Wykład w Lublinie

6 lutego 2026 roku w Lublinie z inicjatywy Oddziału  odbyło się spotkanie , które prowadził Edward Balawejder, sekretarz Lubelskiego Oddziału Wojewódzkiego Stowarzyszenia Współpracy  Polska- Wschód.   Przywitał uczestników spotkania oraz zapoznał zebranych z porządkiem jego przebiegu. W pierwszej części spotkania wykład „ Mniejszości narodowe  na terenach II Rzeczpospolitej Polskiej” i prezentację filmu dokumentalnego, wygłosił Stanisław Kusiak,  artysta fotografik, aktywny członek Lubelskiego Towarzystwa Fotograficznego, popularyzator wiedzy, podróżnik,  człowiek pełen pasji i zainteresowań przyrodą, zabytkami, kulturą, sztuką, filmem,  teatrem, posiadacz i twórca wielu unikalnych zdjęć, filmów dokumentalnych z  piękną misją  „ piękna ocalonego”. Odbyła się także prezentacja trzech kresowych pieśni  ludowych w wykonaniu Pani Marty Sterlus, doktorantki Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych  UMCS, pedagoga  specjalnego  VI Lic. Ogólnokształcącego w Lublinie, laureatki  I nagrody  Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu  w roku 2025. Pani Marta Sterlus przed występem poinformowała zebranych o swoich zainteresowaniach kulturą, folklorem ludowym, autentycznymi pieśniami i bardzo pięknie zaprezentowała trzy pieśni ludowe: sobótkową, weselną i liryczną. Było to bardzo wzruszające wprowadzenie do wykładu o mniejszościach narodowych, w którym wiele miejsca poświęcono kresowej kulturze i sztuce. Pan Stanisław Kusiak swój wykład rozpoczął od ogólnej informacji o mniejszościach narodowych,  pokazał kilka map  przedstawiających obszary zasiedlone przez nich, omówił historyczne aspekty problemu,  wpływ  współżycia tych różnych narodów i religii  na niepowtarzalną strukturę kulturową tych terenów, także  życie gospodarcze, społeczne, polityczne. Przywołał najbardziej zasłużonych badaczy tych terenów,  Wincentego Pola, Mieczysława Orłowicza,  Stanisława Vincentza,   Romana Reinfussa, Józefa Korzeniowskiego,  Oskara Kolbego. Istotnym elementem tego spotkania była prezentacja filmu dokumentalnego, opartego na wielu zdjęciach dokumentalnych w/w badaczy, szczególnie prof. Reinfussa, także swoich autorskich, licznych dokumentów, nagranych rozmów  z ludźmi,  wywiadów z twórcami  – poetami, rzeźbiarzami, członkami zespołów, muzykami, zdjęcia obiektów architektury, prezentacja zachowanego jeszcze dorobku materialnego grup mniejszościowych, stylu ich życia, zwyczajów, obyczajów, wzajemnych kontaktów, itp.  W prezentacji filmowej bohaterami  byli Hucułowie , Łemkowie i Bojkowie. W dyskusji  bardzo pozytywnie odniesiono się do przedstawionego tematu. Podkreślano metodyczną stronę jego prezentacji, unikalne, historyczne zdjęcia, archiwalne dokumenty, co ubarwiło i ożywiło cały przekaz. Zgłoszony także został wniosek by Stowarzyszenie podjęło jeszcze w przyszłości problem mniejszości narodowych. Bardzo ciepło przyjęta została także prezentacja pieśni kresowych, wraz z propozycją  większej liczby takich tematycznych, artystycznych spotkań oraz wprowadzania  środków audiowizualnych  do prezentowanych   wykładów. Gratulacje dla Oddziału za inicjatywę.