فیلمسازی در حوزه میراث فرهنگی خریدار ندارد/ ۵ مستند باستانشناسی هم نداریم
فعالیت کمرنگ در زمینه ساخت مستندات باستانشناسی در ایران باعث شده نه خریداری برای تولیدات انجام شده از سوی سفارشدهندگان تولیدات فرهنگی وجود داشته باشد و نه تقاضایی از سوی متولیان میراثفرهنگی کشور برای ساخت فیلم های بلند و سینمایی. این ها جملات یک مستندساز حوزه باستان شناسی است که معتقد است در سه دهه اخیر هیچ کدام از مسئولان وزارت میراثفرهنگی درخواستی برای تولیدات سینمایی و مستند در این زمینه نداشتهاند.
به گزارش خبرنگار ایلنا، ایران در دهه 40 آغازگر ساخت تولیدات سینمایی و مستندنگاری در حوزه میراثفرهنگی بود. در دهه 50 با انقلاب مردم ایران و آغاز جنگ تحمیلی 8 ساله، ساخت فیلمها و تولیدات سینمایی میراثفرهنگی تا اواخر دهه 60 بهحاشیه رفت. اما در دهه 70 تلویزیون ایران مسیر تازهای در زمینه ساخت تولیدات با محوریت شاخههای متنوع میراثفرهنگی پیش گرفت. دهه 80 جشنوارههای فرهنگی و نمایش مستندهای میراثفرهنگی رونق گرفت و از اواخر دهه 80 به بعد بود که برگزاری جشنوارهها بهدلیل نبود بودجه تعطیل و ساخت تولیدات میراثفرهنگی هم به محاق رفت.
«پژمان مظاهریپور» مستندساز در حوزه باستانشناسی ایران است که از دهه 80 تاکنون 60 عنوان مستند ساخته است. «اسرار تختجمشید»، «معمای تختجمشید»، «کاوش در تختجمشید»، «تخت سلیمان»، «دیالوخوها»، «دومورگان و گیرشمن» که هر کدام مستندات مجزا هستند و همچنین «الموت»، «مسجد ایرانی»، «رامهرمز یک کاوش باستانشناسی»، «تنگه کافری»، «ایزگام دشت»، «تپه میرک»، «تپههای سیلک»، «بازنگری در سیلک»، «داستان چندهزار ساله یک شهر» مستندی درباره شهر سوخته، «وارثان کیومرث»، «باغهای ایرانی» و «جندیشاپور» که هماکنون در حال اکران است، از جمله آثار او هستند. با این حال، این مستندساز تخصصی میراثفرهنگی با 24 سال سابقه فعالیت در این زمینه معتقد است، «در دههها و ادوار گذشته، حوزه فعالیت فیلمسازان و مستندسازان حوزه میراثفرهنگی بیشتر روی موضوعاتی بود که عنصر انسانی در آن نقش داشت و قابل مشاهده و ملموس بود. اما در حوزه باستانشناسی که عنصر ملموس وجود ندارد و حتی باستانشناس برای حل معمای یک محوطه پر از ابهام و سوال است، کار سخت میشود. از سوی دیگر، مسئولان و مدیران فرهنگی و وزارت میراثفرهنگی نیز هیچگاه خریدار این تولیدات نبودهاند و به همین دلیل تقاضا برای ساخت این مستندات اندک است.»