Гренландия ва Венесуэладаги ҳаракатлар: АҚШнинг босқинига ишорами?
3 январь куни АҚШ байроғи рангларида бўялган Гренландия харитаси АҚШ президенти Доналд Трампнинг маслаҳатчиси Кэти Миллер томонидан ижтимоий тармоқда эълон қилинди. Унинг постига «Тез орада» деб изоҳ қолдирилган бўлиб, бу эълон АҚШнинг янги геосиёсий амбицияларига ишора сифатида талқин қилинди. Дания расмийлари эса ушбу билдиришни кескин танқид қилиб, Қиролликнинг ҳудудий яхлитлигига ҳурмат билан муносабатда бўлишга чақиришди.
Табиийки, бу жаҳон бўйлаб яна бир сиёсий ва ҳарбий кескинликка олиб келиши мумкин. Гренландияга АҚШнинг эҳтимолий интервенсияси ҳақидаги хабарлар глобал дипломатияни янада мураккаблаштираётгани айтилаётган мавзулардан биридир.
Шу билан бирга, Венесуэлада АҚШ томонидан ўтказилган ҳарбий зарба натижасидаги янги маълумотлар эълон қилинди. The New York Times нашри маълум қилишича, бу ҳужумда камида 40 нафар тинч аҳоли ва ҳарбий хизматчилар ҳалок бўлган. Ҳалок бўлганлар орасидаги зарарлар қайд этилгани халқаро муҳокамаларга сабаб бўлган.
АҚШ давлат котиби Марко Рубио, Венесуэла бўйича сиёсий бошқарувда АҚШнинг етакчи ролини ўйнаши мумкинлиги ҳақида хабарлар пайдо бўлди. Аммо, бу борадаги аниқ режалар ҳали ишлаб чиқилмагани айтилмоқда.
Reuters агентлигига кўра, Венесуэла нефть етказиб беришда катта муаммоларга дуч келган ва танкерларга рухсат берилмаётгани маълум қилинган. Портлардан нефть танкерлари чиқишни бошламаган ва баъзи кемалар порт ҳудудини бўш тарк этгани қайд этилмоқда. Бу вазият нефть етказиб бериш соҳасида катта муаммоларга олиб келиши мумкин.
Politico газетаси, шунингдек, АҚШ ҳукумати нефть компанияларига қатъий ультиматум қўйганини ёзмоқда. Агар улар Венесуэлани қўллаб-қувватлагани учун компенсация олишни истаса, катта миқдорда сармоя киритишлари керак.
Бундан ташқари, Илон Маскка тегишли Starlink компанияси Венесуэлада бир ой давомида бепул интернет хизмати тақдим қилишни ваъда қилди. Бу ҳаракат АҚШнинг глобал рақобатга қарши янги чоралари сифатида кўрилмоқда.
Ҳозирда Лотин Америкасидаги геосиёсий вазиятнинг кескинлашиши глобал дипломатияда муҳим ўйинлар ва янги стратегик мақсадларни пайдо қилмоқда. Бу соҳада халқаро кузатувчилар вазиятнинг тўғри талқини ва омилларнинг тўғри баҳоланишини муҳим деб ҳисоблайдилар.