montréal (Καναδάς, Ντενί Αρκάν), «Lo que le pasó a Santiago»/ What Happened to Santiago (Πουέρτο Ρίκο, Γιάκομπο Μοράλες), «Dansen med Regitze»/ Memories of a Marriage (Δανία, Κάσπαρ Ρόστρουπ)
1991
«Reise der Hoffnung»
«Journey of Hope» (1990, Ελβετία) του Ξαβιέ Κολέρ με τους Νεκμετίν Κομπάνογλου, Νουρ Σουρέρ κ.ά.
Πολλά χρόνια πριν το επίμαχο ζήτημα της μετανάστευσης γίνει το ψωμοτύρι του ευρωπαϊκού κινηματογράφου, αυτή η ταινία (που δεν παίχθηκε ποτέ στις ελληνικές αίθουσες) αφηγήθηκε την ιστορία μιας οικογένειας Τούρκων που προσπαθεί να μεταναστεύσει παράνομα στην Ελβετία, χωρίς να γνωρίζει τίποτα για τη χώρα.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Σιρανό ντε Μπερζεράκ»/ Cyrano de Bergerac (Γαλλία, Ζαν Πολ Ραπενό), «Το κακό κορίτσι»/ Das schreckliche Mädchen (Γερμανία, Μίχαελ Φερχόφεν), «Porte aperte»/ Open doors (Ιταλία, Τζιάνι Αμέλιο), «Ju dou: Σιωπηλοί εραστές»/ Ju dou (Κίνα, Ζανγκ Γιμού, Γιανγκ Φενγκλιάνγκ)
1992
«Μεντιτερανέο»
«Mediterraneo» (1991, Ιταλία) του Γκαμπριέλε Σαλβατόρες με τους Ντιέγκο Αμπαταντουόνο, Κλάουντιο Μπιγκάλι κ.ά.
Γλυκόπικρη αντιπολεμική σάτιρα, που περιγράφει τις κωμικοτραγικές περιπέτειες που θα ζήσει μια ομάδα ιταλών φαντάρων σε ένα απομακρυσμένο νησί του Αιγαίου στο οποίο μετατίθεται τον Ιούνιο του 1941. Ανάμεσα στις απολαύσεις τους και η γλυκιά συντροφιά μιας μαυρομαλλούσας «ελευθέρων ηθών» την οποία υποδύεται η Βάνα Μπάρμπα.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Oxen»/ The ox (Σουηδία, Σβεν Νίκβιστ), «Το δημοτικό σχολείο»/ Obecná skola (Τσεχοσλοβακία, Γιαν Σβέρακ), «Τα παιδιά της φύσης»/ Börn náttúrunnar (Ισλανδία, Φρίντρικ Φρίντρικσον), «Σήκωσε τα κόκκινα φανάρια»/ Da hong denglong gaogao gua (Χονγκ Κονγκ, Ζανγκ Γιμού)
1993
«Ινδοκίνα»
«Indochine» (1992, Γαλλία) του Ρεζίς Βαρνιέ με τους Κατρίν Ντενέβ, Βενσάν Περέζ, Αντρέι Σεβερίν κ.ά.
Στην Ινδοκίνα του Μεσοπολέμου, μια ιδιοκτήτρια φυτειών (Κατρίν Ντενέβ) ερωτεύεται τον ίδιο άντρα που αγαπά η ντόπια υιοθετημένη κόρη της (Λιν Νταν Φαν). Η επιλογή που θα κάνει ο άντρας (Βενσάν Περέζ), γάλλος αξιωματικός του ναυτικού, θα παίξει καταλυτικό ρόλο στην εξέλιξη της ιστορίας που κινείται ανάμεσα στο αισθηματικό ρομάντζο περιόδου και το πολιτικό δράμα.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Urga Η γη του έρωτα» / Urga (Ρωσία, Νικίτα Μιχάλκοφ), «Schtonk» (Γερμανία, Χέλμουτ Ντιτλ), «Daens» (Βέλγιο, Στιζν Κόνινξ), «Un lugar en el mundo» / A Place in the World (Ουρουγουάη, Αντόλφο Αρισταραΐν. Να σημειωθεί ότι η υποψηφιότητα της ταινίας «Un lugar en el mundo» δεν είναι επίσημη. Μετά την ανακοίνωση των υποψηφιοτήτων, ήρθαν στο φως πληροφορίες που αποδείκνυαν ότι η ταινία είχε παραχθεί εξ ολοκλήρου στην Αργεντινή και δεν είχε επαρκή καλλιτεχνικό έλεγχο από την Ουρουγουάη. Κηρύχθηκε μη επιλέξιμη και αφαιρέθηκε από την τελική ψηφοφορία.
1994
«Belle epoque»
(1992, Ισπανία) του Φερνάντο Τρουέμπα, με τους Φερνάντο Φερνάν Γκόμεζ, Χόρχε Σανζ, Πενέλοπε Κρουζ κ.ά.
1931. Λίγο πριν από το ξέσπασμα του ισπανικού εμφυλίου πολέμου, ένας ισπανός λιποτάκτης (Χόρχε Σανζ) βρίσκει καταφύγιο σε ένα μοναχικό αγρόκτημα κάπου στην επαρχία της Ισπανίας και εκεί τον ερωτεύονται οι τέσσερις κόρες του αγρότη. Ανάμεσα στα φλερτ, τα αστεία και τις χαλαρές συζητήσεις, ο Φερνάντο Τρουέμπα ξετρυπώνει πολλές αλήθειες σχετικά με τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι δικαιολογούν την υποκρισία, την ομαδική σκέψη ή απλώς τις δικές τους προκαταλήψεις.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Αντίο παλλακίδα μου» / Ba wang bie ji (Χονγκ Κονγκ, Τσεν Κάιγκε), «Γαμήλιο πάρτι» / Xi yan (Ταϊβάν, Ανγκ Λι), «Το άρωμα της πράσινης παπάγιας» / Mùi du du xanh (Βιετνάμ, Τραν Αν Χουνγκ), «Hedd Wyn» (Ηνωμένο Βασίλειο, Πολ Τέρνερ).
1995
«Ψεύτης ήλιος»
«Utomlennye solntsem (1994, Ρωσία) του Νικίτα Μιχάλκοφ, με τον ίδιο και τους Ολεγκ Μένσικοφ, Ινγκερμπόργκα Νταπουκναΐτε κ.ά.
1936. Ενας ρώσος διανοούμενος (Ολεγκ Μένσικοφ) επιστρέφει στη Ρωσία έπειτα από τη δεκάχρονη απουσία του στο Παρίσι. Θα μείνει στο σπίτι της παλιάς αγαπημένης του (Ινγκερμπόργκα Νταπουκναΐτε) που πλέον είναι παντρεμένη με έναν ήρωα της Οκτωβριανής Επανάστασης (Νικίτα Μιχάλκοφ). Η επιστροφή του συνοδεύεται από την τραγωδία… Οχι τόσο η κριτική άποψη μιας ολόκληρης εποχής, όσο μια προσπάθεια παρουσίασης των τραγικών της διαστάσεων σε μια ταινία που υποστηρίζει ότι δεν έχουμε το δικαίωμα να αγνοούμε την ιστορία της πατρίδας μας, ακόμα κι όταν δυσκολευόμαστε να αναγνωρίσουμε τον εαυτό μας μέσα από το παρελθόν.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Πριν από τη βροχή» / Pred dozhdot (Β. Μακεδονία, Μίλκο Μαντσέφσκι), «Φράουλα και σοκολάτα» / Fresa y chocolate (Κούβα, Τομάς Γκουτιέρεζ Αλέα, Χουάν Κάρλος Τάμπιο), «Farinelli» (Βέλγιο, Ζεράρ Κορμπιό), «Φαΐ, ποτό, αρσενικό, θηλυκό» / Yin shi nan nu (Ταϊβάν, Ανγκ Λι).
1996
«Αντόνια: Ο κύκλος μιας ζωής»
«Antonia» (1995, Ολλανδία) της Μαρλίν Γκόρις, με τους Βιλέκε Φαν Αμελρούι, Γιαν Ντεκλέιρ κ.ά.
Στα 85 της, μια γυναίκα αναλογίζεται τις τελευταίες πέντε δεκαετίες της ζωής της και το πώς επιστρέφοντας στο χωριό της στην Ολλανδία μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ίδρυσε μια δεμένη, μητριαρχική κοινότητα όπου άκμασαν ο φεμινισμός και ο φιλελευθερισμός. Αφθονη συμπόνια για τον αγώνα των γυναικών ενάντια στην αγροτική πατριαρχία και μια φωνή για τα αθώα θύματα της ανδρικής σεξουαλικής κακοποίησης, αλλά συγχρόνως μια ταινία «πολιτικής ατζέντας» στην οποία οι άνδρες της ιστορίας παρουσιάζονται είτε ως βιαστές, είτε ως χαζοχαρούμενοι γίγαντες.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Ο άνθρωπος των αστεριών» / L’uomo delle stelle (Ιταλία, Τζουζέπε Τορνατόρε), «Το παιχνίδι της προδοσίας» / O Quatrilho (Βραζιλία, Φάμπιο Μπαρέτο), «Ολα πάνε καλά» / Lust och fägring stor (Σουηδία, Μπο Βίντερμπεργκ), «Poussières de vie» (Αλγερία, Ρασίντ Μπουσαρέμπ).
1997
«Ο μικρός Κόλια»
«Kolja» (1996, Δημοκρατία της Τσεχίας) του Γιαν Σβέρακ με τους Ζντένεκ Ζβέρακ, Αντρέι Καλιμόν κ.ά.
Με φόντο τις ημέρες της Βελούδινης Επανάστασης του 1989 και του τέλους της κομμουνιστικής διακυβέρνησης στην τότε Τσεχοσλοβακία, η τέταρτη μεγάλου μήκους ταινία του Τσέχου Γιαν Σβέρακ είναι μια γλυκόπικρη δραματική κομεντί που μέσω της σχέσης ενός κυνικού μεσήλικου (Ζντένεκ Ζβέρακ), ο οποίος έχει αναλάβει υπό την προστασία του ένα παιδί (Αντρέι Καλιμόν), ισορροπεί με επιτυχία ανάμεσα στη συγκίνηση και το απαλό χιούμορ.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Ο αιχμάλωτος του Καυκάσου»/ Kavkazskiy plennik (Ρωσία, Σεργκέι Μποντρόφ), «Χίλιες και μία συνταγές ενός ερωτευμένου μάγειρα»/ Shekvarebuli kulinaris ataserti retsepti (Γεωργία, Νάνα Τζορτζάτζε), «Ο περίγελος της αυλής»/ Ridicule (Γαλλία, Πατρίς Λεκόντ), «Søndagsengler»/ The Other Side of Sunday (Νορβηγία, Μπέριτ Νέσχαϊμ)
1998
«Μοιραίος χαρακτήρας»
«Karakter» (1997, Ολλανδία) του Μάικ Βαν Ντίεμ με τους Πάβλικ Γιάνσεν Οπ Ντε Χάαρ, Γιαν Ντεκλέιρ κ.ά.
Στη δεκαετία του 1920, στο Ρότερνταμ, ένας νεαρός δικηγόρος συλλαμβάνεται ως ύποπτος για τη δολοφονία ενός απάνθρωπου κλητήρα και κατά τη διάρκεια της ανάκρισης που ακολουθεί μαθαίνουμε ποιο ήταν το κοινό μυστικό τους. Αυτό το ατμοσφαιρικό ψυχόδραμα του Μάικ Βαν Ντίεμ, υπήρξε μεγάλη έκπληξη στα Οσκαρ της χρονιάς του, όμως παρά την αίσθηση που έκανε δεν σήμανε πολλά για τη μετέπειτα πορεία του σκηνοθέτη του.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Vor» (Ρωσία, Πάβελ Τσουκράι), «Jenseits der Stille» / (Γερμανία, Καρολίνε Λινκ), «Secretos del corazón» (Ισπανία, Μόντξο Αρμεντάριζ), «O Que é Isso, Companheiro?» (Βραζιλία, Μπρούνο Μπαρέτο)
1999
«Η ζωή είναι ωραία»
«La vita è bella» (1997, Ιταλία) του Ρομπέρτο Μπενίνι με τον ίδιο, τη Νικολέτα Μπράσι και τον Τζόρτζιο Κανταρίνι.
Προσωπικός θρίαμβος του Ρομπέρτο Μπενίνι, που για αυτή την ταινία κέρδισε και το Οσκαρ Α’ ανδρικού ρόλου. Ο Μπενίνι σκηνοθέτησε τον εαυτό του στον ρόλο του εβραϊκής καταγωγής Ιταλού που για να προστατεύσει τον γιο του (Τζόρτζιο Κανταρίνι) από τη θηριωδία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, πλάθει έναν ψεύτικο κόσμο, θύμα του οποίου πέφτει τελικά ο ίδιος. Να σημειωθεί επίσης ότι η «Ζωή είναι ωραία» ανήκει στις σπάνιες περιπτώσεις ταινιών που ήταν και υποψήφιες για το Οσκαρ καλύτερης ταινίας, που στη δική της χρονιά δόθηκε στην ταινία «Ερωτευμένος Σαίξπηρ».
Συνυποψήφιες ταινίες: «Tango» (Αργεντινή, Κάρλος Σάουρα), «Τα παιδιά του παραδείσου» / Bacheha-ye aseman (Ιράν, Ματζίντ Ματζιντί), «El abuelo»/ The Grandfather (Ισπανία, Χοσέ Λουίς Γκαρσί), «Κεντρικός σταθμός»/ Central do Brasil (Βραζιλία, Βάλτερ Σάλες)
2000
«Ολα για τη μητέρα μου»
«Todo sobre mi madre» (1999, Ισπανία) του Πέδρο Αλμοδόβαρ με τους Σεσίλια Ροθ, Μαρίσα Παρέδες, Πενέλοπε Κρους κ.ά.
Οταν ο γιος της σκοτώνεται σε αυτοκινητικό δυστύχημα, η Μανουέλα (Σεσίλια Ροθ) βρίσκει το ημερολόγιό του όπου διαβάζει ότι σε όλη του τη ζωή ήθελε να συναντήσει τον πατέρα του, αγνοώντας όμως ότι έχει αλλάξει φύλο. Η Μανουέλα αποφασίζει να συναντήσει τον πατέρα του παιδιού τους, μπαίνοντας αναγκαστικά σε μία κοινωνία άγνωστη σε αυτήν αποτελούμενη από ομοφυλόφιλους και τραβεστί. Στη 13η ταινία του, το αριστούργημά του, ο Πέδρο Αλμοδόβαρ δοξάζει τον ρόλο της μάνας κινούμενος στα γνωστά μονοπάτια της ομοφυλοφιλίας και της μελοδραματικής αφήγησης, την οποία διανθίζει με δόσεις καυστικού χιούμορ.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Ιμαλάια»/ Himalaya – l’enfance d’un chef (Νεπάλ, Μισέλ Ντεμπάτ, Ερίκ Βαλί) ,«Under solen» /Under the sun (Σουηδία, Κόλιν Νάτλεϊ), «Solomon and Gaenor» (Αγγλία, Πολ Μόρισον), «Ανατολή – Δύση» /Est – Ouest (Γαλλία, Ρεζίς Βαρνιέ)
2001
«Τίγρης και δράκος»
«Wo hu cang long» (2000, Ταϊβάν) του Ανγκ Λι με τους Τσόου Γιουν Φατ, Μισέλ Γιέο, Ζανγκ Ζιγί κ.ά.
Η υποψήφια για συνολικά δέκα Οσκαρ ταινία-θρίαμβος του Ανγκ Λι είναι ένας συνδυασμός ρομάντζου, πνευματώδους παραμυθιού και άψογα χορογραφημένων σκηνών Πολεμικών Τεχνών, με φόντο το παρελθόν: τη δυναστεία των Κουίνγκ και του ταοϊσμού. Πέρα από το Οσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας, η ταινία απέσπασε επίσης τα βραβεία μουσικής, φωτογραφίας και σκηνικών. Επίσης, ήταν υποψήφια και για το Οσκαρ καλύτερης ταινίας, κάτι που συμβαίνει σπάνια στα Οσκαρ.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Χαμένες αγάπες»/ Amores perros (Μεξικό, Αλεχάντρο Γκονζάλεθ Ινιαρίτου), «Iedereen beroemd!» / Everybody’s Famous! (Βέλγιο, Ντομινίκ Ντερουντέρ), «Περί ορέξεως…»/ Le goût des autres (Γαλλία, Ανιές Ζαουί), «Παιχνίδια διχασμού και… εγκυμοσύνης» / Musíme si pomáhat (Δημοκρατία Τσεχίας, Γιαν Χρέμπεκ)
2002
«No Man’s Land»
(2001, Βοσνία) του Ντάνις Τάνοβιτς με τους Μπράνκο Ντιούριτς, Ρενέ Μπιτοράγιατς κ.ά.
Με έναν Σέρβο και έναν Βόσνιο πιασμένους στη «νεκρή ζώνη» των πολεμικών μετώπων τους, ο Ντάνις Τάνοβιτς ακολουθεί αποτελεσματικά την οδό της παρανοϊκής σάτιρας και κτίζει μια πικρόχολη αντιπολεμική κωμωδία, της οποίας τα μηνύματα είναι σαφή. Στη μέση του πουθενά και χωρίς να παίρνει πολιτική θέση, o σκηνοθέτης στήνει ένα ιλαροτραγικό θέατρο του παραλόγου πανανθρώπινων διαστάσεων και ασκεί υπόγεια κριτική σε θέματα που στο μεδούλι τους αφορούν τον καθένα μας.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Elling… Ο άνθρωπός σας»/ Elling (Νορβηγία, Πέτερ Νες), «Lagaan: Once Upon a Time in India» (Ινδία, Ασουτός Γκοβαρικέρ), «Amélie»/ Le fabuleux destin d’Amélie Poulain (Γαλλία, Ζαν Πιερ Ζενέ), «Ο γιος της νύφης» / El hijo de la novia (Αργεντινή, Χουάν Χοσέ Καμπανέλα)
2003
«Πουθενά στην Αφρική»
«Nirgendwo in Afrika» (2002, Γερμανία) της Καρολίνε Λινκ με τους Γιούλιαν Κέλερ, Μεράμπ Νινίτζε κ.ά.
Μια οικογένεια Εβραίων εγκαταλείπει τη ναζιστική Γερμανία του 1938, απομονώνεται σε μια φάρμα στην Κένυα και προσπαθεί να συμφιλιωθεί με τη νέα τάξη πραγμάτων. Τη βοηθά ένας καλοπροαίρετος ιθαγενής που ταλαιπωρείται κι αυτός όπως όλοι οι ομόχρωμοί του από τον ρατσισμό των λευκών. Μια «οδύσσεια των ξεριζωμένων» που ξεχειλώνει μέσα από καταστάσεις ασήμαντες και περιστατικά κοινότοπα μη μπορώντας να κεντρίσει ιδιαίτερα την περιέργεια.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Το πάθος του πατέρα Αμάρο»/ El crimen del padre Amaro (Μεξικό, Κάρλος Καρέρα), «Ο άνθρωπος χωρίς παρελθόν»/ Mies vailla menneisyyttä (Φινλανδία, Ακι Καουρισμάκι), «Ηρωας»/ Ying xiong (Κίνα, Ζανγκ Γιμού), «Τρεις αδελφές και ένας γκέι» /Zus & zo (Ολλανδία, Πάολα βαν ντερ Εστ)
2004
«Η επέλαση των βαρβάρων»
«Les invasions barbares» (2003, Καναδάς) του Ντενί Αρκάν με τους Ρεμί Ζιράρ, Ντοροτέ Μπεριμάν κ.ά.
Η «Επέλαση των βαρβάρων» στηρίζεται σε μια πολύ έξυπνη ιδέα: με τους ίδιους ηθοποιούς στη διάθεσή του, ο Ντενίς Αρκάν επανασυνέδεσε την παρέα των ηρώων που πρωταγωνίστησε στην ταινία του «Η παρακμή της αμερικανικής αυτοκρατορίας», η οποία με τη σειρά της αποτελούσε μια καυστική, χιουμοριστική ηθογραφία πάνω στη μεσαία τάξη του Καναδά της δεκαετίας του 1980 (ήταν επίσης υποψήφια στην ίδια κατηγορία). Με τρυφερότητα αλλά και χιούμορ, 20 χρόνια αργότερα, ο Αρκάν κοιτάζει το σημείο στο οποίο οι ίδιοι άνθρωποι έχουν φτάσει, καθώς η παρέα επανασυνδέεται μέσω ενός τραγικού γεγονότος.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Τα πρόσωπα του κακού»/ Ondskan (Σουηδία, Μίκαελ Χάφστρομ), «Ο σαμουράι του λυκόφωτος»/ Tasogare Seibei (Ιαπωνία, Γιόζι Γιαμάντα), «De tweeling»/ Twin Sisters (Ολλανδία, Μπεν Σόμπογκκααρτ), «Ερωτας στο Ζέλαρι» / Zelary (Δημοκρατία της Τσεχίας, Οντρέι Τρογιάν)
2005
«Η θάλασσα μέσα μου»
«Mar adentro» (2004, Ισπανία) του Αλεχάντρο Αμενάμπαρ με τους Χαβιέρ Μπαρδέμ, Μπελέν Ρουέντα κ.ά.
Η αληθινή ιστορία ενός παράλυτου από τον λαιμό και κάτω (Χαβιέρ Μπαρδέμ) ο οποίος έγινε διάσημος χάρη στην ακούραστη μάχη του με τη Δικαιοσύνη και την Εκκλησία ζητώντας την «άδεια» να δώσει τέλος στη ζωή του. Η χρονιά του 2005 ανήκε στην έννοια και το δικαίωμα της ευθανασίας, καθώς και η ταινία του Κλιντ Ιστγουντ «Million Dollar Baby» που στην ίδια απονομή σάρωσε κερδίζοντας και το Οσκαρ καλύτερης ταινίας, ασχολείται (εν μέρει) με το ίδιο ζήτημα.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Τα παιδιά της χορωδίας»/ Les choristes (Γαλλία, Κριστόφ Μπαρατιέ), «Så som i himmelen»/ As It Is in Heaven (Σουηδία, Κέι Πόλακ), «Η πτώση»/ Der Untergang (Γερμανία, Ολιβερ Χίρσμπιγκελ), «Yesterday» (Νότια Αφρική, Ντάρελ Ρουντ)
2006
«Τσότσι»
«Tsotsi» (2005, Νότια Αφρική) του Γκάβιν Χουντ με τους Πρέσλεϊ Τσουενεγιαγκάε, Μοθούσι Μαγκάνο κ.ά.
Εμπνευσμένος από το αναγνωρισμένο μυθιστόρημα του Αθολ Φούγκαρντ, ο ανερχόμενος εκείνη την εποχή σεναριογράφος-σκηνοθέτης Γκάβιν Χουντ, μετέτρεψε την ιστορία σε ένα βάναυσο, όσο και συναρπαστικό κινηματογραφικό έργο, εμβαθύνοντας στη ζωή ενός νοτιοαφρικανού αρχηγού συμμορίας, τον οποίο υποδύεται ο πολύ καλός Πρέσλεϊ Τσουενεγιαγκάε στον ρόλο του ήρωα του τίτλου.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Μην της το πεις»/ La bestia nel cuore (Ιταλία, Κριστίνα Κομεντσίνι), «Παράδεισος τώρα»/ Paradise Now (Παλαιστίνη, Χάνι Αμπου Ασαντ), «Οι τελευταίες μέρες της Σόφι Σολ» /Η πτώση Sophie Scholl – Die letzten Tage (Γερμανία, Μαρκ Ρόθεμουντ), «Καλά Χριστούγεννα»/ Joyeux Noël (Γαλλία, Κριστιάν Καριόν)
2007
«Οι ζωές των άλλων»
«Das Leben der Anderen» (2006, Γερμανία) του Φλόριαν Χένκελ φον Ντόνερσμαρκ με τους Ούλριχ Μούχε, Σεμπάστιαν Κοχ, Μαρτίνα Γκέντεκ κ.ά.
Σε αυτή την ευχάριστη γερμανική έκπληξη πολιτικοποιημένου/ ψυχαγωγικού κινηματογράφου (στο ύφος του επίσης γερμανικού «Goodbye Lenin!»), ο σκηνοθέτης Φλόριαν Χένκελ Φον Ντόνενσμαρκ επιστρέφει στην εποχή της διχοτομημένης Γερμανίας (1984) και μέσα από μια ιστορία έρωτα και προδοσίας στην Ανατολική Γερμανία, αποσπά στιγμές γνήσιας συγκίνησης.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Μετά τον γάμο»/ Efter brylluppet (Δανία, Σουζάνε Μπίερ), «Νερό»/ Water (Ινδία, Ντεέπα Μέτα), «Ο λαβύρινθος του Πάνα» /El laberinto del fauno (Μεξικό, Γκιγιέρμο ντελ Τόρο), «Πολεμιστές σε ξένο μέτωπο»/ Indigènes (Αλγερία, Ρασίντ Μπουσαρέμπ)
2008
«Παραχαράκτες»
«Die Fälscher» (2007, Αυστρία) του Στέφαν Ρουτζοβίτσκι με τους Αουγκουστ Ντιλ, Καρλ Μάρκοβιτς κ.ά.
Με στόχο την κατάρρευση της οικονομίας των συμμαχικών δυνάμεων μέσω της τροφοδότησης στη διεθνή αγορά πλαστών χρημάτων, οι Γερμανοί στα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου οργάνωσαν την «Επιχείρηση Μπέρναρντ» δημιουργώντας μια ομάδα εβραίων παραχαρακτών που σχετίζονταν με το αντικείμενο (τυπογράφοι, σχεδιαστές, ζωγράφοι, τραπεζικοί υπάλληλοι). Η ομάδα δούλεψε υπό απάνθρωπες συνθήκες στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Σαχσενχάουζεν που είναι ο σκηνικός χώρος της πολυεπίπεδης αυτής ταινίας, η οποία δικαιώθηκε με ένα Οσκαρ παρότι στην εποχή της πέρασε απαρατήρητη.
Συνυποψήφιες ταινίες: «12» (Ρωσία, Νικίτα Μιχάλκοφ), «Κατίν»/ Katyn (Πολωνία, Αντρέι Βάιντα), «Mongol – Η αληθινή ιστορία του Τζένγκις Χαν» / Mongol (Καζακστάν, Σεργκέι Μποντρόφ), «Beaufort» (Ισράηλ, Γιόζεφ Σένταρ)
2009
«Αναχωρήσεις»
«Okuribito» (2008, Ιαπωνία) του Γιοζίρο Τακίτα με τους Μασαχίρο Μοτόκι, Ριόκο Χιροσούε κ.ά.
Eχοντας χάσει τη δουλειά του στο Τόκιο, ένας νεαρός παντρεμένος τσελίστας (Μασαχίρο Μοτόκι) επιστρέφει στη γενέτειρά του όπου αναγκάζεται να πιάσει δουλειά σε γραφείο «προετοιμασίας νεκρών» για το ύστατο ταξίδι. Με τη βοήθεια του εργοδότη του (Τσουτόμου Γιαμαζάκι) ο τσελίστας θα ανακαλύψει το νόημα της ύπαρξής του ως φύλακας ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο και αυτή η μικρή ταινία θα ξεπεράσει την ατμόσφαιρα νεκροφιλίας στην οποία βρίσκεται για να μετατραπεί σε έργο σπάνιας ευαισθησίας και βαθιάς αισιοδοξίας.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Ανάμεσα στους τοίχους»/ Entre les murs (Γαλλία, Λοράν Καντέ), «Το σύμπλεγμα Baader-Meinhof»/ Der Baader Meinhof Komplex (Γερμανία, Ούλι Εντελ), «Revanche» (Αυστρία, Γκοτζ Σπίλμαν), «Βαλς με τον Μπασίρ»/ Vals Im Bashir (Ισράηλ, Αρι Φόλμαν)
2010
«Το μυστικό στα μάτια της»
«El secreto de sus ojos» (2009, Αργεντινή) του Χουάν Χοσέ Καμπανέλα με τους Ρικάρντο Νταρίν, Σολεδάδ Βιγιαμίλ, Πάμπλο Ράγκο κ.ά.
Παιχνίδι μυστηρίου γύρω από τη μνήμη αλλά και την εμμονή με κεντρικό ήρωα έναν επιθεωρητή του Μπουένος Αϊρες (Ρικάρντο Νταρίν) που προσπαθεί να κλείσει μια μελανή σελίδα του παρελθόντος του: όλα ξεκινούν το 1974 με τη δολοφονία μιας γυναίκας. Ο δολοφόνος συλλαμβάνεται, φυλακίζεται, αποφυλακίζεται και αργότερα, εξαφανίζεται. Η αφήγηση ξεδιπλώνεται αργά και υπομονετικά και ο σκηνοθέτης Χουάν Χοσέ Καμπανέλα ισορροπεί με σιγουριά ανάμεσα στο αστυνομικό μυστήριο, το ψυχολογικό δράμα και το ρομάντζο.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Ο προφήτης»/ Un prophète (Γαλλία, Ζακ Οντιάρ), «Σταυροδρόμια της ζωής»/ Ajami (Ισράηλ, Σκάνταρ Κόπτι, Γιαρόν Σάνι), «Το γάλα της θλίψης»/ La teta asustada (Περού, Κλάουντια Λιόσα), «Η λευκή κορδέλα»/ Das weiße Band – Eine deutsche Kindergeschichte (Γερμανία, Μίχαελ Χάνεκε)
2011
«Ισως, αύριο»
«Hævnen» / «In a better world» (2010, Δανία) της Σουζάνε Μπίερ με τους Μίκαελ Πέρσμπραντ, Τρίνε Ντίρχολμ κ.ά.
Οι θηριωδίες με τις απάνθρωπες αιματοχυσίες στην Αφρική που καταγράφονται με οδηγό τη ματιά ενός ευρωπαίου «Γιατρού χωρίς σύνορα» συνδυάζονται με δύο διαφορετικά (και αρκετά περίπλοκα) οικογενειακά δράματα στην υπερσύγχρονη, πολιτισμένη Δανία. Ταινία που μέσω ενός εύκολου «διδακτισμού» υπερασπίζεται την ιδέα της ειρήνης. Υπερτιμημένη κάπως, ξεχάστηκε σε αντίθεση με άλλες συνυποψήφιές της όπως ο «Κυνόδοντας» του Γιώργου Λάνθιμου και το «Μέσα από τις φλόγες» του Ντενί Βιλνέβ.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Κυνόδοντας» (Ελλάδα, Γιώργος Λάνθιμος), «Μέσα από τις φλόγες»/ Incendies (Καναδάς, Ντενί Βιλνέβ), «Biutiful» (Μεξικό, Αλεχάντρο Γκονζάλεθ Ινιαρίτου), «Πέρα από τον νόμο»/ Hors la loi (Αλγερία, Ρασίντ Μπουσαρέμπ)
2012
«Ενας χωρισμός»
«Jodaeiye Nader az Simin» (2011, Ιράν) του Ασγκάρ Φαραντί με τους Ραϊμάν Μααντί, Λέιλα Χατάμι κ.ά.
Σε μια έκρηξη δικαιολογημένης οργής ένας τριαντάρης καλοβαλμένος οικογενειάρχης της Τεχεράνης, σπρώχνει έξω από την πόρτα του σπιτιού του τη γυναίκα που, ενώ έπρεπε να φροντίζει τον άρρωστο πατέρα του, τον εγκατέλειψε δεμένο και έφυγε από το σπίτι για προσωπικό λόγο. Από αυτή την αφορμή ο Ασγκάρ Φαραντί στήνει έναν ολόκληρο κόσμο ως επί το πλείστον μέσα σε ένα στενό διαμέρισμα και γεμίζει την ταινία με μια ποικιλία συναισθημάτων και ηθικών διλημμάτων που δεν σε αφήνουν στιγμή σε ησυχία.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Γράψε λάθος»/ Hearat Shulayim (Ισραήλ, Γιόζεφ Σένταρ) «Νικώντας το σκοτάδι»/ W ciemnosci (Πολωνία, Ανιέσκα Χόλαντ), «Ο εξαιρετικός κύριος Λαζάρ»/ Monsieur Lazhar (Καναδάς, Φιλίπ Φαλαρντό), «Μοσχαροκεφαλή»/ Rundskop (Βέλγιο, Μίκαελ Ρ. Ρόσκαμ)
2013
«Αγάπη»
«Amour» (2012, Γαλλία) του Μίχαελ Χάνεκε με τους Εμανουέλ Ριβά, Ζαν Λουί Τρεντινιάν, Ιζαμπέλ Ιπέρ κ.ά.
Χωρίς να απομακρύνεται από τη γνώριμη κινηματογραφική αυστηρότητά του ο Αυστριακός Μίχαελ Χάνεκε ανιχνεύει σε όλες τις λεπτομέρειές της τη σχέση ενός ηλικιωμένου ζευγαριού στο σύγχρονο Παρίσι και για μια ακόμη φορά «παίζει» απροκάλυπτα με τις φοβίες όλων μας. Οι Ζαν Λουί Τρεντινιάν – Εμανουέλ Ριβά δίνουν ερμηνείες μεγάλων προδιαγραφών – η Ριβά ήταν υποψήφια για το Οσκαρ Α’ γυναικείου ρόλου. Επίσης, η «Αγάπη» (που είχε κερδίσει τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Καννών του 2025) ανήκει στις σπάνιες περιπτώσεις ταινιών που ήταν και υποψήφιες για το Οσκαρ καλύτερης ταινίας (στη χρονιά της δόθηκε στην «Επιχείρηση: Argo»).
Συνυποψήφιες ταινίες: «Η μάγισσα του πολέμου»/ Rebelle (Καναδάς, Κιμ Ενκουγιέν), «Νο» (Χιλή, Πάμπλο Λαρέν), «Ο έρωτας της βασίλισσας»/ En kongelig affære (Δανία, Νικολάι Αρσέλ), «Kon – Tiki» (Νορβηγία, Γιοακίμ Ρόνινγκ, Εσπεν Σάντμπεργκ)
2014
«Η τέλεια ομορφιά»
«La grande bellezza» (2013, Ιταλία) του Πάολο Σορεντίνο με τους Τόνι Σερβίλο, Κάρλο Βερντόνε κ.ά.
Αριστουργηματική ματιά του Ιταλού Πάολο Σορεντίνο πάνω στη Ρώμη της δεκαετίας του 2010, η οποία παρότι εξακολουθεί να μεταφέρει την αιώνια εξωτερική ομορφιά της, στο εσωτερικό της δείχνει κουρασμένη, βαριεστημένη, άδεια. Αυτό εκφράζεται μέσω του κεντρικού ήρωα της ιστορίας, ενός κάποτε επιτυχημένου δημοσιογράφου και συγγραφέα (Τόνι Σερβίλο) που πλέον κινείται σαν φάντασμα στο μεταίχμιο του κυνισμού και της παραίτησης.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Το κυνήγι»/ Jagten (Δανία, Τόμας Βίντερμπεργκ), «Η εικόνα που λείπει»/ L’image manquante (Καμπότζη, Ρίτι Παν), «Ραγισμένα όνειρα»/ The Broken Circle Breakdown (Βέλγιο, Φέλιξ Βαν Γκρένινγκεν), «Omar» (Παλαιστίνη, Χάνι Αμπου Ασι)
2015
«Ida»
(2013, Πολωνία) του Πάβελ Παβλικόφσκι με τους Αγκάτα Κουλέζα, Αγκάτα Τρεζεμπούκοφσκα κ.ά.
Στην Πολωνία του 1962, η Αννα (Αγκάτα Τρεζεμπούκοφσκα), ορφανή δόκιμη καλόγρια σε μοναστήρι, μαθαίνει λίγο πριν από τον όρκο της ότι είναι Εβραία και ότι το πραγματικό όνομά της είναι Ιντα. Το μυστικό της το αποκαλύπτει η Γουάντα (Αγκάτα Κουλέζα), η μόνη εν ζωή συγγενής της με την οποία η πρώτη θα ξεκινήσει ένα μακρύ ταξίδι αυτογνωσίας στο παγωμένο τοπίο της Πολωνίας. Με ευγένεια και κατανόηση, ο Πάβελ Παβλικόσκι ξετυλίγει το νήμα της τραγωδίας της οικογενειακής τους ιστορίας σε μια απαλών τόνων ασπρόμαυρη, λυρική ταινία που επανεξετάζει από διαφορετικές οπτικές γωνίες το βαρύ παρελθόν συγκρίνοντάς το με το παρόν.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Λεβιάθαν»/ Leviathan (Ρωσία, Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ), «Ιστορίες για αγρίους»/ Relatos salvajes (Αργεντινή, Ντάμιαν Σιφρόν), «Μανταρίνια»/ Mandariinid (Εστονία, Ζάζα Ουρουσάτζε), «Τιμπουκτού» /Timbuktu (Μαυριτανία, Αντεραχμάν Σισακό)
2016
«Ο γιος του Σαούλ»
«Saul fia» (2015, Ουγγαρία) του Λάζλο Νέμες με τους Ρέζα Γκόρινγκ, Λεβέντε Μολνάρ κ.ά.
Σε ό,τι αφορά το ζήτημα του Ολοκαυτώματος των Εβραίων, καμία μυθοπλασία δεν κατάφερε αυτό που κατάφερε ο «Γιος του Σαούλ». Η τόσο θαρραλέα αυτή ταινία του 38χρονου (όταν την παρουσίασε) Ούγγρου Λάζλο Νέμες ενδιαφέρεται κυριολεκτικά για τον άνθρωπο αφού στο 90% των κάδρων της βλέπουμε ένα πρόσωπο, το ίδιο πρόσωπο, του Σαούλ (ανεπανάληπτη ερμηνεία του Ρέζα Γκόρινγκ), Sonderkommando στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Αουσβιτς, επόπτη των μελλοθάνατων Εβραίων και μελλοθάνατος ο ίδιος, αφού η εκτέλεση τον περιμένει επίσης στη γωνία. Μέσα στη φρίκη της καθημερινότητάς του, αυτός ο καθαριστής πτωμάτων, θα βρει έναν λόγο ύπαρξης.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Στην αγκαλιά του φιδιού»/ El abrazo de la serpiente (Κολομβία, Τσίρο Γκουέρα), «Ατίθασες»/ Mustang (Γαλλία, Ντενίζ Γκαμζέ Εργκουβέν), «Η απόφαση»/ Krigen (Δανία, Τομπίας Λίντχαολμ), «Theeb: Ο λύκος της ερήμου» / Theeb (Ιορδανία, Νατζί Αμπου Νοβάρ)
2017
«Ο εμποράκος»
«Forooshande» (2016, Ιράν) του Ασγκάρ Φαραντί με τους Σαχάμπ Χοσεϊνί, Ταρανέχ Αλιντοστί, Μίνα Σαντατί κ.ά.
Ο Εμάντ (Σαχάμπ Χοσεϊνί) και η Ράνα (Ταρανέχ Αλιντοστί) αναγκάζονται να αφήσουν το ετοιμόρροπο διαμέρισμα τους και να μεταφερθούν σ’ ένα διαμέρισμα στην Τεχεράνη. Η σχέση τους αρχίζει να αλλάζει, ενώ η παράσταση που ανεβάζουν, «Ο Θάνατος του Εμποράκου», συνεχίζεται… Εχοντας το σπουδαίο έργο του Αρθουρ Μίλερ στο φόντο, ο Ιρανός Ασγκάρ Φαραντί ανιχνεύει αριστοτεχνικά τη διαρκή σύγκρουση αλήθειας – ψέματος στον ψυχισμό των ηρώων του.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Τάνα»/ Tanna (Αυστραλία, Μάρτιν Μπάτλερ, Μπέντλεϊ Ντιν), «Toni Erdmann» (Γερμανία, Μάρεν Αντε), «Κάτω απ’ την άμμο»/ Under sandet (Δανία, Μάρτιν Ζάντβλιετ), «Ο κύριος Ούβε»/ En man som heter Ove (Σουηδία, Χάνες Χολμ)
2018
«Μια φανταστική γυναίκα»
«Una mujer fantástica» (2017, Χιλή) του Σεμπαστιάν Λέλιο με τους Ντανιέλα Βέγκα, Φρανσίσκο Ρέγιες κ.ά.
Μέσα από την περίπτωση της Mαρίνα (Ντανιέλα Βέγκα), μιας transsexual που μπαίνει στο μάτι του κυκλώνα όταν ο σύντροφός της (Φρανσίσκο Ρέγες) πεθαίνει από ανεύρυσμα, ο Xιλιανός Σεμπαστιάν Λέλιο καταθέτει μια ταινία που υπερασπίζεται όχι τόσο τη διαφορετικότητα αλλά την ανθρωπιά – τον μόνο τρόπο για να επιβιώσει κανείς μέσα στην άβυσσο των προκαταλήψεων, της μισαλλοδοξίας και του κοινωνικού ρατσισμού.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Χωρίς αγάπη»/ Nelyubov (Ρωσία, Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ), «Η ψυχή και το σώμα»/ Teströl és lélekröl (Ουγγαρία, Ιλντιγκο Ενιέντι), «Η προσβολή»/ L’insulte (Λίβανος, Ζιάντ Ντουεϊρί), «Το τετράγωνο»/ The Square (Σουηδία, Ρούμπεν Οστλουντ)
2019
«Ρόμα»
«Roma» (2018, Μεξικό) του Αλφόνσο Κουαρόν με τους Γαϊλίτζα Απαρίτσιο, Μαρίνα ντε Ταβίρας κ.ά.
Επιστροφή του Αλφόνσο Κουαρόν στα χρόνια της παιδικής του ηλικίας, στη δεκαετία του 1970, όταν ο μετέπειτα σπουδαίος δημιουργός («Τα παιδιά των ανθρώπων», «Gravity») μεγάλωνε μαζί με τα αδέλφια του στη συνοικία Ρομά της Πόλης του Μεξικού υπό την επίβλεψη της οικιακής βοηθού του πλούσιου αλλά στην ουσία διαλυμένου σπιτιού του. Μέσα από την ιστορία αυτής της γυναίκας (η ερασιτέχνις ηθοποιός Γιαλίτζα Απαρίτσιο), ο Κουαρόν καταθέτει ένα αριστούργημα ποικίλων συναισθηματικών διακυμάνσεων που προτάθηκε για δέκα Οσκαρ, κερδίζοντας επίσης στις κατηγορίες σκηνοθεσίας και φωτογραφίας (και τα δύο στον Κουαρόν). Επίσης, το «Roma» ήταν υποψήφιο και στην κατηγορία του Οσκαρ καλύτερης ταινίας της χρονιάς, ενώ η εντελώς άγνωστη Απαρίτσιο διεκδίκησε το Α’ γυναικείου ρόλου.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Μη χαμηλώνεις το βλέμμα»/ Werk ohne Autor (Γερμανία, Φλόριαν Χένκελ Φον Ντόνερσμαρκ), «Κλέφτες καταστημάτων» / Manbiki kazoku/ Shoplifters (Ιαπωνία, Χιροκάζου Κόρε Εντα, Ιαπωνία), «Ψυχρός πόλεμος» Zimna wojna/ Cold war (Πολωνία, Πάβελ Παβλικόφσκι), «Καπερναούμ»/ Capharnaüm (Λίβανος, Ναντίν Λαμπακί)
2020
«Παράσιτα»
«Gisaengchung» (2019, Νότια Κορέα) του Μπονγκ Τζουν Χο με τους Σονγκ Κανγκ-Χο, Λι Σουν-Κιουν κ.α.
Η πρώτη ταινία στην ιστορία των Οσκαρ που κατάφερε να κερδίσει τόσο το Οσκαρ καλύτερης μη αγγλόφωνης ταινίας, όσο και το Οσκαρ καλύτερης ταινίας της χρονιάς είναι μια πολύ ανορθόδοξη ματιά πάνω στο αιώνιο ζήτημα της πάλης των τάξεων, στην οποία κυριαρχεί η μάχη ανάμεσα σε δύο οικογένειες, μια φτωχών και μια πλουσίων. Τα «Παράσιτα» κέρδισαν επίσης τα Οσκαρ καλύτερης σκηνοθεσίας και σεναρίου γραμμένου κατευθείαν για τη μεγάλη οθόνη, ενώ ήταν υποψήφια για τα σκηνικά και το μοντάζ τους.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Οι άθλιοι»/ Les misérables (Γαλλία, Λάτζι Λι), «Corpus Christi»/ Boze Cialo (Πολωνία, Γιαν Κομάσα), «Στη γη του άγριου μελιού»/ Medena zemja (Βόρεια Μακεδονία, Ταμάρα Κότεβσκα, Λιούμπομιρ Στεφάνοφ), «Πόνος και δόξα»/ Dolor y gloria (Ισπανία, Πέδρο Αλμοδόβαρ)
2021
«Ασπρο πάτο»
«Druk» (2020, Δανία) του Τόμας Βίντερμπεργκ με τους Μαντς Μίκελσεν, Τόμας Μπο Λάρσεν κ.ά.
Μεσήλικοι και βαριεστημένοι καθηγητές γυμνασίου αποφασίζουν να ξεκινήσουν ένα «πείραμα» που απαιτεί να βρίσκονται σε μια ελαφρά κατάσταση μέθης καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Αλλά για τον Τόμας Βίντερμπεργκ, που υπήρξε υποψήφιος και για το Οσκαρ σκηνοθεσίας, το αλκοόλ εδώ είναι το πρόσχημα. Τέσσερις άνθρωποι που έχουν φτάσει σε ένα σημείο της ζωής τους που νιώθουν άδειοι. Πώς μπορούν να συνεχίσουν μια ζωή που δεν μπορούν να κοντρολάρουν;
Συνυποψήφιες ταινίες: «Κβο βάντις, Αϊντα;»/ Quo Vadis, Aida? (Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Τζασμίλα Ζμπάνιτς), «Κολέκτιβ»/ Colectiv (Ρουμανία, Αλεξάντρ Νανάου), «Better Days»/ The Youthful You/ Shaonian de ni (Χονγκ Κονγκ, Ντέρεκ Τσανγκ), «Ο άνθρωπος που πούλησε το δέρμα του» /Ar-rajul alladi ba’a zahrahu (Τυνησία, Κάουτερ Μπεν Χάνια)
2022
«Drive My Car»
«Doraibu mai kâ» (2021, Ιαπωνία) του Ριουσούκε Χαμαγκούτσι με τους Χιντετόσι Νισιτζίμα, Τόκο Μιούρα κ.ά.
Από τη στιγμή της πρώτης προβολής του στο Φεστιβάλ των Καννών όπου απέσπασε το βραβείο σεναρίου, αυτό το τρίωρο υπαρξιακό δράμα με κεντρικό ήρωα έναν ηθοποιό του θεάτρου (Χιντετόσι Νισιτζίμα) που δεν μπορεί να ξεπεράσει τα τραύματα που του άφησε η πεθαμένη πλέον γυναίκα του, είχε μια τρομερά ανοδική πορεία καταφέρνοντας τελικά να προταθεί για τέσσερα Οσκαρ: σκηνοθεσίας και σεναρίου για τον Τιουσούκε Χαμαγκούτσι αλλά και καλύτερης ταινίας της χρονιάς, πέρα από της καλύτερης διεθνούς ταινίας που ήταν και το μόνο που κέρδισε.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Ο χειρότερος άνθρωπος στον κόσμο»/ Verdens verste menneske (Νορβηγία, Γιοακίμ Τρίερ), «Φυγή»/ Flugt (Δανία, Γιόνας Πόχερ Ρασμούσεν), «Το χέρι του Θεού»/ È stata la mano di Dio (Ιταλία, Πάολο Σορεντίνο), «Λουνάνα: Ενα γιακ μες στην τάξη» / Lunana (Μπουτάν, Πάβο Τσοινίνγκ Ντόρτζι)
2023
«Ουδέν νεώτερον από το Δυτικό Μέτωπο»
«Im Westen nichts Neues» (2022, Γερμανία) του Εντβαρντ Μπέργκερ με τους Φέλιξ Κάμερερ, Αλμπρεχτ Σουχ κ.ά.
Eνενήντα τρία χρόνια μετά τη βράβευση της αμερικανικής ταινίας «Ουδέν νεώτερον από το Δυτικό Μέτωπο» του Λούις Μάιλστοουν, αυτή η παραγωγής NETFLIX κινηματογραφική μεταφορά του μυθιστορήματος του Εριχ Μαρία Ρεμάρκ, η οποία δεν διανεμήθηκε ποτέ στις ελληνικές αίθουσες, δικαίως κέρδισε σε τέσσερις κατηγορίες μαζί τα σκηνικά, τη φωτογραφία και τη μουσική της. Ηταν δε υποψήφια για συνολικά εννέα βραβεία ανάμεσα στα οποία και το Οσκαρ καλύτερης ταινίας της χρονιάς (όχι όμως το σκηνοθεσίας).
Συνυποψήφιες ταινίες: «EO» (Πολωνία, Γέρζι Σκολιμόφσκι), «Το ήσυχο κορίτσι»/ An Cailín Ciúin (Ιρλανδία, Κόλεμ Μπερέντ), «Argentina, 1985» (Αργεντινή, Σαντιάγκο Μίτρε), «Close» (Βέλγιο, Λούκας Ντον)
2024
«Ζώνη ενδιαφέροντος»
«The Zone of Interest» (2023, Αγγλία) του Τζόναθαν Γκλέιζερ με τους Κρίστιαν Φρίντελ, Σάντρα Χούλερ κ.ά.
Υποψήφια σε πέντε κατηγορίες των Οσκαρ (ανάμεσα στις οποίες σκηνοθεσίας αλλά και ως καλύτερη ταινία της χρονιάς) η «Ζώνη ενδιαφέροντος» είναι μία από τις πιο δυνατές κινηματογραφικές δημιουργίες για το Ολοκαύτωμα των Εβραίων που έχουν γυριστεί ποτέ. Από απόσταση, καταγράφει τη φρίκη χωρίς να παρουσιάζει τα όσα συνέβησαν μέσα στα στρατόπεδα συγκεντρώσεως αλλά εκείνα που συνέβαιναν έξω, στην καθημερινότητα των γερμανών κατακτητών, με τις ασήμαντες ρουτίνες, την ενασχόλησή τους με το «τίποτα» την ώρα που σε απόσταση αναπνοής χάνονταν εκατομμύρια ανθρώπινες ζωές.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Στο γραφείο των καθηγητών»/ Das Lehrerzimmer (Γερμανία, Ιλκε Τσατάκ), «Υπέροχες μέρες»/ Perfect Days (Ιαπωνία, Βιμ Βέντερς), «La sociedad de la nieve» / Society of the Snow (Ισπανία, Χουάν Αντόνιο Μπαγιονά), «Εγώ, καπετάνιος» / Io capitano (Ιταλία, Ματέο Γκαρόνε)
2025
«Είμαι ακόμα εδώ»
«Ainda Estou Aqui» (2024, Βραζιλία) του Βάλτερ Σάλες με τους Φερνάντα Τόρες, Φερνάντο Μοντενέγκρο, Σέλτον Μελιο κ.ά.
Ο Βραζιλιάνος Βάλτερ Σάλες («Ημερολόγια μοτοσικλέτας») επιστρέφει σε μια από τις δυσκολότερες περιόδους της πρόσφατης ιστορίας της πατρίδας του, τη δικτατορία που προέκυψε στα μέσα της δεκαετίας του 1960, κορυφώθηκε την αμέσως επόμενη και κράτησε ως το 1985. Στόχος της ταινίας δεν είναι η καταδίκη του αυτονόητου αλλά η μελέτη της σιωπηλής αντίστασης μιας γενναίας γυναίκας (η υποψήφια για το Οσκαρ Α’ ρόλου βραζιλιάνα ηθοποιός Φερνάντα Τόρες) που ξαφνικά βρέθηκε εντελώς μόνη αναγκασμένη να μεγαλώσει τα πέντε παιδιά της αφού ο πολιτικός μηχανικός σύζυγός της συνελήφθη από τον στρατό και εξαφανίστηκε από προσώπου γης.
Συνυποψήφιες ταινίες: «Ο σπόρος της ιερής συκιάς»/ Dane-ye anjir-e ma’abed (Γερμανία, Μοχαμάντ Ρασούλοφ), «Emilia Pérez» (Γαλλία, Ζακ Οντιάρ), «Flow: Η γάτα που δεν φοβόταν το νερό»/ Straume (Λετονία, Γκιντς Ζιλμπαλόντις), «Το κορίτσι με τη βελόνα» / Pigen med nålen (Δανία, Μάγκνους Φον Χορν)