هستی شناسی مارکسی نمی تواند عنق و بدبین باشد. چرا؟ زیرا بنا به منطق درون ماندگار خود، هیچ لحظه ای خارج از تاریخ وجود ندارد و مسیر تاریخ نیز به تداوم امکان های تحقق نیافته در درون خود وابسته است ،بنابراین هستی پویا همیشه به آینده ای نه هنوز محقق شده وابسته است. نیرویی که میراث خود را در نوعی نه هنوز آگاهی منقوش می کند.