سال تحصیلی جدید در ولایات گرمسیر افغانستان بار دیگر بدون حضور محصلان دختر آغاز شد
سال تحصیلی در ولایات گرمسیر افغانستان در حالی آغاز شدهاست که دختران در این کشور برای چهارمین سال متوالی از تحصیل محروم شده و خانهنشین هستند.
وزارت تحصیلات عالی حکومت طالبان در اعلامیهای که روز دوشنبه ۱۲ دلو در صفحهی اکس خود منتشر کرده، اعلام کردهاست که دروس پوهنتونها در ولایات گرمسیر از «پانزدهم دلو» سال ۱۴۰۴ آغاز و در هفتم جوزا سال ۱۴۰۵ به پایان میرسد.
این وزارت همچنان در اعلامیهی خود گفتهاست که سال جدید تحصیلی برای پوهنتونهای مناطق سردسیر از شانزدهم ماه حوت سال جاری آغاز و در ششم سرطان سال آینده به پایان میرسد.
اما شماری از دختران محروم از تحصیلات عالی میگویند که ممنوعیت تحصیل از سوی حکومت طالبان بهشدت بر زندهگی آنان تأثیر منفی گذاشته و سبب شدهاست که غمگین شده و امیدشان را نسبت به آینده از دست بدهند.
فتانه، یک باشندهی شهر کابل که قبل از ممنوعیت تحصیل از سوی حکومت طالبان محصل سمستر سوم انستیتوت طبی بود، به رادیو آزادی گفت: «اگر این ممنوعیت وضع نمیشد، من امروز فارغ میشدم و منحیث یک داکتر در خدمت هموطنان، زنان و اطفال خود قرار میگرفتم. این ممنوعیت عمیقاً حالت ذهنی، زندهگی و آیندهی من را متأثر ساختهاست. تحصیلات، امیدها و سالها کار ما را متوقف ساختهاست. حالا که تحصیلات عالی فقط برای پسران آغاز میشود، من احساس بیعدالتی و ناامیدی میکنم. خواست ما واضح است؛ برای دختران حق تحصیل داده شود. این یک امتیاز نیست، بلکه حق اساسی ما است.»
یکی دیگر از دختران باشندهی ولایت بامیان که از ادامهی تحصیلات عالی محروم شده و نخواست نامش در گزارش گرفته شود، به رادیو آزادی گفت که چهار سال پیش در رشتهی حفاظت از محیط زیست پوهنتون کابل کامیاب شده بود، اما همزمان با آغاز سمستر اول، ممنوعیت تحصیل وضع شد.
او میافزاید که این اقدام حکومت طالبان، او و دوستان و خانوادهاش را بهشدت ناامید ساختهاست.
او گفت خانوادهاش در شرایط سخت اقتصادی، امکان درسخواندن را برای او و دو خواهرش فراهم کرده بودند و امیدوار بودند که پس از فراغت، بتواند در حل مشکلات اقتصادی خانواده کمک کند، اما به گفتهی او اکنون همه در خانهنشین شدهاند: «اگر پوهنتونها بسته نمیشد، امسال فارغ میشدم. پسران فامیل و همصنفیهای ما که با هم کانکور دادیم و تحصیل را آغاز کردیم، امسال سال چهارمشان است و از پوهنتون فارغ میشوند، اما ما در همان صنف دوازدهم باقی ماندیم و این خیلی دردناک است. این وضعیت بر من و دیگر دختران تأثیر زیادی گذاشته و ما را دچار اندوه عمیق کردهاست. ما در شرایط بسیار سخت اقتصادی درس خواندیم، تمام امید پدر و مادر ما به من و خواهرم بود، اما متأسفانه این ۱۲ سال زحمت ما هدر رفت. میخواستیم بعد از پوهنتون کار کنیم و مشکلات اقتصادی خانوادهمان را حل کنیم، اما متأسفانه نشد.»
در اعلامیهی وزارت تحصیلات عالی حکومت طالبان همچنین آمدهاست که پوهنتونهای مناطق سردسیر، پس از امتحانات سمستر بهاری، درسهای سمستر خزانی را در ۱۵ اسد سال ۱۴۰۵ هجری خورشیدی آغاز کرده و در ۵ قوس ۱۴۰۵ پایان میدهند.
به گفتهی این وزارت، در پوهنتونهای مناطق گرمسیر، درسها در ۱۵ سنبله ۱۴۰۴ آغاز و در ۵ جدی ۱۴۰۵ پایان خواهد یافت.
برخی فعالان عرصهی آموزش نیز تحصیل دختران را در افغانستان مهم میدانند و از حکومت طالبان میخواهند که اجازهی بازگشت دختران به مکاتب و پوهنتونها را بدهد.
رحمتالله زاهد، استاد پیشین پوهنتون و فعال تحصیلات عالی، به رادیو آزادی گفت: «تعلیم و تحصیلات عالی دختران، چه دینی و چه عصری، نقش گسترده و مهمی در پیشرفت کشور و جامعه دارد؛ نهتنها از نگاه اقتصادی، بلکه در از بین بردن رسمهای ناپسند و در ساختن و رشد یک جامعه و خانوادهی اسلامی نقش اساسی دارد. حاکمان ما باید دوباره زمینهی تحصیل را برای آنان فراهم کنند.»
حکومت طالبان در ماه قوس سال ۱۴۰۱ دروازههای پوهنتونها را بهروی دختران بست و در آن زمان اعلام کرد که تحصیلات عالی دختران تا امر ثانی معطل شدهاست، اما با گذشت نزدیک به چهار سال، این ممنوعیت همچنان پابرجا است.
همچنین حکومت طالبان در ماه قوس سال ۱۴۰۳ دختران را از تحصیل در انستیتوتهای طبی نیز منع کرد؛ اقدامی که هزاران دختر را با سرنوشت نامعلوم روبهرو ساخت و سهم زنان را در سکتور صحی افغانستان بهشدت متأثر کرد.
هرچند در مورد این ممنوعیتها، علاوه بر افغانها، جامعهی جهانی نیز بارها واکنش نشان داده و از طالبان خواستهاند که تصمیم خود را پس بگیرند، اما طالبان تا کنون موضع خود را تغییر ندادهاند و آن را «مسئلهی داخلی افغانستان» خواندهاند.
آنان گفتهاند که حقوق دختران و زنان در افغانستان در چارچوب شریعت اسلامی تأمین است و از جامعهی جهانی خواستهاند از «مداخله در امور داخلی» خودداری کند، اما جامعهی جهانی، زنان و دختران افغان و مدافعان حقوق زنان، محدودیتهای حکومت طالبان بر زنان و دختران را نقض حقوق بشر و تبعیض جنسیتی میدانند.