ABD’nin hedefi Hamaney mi?
USS Abraham Lincoln uçak gemisi ve ona eşlik eden üç savaş gemisinin Ortadoğu’ya ulaşmasının ardından ABD’nin İran’a yönelik müdahale tehditleri de yeniden zirveye çıktı. ABD Başkanı Donald Trump, son sevkiyatlarla birlikte ABD ordusunun İran çevresinde daha önce Venezuela için Karayipler'e yığdığı askeri güçten daha büyük bir güce ulaştığını söyledi. İran tarafının defalarca müzakere talep ettiğini öne süren Trump, istediği gibi bir anlaşmayı kabul etmemesi halinde İran’a karşı tüm seçenekleri değerlendireceği tehdidini savurdu. Tahran’da ise savaşa hazırlık senaryoları konuşuluyor. Ülkede 28 Aralık’ta başlayan protestolarda öldürülenlerin sayısıyla ilgili de şok edici rakamlar gündeme geliyor. İnsan Hakları Aktivistleri Merkezi (HRANA) ölü sayısını 6 bin 126 olarak açıklarken, Wall Street Journal (WSJ) gazetesi sayının 10 bini aştığını öne sürdü.
MADURO İLE TEHDİT ETTİ
Axios’a son askeri yığınak sonrası değerlendirmelerde bulunan Trump, İran yönetiminin anlaşma yapmak için kendisini birçok kez aradığını ve uzlaşıya varmak istediğini belirtti. İran yakınlarında "Venezuela'ya gönderdiklerinden daha büyük bir ABD donanma gücünün" olduğunu belirten Trump, diplomasinin hala bir seçenek olarak kaldığını ifade etti. Trump, "Anlaşma yapmak istiyorlar. Bunu biliyorum. Birçok kez aradılar. Konuşmak istiyorlar" dedi. ABD ordusuna bağlı kuvvetler, 3 Ocak’ta Venezuela’nın başkenti Karakas’a bir baskın düzenleyerek Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu kaçırmıştı. ABD Savaş Bakanlığı (Pentagon) kurmayları, İran’da da stratejik noktaların vurulacağı hızlı bir askeri operasyon ya da İran Dini Lideri Ali Hamaney gibi en üst düzey yetkililere yönelik bir saldırı seçeneklerini değerlendiriyor. Middle East Eye'a (MEE) konuşan Körfez ülkelerinden diplomatik kaynaklar ise ABD güçlerinin İran'daki protesto sürecinde protestoculara karşı sert söylemlerde bulunan ve vur emri veren üst düzey yetkilileri de hedef olarak belirlediği değerlendirmesini yaptı.
TAHRAN: SAVAŞA HAZIRIZ
ABD’nin tehditleri karşısında alarm durumunda olan İran’da üst düzey yetkililerin savaş durumuna ilişkin açıklamaları sürüyor. İran Hükümet Sözcüsü Fatma Muhacerani, ülkesinin çatışma alanlarındaki sorunların çözülmesi için diyalog ve bölgesel istikrara önem verdiğini ancak ulusal çıkarların korunması için farklı seçenekleri de gündemde tuttuğunu söyledi. Muhacerani, “Bu süreçten halk ile diyalog kurup meşru itirazlarını tanıyarak çıkmamız gerektiğini düşünüyoruz” ifadelerini kullandı. Tesnim haber ajansına konuşan üst düzey İranlı yetkililer ise herhangi bir saldırı durumunda ABD ve müttefiklerinin Ortadoğu’daki tüm üslerinin kendileri açısından meşru hedef olacağı tehdidini savurdu. Yetkililer, herhangi bir saldırının tüm bölgeyi savaş alanına çevireceğini belirtti.
1979’DAN BERİ EN ZAYIF DURUMDA İDDİASI
İran’da Ayetullah Humeyni liderliğinde 1979 yılında zafere ulaşan devrimin ardından birçok kez mevcut rejime karşı ayaklanmalar yaşandı. Özellikle 2009’daki yeşil hareket ayaklanmasının ardından 2014, 2019 ve 2022’de büyük halk hareketleri rejimi sarstı. ABD medyasına konuşan üst düzey ABD’li istihbarat yetkilileri ise İran’daki rejimin kurulduğu 1979 yılından beri en zayıf durumunda olduğunu iddia ederek askeri bir müdahalenin öncesinden daha mümkün olduğunu savunuyor.
ÇELİŞKİLİ RAKAMLAR
Öte yandan, 28 Aralık’ta Tahran’daki Kapalıçarşı esnafının kötü ekonomik koşullara karşı başlattığı grevlerle patlak veren İran’daki protestolar, ilerleyen günlerde bir şiddet sarmalına dönüştü. İran İnsan Hakları Aktivistleri Merkezi (HRANA) dün paylaştığı raporda, ölü sayısının 6 bin 126’ya ulaştığını bildirdi. WSJ gazetesi ise istihbarat kaynaklarına dayanarak ölü sayısının 10 bini aştığını ileri sürdü. Gazete, güvenlik güçlerinin müdahalesini “rejimin on yıllardır muhaliflere yönelik en ölümcül saldırısı” olarak niteledi.
Türkiye hazırlık yapıyor
ABD’nin giderek büyüyen tehditleri karşısında İran’a yönelik askeri müdahale seçeneğinin öne çıkması, bölge ülkelerini de harekete geçirdi. Middle East Eye’ın iddiasına göre Türkiye, muhtemel senaryolara hazırlanarak sınırda önlem almaya başladı. Savunma Bakanlığı kaynaklarına dayandırılan haberde, Türkiye’nin İran ile olan 560 kilometre uzunluğundaki sınırını güven altına almaya başladığı ve bu kapsamda sınırda tampon bölge oluşturmayı düşündüğü öne sürüldü.
İran: Savaşa tam hazırlık içerisindeyiz