Partili cumhurbaşkanlığı Atatürk'ün modeliydi
Cumhurbaşkanı'nın "partili" olmasını da öngören 4-5 maddelik bir anayasa değişikliği teklifinin haziran ayı ortasında TBMM'ye sunulması beklenirken, Avukat Yurdal Kılıçer; Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü ve Celal Bayar'ın, kendi partilerinin oylarıyla cumhurbaşkanı seçildiğini hatırlattı. “Bu, daha istikrarlı bir yürütme elde etme çabasıdır.” dedi.
Cumhurbaşkanının “partili” olması tartışması gündemdeki yerini korurken, bu modelin içeriği ve Türk siyasi geçmişindeki yerine ilişkin de farklı görüşler ileri sürülüyor. Avukat Yurdal Kılıçer, bu uygulamanın geçmişte fiilen bulunduğunu, yürütmenin elini güçlendireceğini söyledi.
1924 ANAYASASI VE CUMHURBAŞKANLIĞI
Kılıçer, pek çok gelişmiş ülkede uygulanan sistemin, sanki dünyada ve Türkiye'de ilk kez duyulan, bir öcüymüş gibi gösterilmeye çalışıldığını belirterek; “Bu ülkenin tarihinde ve dünyanın pek çok ülkesinde yer alan bir uygulamanın tekrar canlandırılması, uygulanması söz konusu.” ifadesini kullandı. Bu modele karşı çıkanların kullandığı temel argümanın, partili cumhurbaşkanının tarafsız olamayacağı tezi üzerine kurulduğunu hatırlatan Kılıçer, “Gerek 1924, gerekse 1961 Anayasası cumhurbaşkanı olmak için TBMM üyesi olma şartını aramaktaydı. Atatürk, İsmet İnönü ve Celal Bayar kendi partilerinin oyları ile üçer kez cumhurbaşkanı oldular. Atatürk cumhurbaşkanı olduğu tüm süre boyunca CHP'nin tek hâkimi, genel başkanı olarak görev yapmış idi. Partili bir cumhurbaşkanıydı. Aynı zamanda başbakanları görevden alan, yerine başkasını atayan bir kişi idi. İnönü de CHP'de hem genel başkan hem cumhurbaşkanı olarak görev yapmıştır.” şeklinde hatırlatmalarda bulundu. Bayar'ın da cumhurbaşkanı olduktan sonra hem DP üyesi hem de bir süre genel başkanlık yaptığını belirten Kılıçer, Menderes hükümetinin anayasa değişikliği yaparak, cumhurbaşkanının parti genel başkanlığı yapamayacağı hükmünü getirdiğini, fakat parti üyesi olmasına müdahale etmediğini anlattı. Ayrıca, Özal'ın cumhurbaşkanı olduktan sonra ANAP üzerindeki etkisinden söz etti.
ANAYASADAN KAYNAKLI GENİŞ YETKİLER
Cumhurbaşkanı olmak için vekil şartının 1982 Anayasası'yla kaldırıldığını söyleyen Kılıçer; “1982 Anayasası, cumhurbaşkanına Fransa'daki yarı-başkanlıkta olduğu gibi geniş yetkiler vermiştir.” dedi. Erdoğan'ın halk tarafından cumhurbaşkanı seçildiğini vurgulayan Kılıçer, tarafsızlık eleştirisine de, “Halkın oylarıyla seçilen Erdoğan'ın tarafsız olmadığını iddia etmek tutarsızlıktır. Partisi ve kendi belirlediği milletvekillerinin oyları ile seçilenler, kendi ve kendi gibilerinin tarafı olurlar; millet tarafından seçilenler de milletin tarafı olurlar." ifadelerini kullandı.