«Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας» του Δημήτριου Κορομηλά: Εύστοχες μουσικές ακροβασίες
Η μουσική και ο λόγος, η μουσική και η κίνηση, η μουσική και η όψη: στο μιούζικαλ «Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας», στη σκηνή του θεάτρου Ακροπόλ, η μουσική με την «πολυχρωμία» και τις ηχητικές της συνομιλίες είναι που καθορίζει την παράσταση. Ωστόσο βαδίζει χέρι χέρι με τον λόγο, εμπνευσμένο μεν απ’ το πρωτότυπο αλλά γραμμένο απ’ την αρχή, σε 15σύλλαβο. Ενταγμένη στον τόπο και τον χρόνο της δράσης, με σαφείς νύξεις ή και προεκτάσεις στο σήμερα, η παραγωγή που συνυπογράφουν ο Θοδωρής Οικονόμου με τον Γιάννη Καλαβριανό προσφέρει ένα ζωηρό και συγκινητικό αποτέλεσμα. Και διαχειρίζεται μια σειρά από θέματα και καταστάσεις που παραμένουν επίκαιρα: χρήμα και εξουσία, γυναίκα, αγάπη και έρωτας, γυναίκα, ηλικία και γήρας…
Μέσα απ’ τα δύο κορυφαία του έργα ο Δημήτριος Κορομηλάς (1850-1898) θεμελίωσε το κωμειδύλλιο («Η τύχη της Μαρούλας», 1889) και το δραματικό ειδύλλιο («Ο αγαπητικός της Βοσκοπούλας», 1891). Αυτό το τελευταίο, εμπνευσμένο απ’ το ποίημα του Γιάννη Ζαλοκώστα «Μια βοσκοπούλα αγάπησα», γνώρισε μεγάλη επιτυχία απ’ το πρώτο ανέβασμα (περιοδεία Οδησσός – Κωνσταντινούπολη, αρχές δεκαετίας του 1890) ως τις μετέπειτα παραστάσεις με θιάσους, περιοδεύοντες ή μη. Και είναι αυτή η ίδια ιστορία, της Κρουστάλλως και του Λιάκου, που μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη, ήδη απ’ τη δεκαετία του 1930. Ακολούθησαν οι ταινίες της δεκαετίας του ’50. Στα έργα του, κι αυτό είναι που τον ξεχώρισε, το, ως τότε, κάπως πομπώδες, ηρωικό, πατριωτικό και ηθογραφικό στοιχείο έδωσε τη θέση του στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων της υπαίθρου: απ’ τη μια χωριό, φύση, σχέσεις, απ’ την άλλη μουσικές, δημοτικό τραγούδι, πανηγύρια.
Η παράσταση
Διατηρώντας την ιστορία και την πλοκή, μειώνοντας τους επώνυμους χαρακτήρες (από 27 σε 12) και προσθέτοντας έναν δικό του, σε ρόλο εμβόλιμο και συνεκτικό μαζί, ο Γιάννης Καλαβριανός ξανάγραψε τον «Αγαπητικό» – πάντα σε 15σύλλαβο. Τονίζοντας τα διαχρονικά του στοιχεία, το έφερε, με χιούμορ, πιο κοντά στο σήμερα, χωρίς να αφαιρέσει τη σημειολογία του τόπου δράσης και εξελίξεων, ούτε το χρονολογικό πλαίσιο που καθορίζεται απ’ τον τόπο δράσης. Τα βουνά της Ρούμελης είναι εκεί. Και σκηνοθέτησε την παράσταση πατώντας επάνω στις έξοχες μουσικές του Θοδωρή Οικονόμου.
Ο συνθέτης συνδύασε τους παραδοσιακούς ήχους με ηλεκτρονικούς, προσέδωσε ένα τραχύ στοιχείο στη ρομαντική διάσταση του έργου, αναμειγνύοντας γκάιντα και κλαρίνο με κρουστά, λαούτο, βιμπράφωνο και ηλεκτρονικά όργανα (μπάσο, κιθάρα). Μια πορεία γεμάτη εύστοχες μουσικές ακροβασίες. Μέσα σ’ αυτό το σύμπαν ο πολυμελής θίασος παίζει, κινείται, χορεύει, τραγουδά, με το σκηνικό να λειτουργεί υπέρ της εξέλιξης της ιστορίας. Πρωτότυπα, λόγω του ύφους και κυρίως του συνδυασμού των υλικών απ’ τα οποία φτιάχτηκαν, τα κοστούμια δεν κατάφεραν να αφομοιωθούν και να ενταχθούν στην παράσταση. Πλάι στους έμπειρους Λάζαρο Γεωργακόπουλο και Ελένη Ουζουνίδου που ερμηνεύουν με καθαρότητα τους ρόλους του Μήτρου (βαθιά συγκινητικός) και της Μάρως, στέκεται το νεανικό ζευγάρι: η Ασημένια Βουλιώτη (Κρουστάλλω) είναι γεμάτη φως και, όποτε χρειάζεται, βυθίζεται στο σκοτάδι, ενώ ο Μάρκος Παπαδοκωνσταντάκης μοιάζει ν’ ακολουθεί τον ρόλο του, όχι να τον περπατά. Εξαιρετικός ο Γιώργος Γλάστρας στον ρόλο του αφηγητή – με τη μορφή του τραγοπόδαρου Πάνα, προσδίδει ένα αριστοφανικό στοιχείο. Αμεσος και αληθινός ο Γκέρλας του Γιάννη Αναστασάκη. Τέλος, επιβλητική στην απλότητά της η Τάνια Τσανακλίδου.