از فقدان امنیت شغلی تا نبود تشکلهای مستقل/ چرا اعتراضات کارگران ایران «جزیرهای» است؟
عضو هیئتمدیره کانون شوراهای اسلامی کار استان تهران گفت: امروز اکثر کارگران کشور قرارداد موقت دارند. قبلاً قراردادها عمدتاً یکساله بود، اما الان در بسیاری از کارگاهها قراردادهای سهماهه بسته میشود و حتی در برخی موارد میشنویم که قراردادها ماهانه است. وقتی کارگر امنیت شغلی ندارد، نمیداند فردا چه اتفاقی میافتد. در چنین شرایطی اولویت او حفظ همان شغل حداقلی است.
به گزارش ایلنا، اعتصاب بهعنوان یکی از قدیمیترین اشکال کنش جمعی کارگران، در تاریخ معاصر ایران سابقهای بیش از یک قرن دارد؛ از اعتراضهای پراکنده کارگران صنایع نوپا در دهههای آغازین سده چهاردهم شمسی تا اعتصابات کارگران صنعت نفت برهههای زمانی مختلف. در مقاطع متعددی، کارگران حول مطالباتی چون دستمزد، امنیت شغلی، حق تشکلیابی و ...دست به اعتصاب زدهاند. با این حال، در مقیاس گسترده و به ویژه در چند دهه اخیر، الگوی غالب اعتصابات کارگری بیش از آنکه سراسری و هماهنگ باشد، کارگاهمحور، مقطعی و واکنشی بوده است؛ اعتصابهایی که اغلب در محدوده یک واحد تولیدی شکل میگیرد و پس از تحقق نسبی یا تعلیق مطالبه، فروکش میکند.
نگاه به وضعیت اقتصادی نشان میدهد که کارگران همواره در شرایط بحران اقتصادی و نااطمینانی شغلی قرار گرفتهاند. کارگری که با قرارداد سهماهه یا حتی ماهانه کار میکند و چشمانداز روشنی از تداوم اشتغال خود ندارد، بیش از آنکه به پیوند با دیگر واحدها بیندیشد، درگیر حفظ حداقل موقعیت شغلی خویش است. این منطق بقا سبب میشود مطالبات کلان مانند سیاستهای مزدی کلی یا اصلاح ساختار روابط کار، جای خود را به پیگیری معوقات مزدی یا حل یک مسئله فوری در همان کارگاه بدهد.