دلایل انتقال زندانیان داعش از سوریه به عراق توسط آمریکا/ امکانسنجی انتقال داعشی ها به کشورهای مبدأ
کارشناس مسائل منطقه گفت: هرچند بخشی از زندانیان داعش اتباع خارجی هستند، اما شمار قابل توجهی از آنها عراقی هستند و تعیین تکلیفشان بر عهده بغداد است.
رضا میرابیان، کارشناس مسائل منطقه در تشریح دلایل انتقال زندانیان داعش از سوریه به عراق توسط ایالات متحده در گفتوگو با ایلنا عنوان کرد: مناطق حضور عناصر داعش در سوریه عمدتاً در حوزه استحفاظی ارتش سوریه یا نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) قرار داشت؛ همان نیروهایی که عمدتاً متشکل از کردهای سوری هستند و پیشتر تحت حمایت آمریکا فعالیت میکردند. در پی درگیریهای مکرر میان نیروهای وابسته به دولت اسد و نیروهای جولانی، این مناطق بهتدریج ناامن شد. در نتیجه این ناامنیها، برخی زندانها دچار آشفتگی شدند، درهای بعضی از آنها باز شد و شماری از عناصر داعش موفق به فرار شدند. پس از آنکه آمریکاییها حمایت خود را از کردها کاهش دادند و عملاً آنها را در موقعیت دشواری قرار دادند، کردها ناچار شدند با دولت جولانی به توافق برسند، سلاحهای خود را تحویل دهند و در چارچوب ارتش سوریه ادغام شوند. این تحولات موجب بروز نوعی خلأ قدرت در برخی مناطق شد؛ خلأیی که به گفته مقامات عراقی، میتوانست زمینه خروج اوضاع از کنترل را فراهم کند. نگرانی اصلی بغداد این بود که در صورت پراکنده شدن این عناصر در منطقه، بخش عمدهای از آنها به خاک عراق سرازیر شوند و این کشور ناچار به پرداخت هزینههای امنیتی سنگین شود.
وی ادامه داد: بر همین اساس، مذاکراتی پشتپرده میان عراق، سوریه و ایالات متحده شکل گرفت تا انتقال این زندانیان بهصورت کنترلشده و مسالمتآمیز انجام شود. طی ماههای گذشته، این انتقال در چند مرحله و در قالب برنامهای تدریجی صورت گرفت و افراد منتقلشده عمدتاً در زندانهای بغداد متمرکز شدند. توجیه آمریکا این بود که دولت سوریه توانایی کافی برای کنترل این زندانیان را ندارد و با توجه به ناامنی منطقه، خطر فرار یا سازماندهی مجدد آنها وجود دارد. از سوی دیگر، عراقیها نگران بودند که در صورت رها شدن این افراد در بیابانهای استان الانبار یا مناطق مرزی سوریه، کنترل دوباره آنها بسیار دشوار شود. هرچند بخشی از این زندانیان اتباع خارجی هستند، اما شمار قابل توجهی از آنها عراقی هستند و تعیین تکلیفشان بر عهده دولت عراق است. به همین دلیل، عراق در این پرونده نسبت به دیگر کشورها آسیبپذیرتر به نظر میرسد.