Merkezi Aziýanyň ABŞ bilen ykdysady gatnaşyklary güýçlendirmegi nazarlaýan wagty, Bişkekde B5+1 forumy geçirilýär
Bişkekde şu hepde B5+1 forumy geçirilýär. Forum Gazagystandan, Gyrgyzystandan, Täjigistandan, Türkmenistandan, Özbegistandan hem-de Birleşen Ştatlardan resmi wekilleri we işewür ýolbaşçylary bir ýere jemläp, maýa goýum mümkinçiliklerini öwrenmegi hem-de ykdysady gatnaşyklary çuňlaşdyrmagy maksat edinýär.
Forumyň gatnaşyjylarynyň arasynda ABŞ-nyň Günorta we Merkezi Aziýa boýunça ýörite wekili, ilçi Serjio Gor hem bar. Ol Bişkekde žurnalistlere Waşingtonyň Merkezi Aziýa bilen ykdysady we söwda hyzmatdaşlygyny çuňlaşdyrmaga ygrarlydygyny aýtdy.
“Birleşen Ştatlar bu sebit bilen işleşmek isleýär. Birleşen Ştatlar bu sebiti ileri tutýar, we biz bu administrasiýanyň geljek üç ýylynda muňa esaslanyp ilerlemegi maksat edinýäris" diýip, Gor aýtdy. “Gaty uzak wagtlap Birleşen Ştatlar bu sebite üns bermedi. Prezident Trampyň ýolbaşçylygynda biz muny üýtgetmegi maksat edinýäris”.
Açylyş mejlisleriniň öňüsyrasynda Gor 4-nji fewralda Gyrgyzystanyň prezidenti Sadyr Žaparow bilen hem duşuşdy. Bu duşuşyk, Tramp administrasiýasy tarapyndan girizilen käbir wiza düzgünleriniň güýjünde galýandygyna garamazdan, ABŞ-Merkezi Aziýa gatnaşyklarynyň strategiki ähmiýetini alamatlandyrdy.
Işewür hyzmatdaşlyklarABŞ kompaniýalary forumda işjeň gatnaşýar. ABŞ-nyň demir ýol infrastruktura kompaniýasy All American Rail Group Gyrgyzystanda taslamalary öwrenýär. Bu hem hytaý ýolbaşçylygyndaky demir ýol taslamalarynyň fonunda amerikan tarapynyň sebitdäki ulag ösüşine gyzyklanmasyny görkezýär.
Beýleki gatnaşyjylaryň arasynda GE Healthcare, Pfizer, Abbott, Nasdaq we StoneX bar. Bu forum ýerli telekeçiler we resmiler üçin içerki taslamalary görkezmek we maýa goýum baradaky gepleşikleri şertnamalara eltip biljek hyzmatdaşlyklary gurmak üçin mümkinçilik hökmünde görülýär.
Merkezi Aziýanyň bäş ýurdunyň ählisinden gelen wekiliýetler işjeň gatnaşýar. Döwlet resmileri we işewür ýolbaşçylar panel çykyşlaryna, aragatnaşyk-sessiýalaryna, şeýle hem ABŞ tarapyndan gelen wekiller bilen ikitaraplaýyn duşuşyklara gatnaşýarlar. Gyrgyzystan üçin forumy kabul etmek maýa goýum mümkinçiligini görkezmek we özüni sebit işewürligi hem-de logistika üçin merkez hökmünde ýerleşdirmek mümkinçiligidir.
Öz ykdysadyýetlerine daşary ýurt maýasyny çekmekde kynçylyklary başdan geçirseler-de, Merkezi Aziýanyň käbir ýurtlary Birleşen Ştatlar bilen gatnaşyklary pugtalandyrmak üçin has aýgytly ädimleri ätdi. Özbegistan indiki onýyllykda ABŞ-daky taslamalara onlarça milliard dollar maýa goýmagy meýilleşdirýändigini mälim etdi; bu meýilnama infrastruktura, tehnologiýa, oba hojalygy we energetika ýaly ugurlary öz içine alýar. Gazagystan bolsa amerikan kompaniýalary bilen söwda we maýa goýum gatnaşyklarynyň giňeýändigini aýratyn nygtady.